VU Magazine 1998 - pagina 222

APS De verkiezingen voor de Tweede Kamer naderen en in de strijd om de kiezersgunst proberen de politieke partijen op alle mogelijke manieren zich te profileren. Op de televisie tonen ze hun gezicht in korte spotjes. Maar die spotjes trekken weinig kijkers en zijn bovendien nauwelijks zapbestendig. Dr Jan Simons, universitair docent bij de vakgroep Film- en Televisiestudies van de Universiteit van Arasterdam, deed onderzoek naar politieke films en televisiespotjes sinds de jaren dertig en schreef daarover een boek dat, uiteraard niet toevallig, vlak voor de verkiezingen in de boekhandel belandde. 'Zwevende kiezers, zappende kijkers' beschrijft de veranderingen in de politieke spotjes van de jaren dertig, de tijd waarin heel Nederland nog netjes in zuilen was opgedeeld, tot de flexibele jaren negentig. "Politici en partijen", zegt Simons, "weten niet goed wat ze met die spotjes aan moeten. Ze zien ze vooral als verplichte nummers, die hoogstens bijdragen aan hun naambekendheid. Ze maken ze omdat het er nu eenmaal bijhoort." Veel invloed op de schaarse kijkers hebben de spotjes niet. Bij de laatste verkiezingen voor de gemeenteraden deden lokale en regionale zenders braaf hun best met politieke discussieprogramma's en zonden de politieke partijen in bijvoorbeeld Amsterdam ook spotjes uit, maar het politieke debat bleef beperkt tot kleine kring en de opkomst bleef laag. Televisie hoeft de politiek niet dichter bij de mensen te brengen.

Spotjes in verkiezingstijd hebben weinig invloed op het gedrag in het stemhokje. Maar politieke partijen grijpen onverminderd naar trucs om de aandacht van de tot zappen geneigde kijker vast te houden. Een analyse in het kader van de zendtijd voor politieke partijen.

Eric Le Gras

70

wcs

MEI/JUNI

1998

"Wat de kijker van spotjes vindt weten we niet. Het aantal kijkers is te gering om daar zinvol onderzoek naar te doen. Uit Amerikaans onderzoek weten we wel dat ze kiezers hoogstens bevestigen in meningen die ze toch al hebben. Mensen overhalen om op een andere partij te gaan stemmen lukt niet. Een inhoudelijk verhaal kunnen de politici er eigenlijk niet in kwijt. De boodschap ligt, zeker de laatste jaren, eerder in de beelden, in de visuele vormgeving zoals ik die heb geanalyseerd. De sociologische en politicologische analyses die ik tot nu toe gezien heb, misten dat element en waren daarom onvolledig." Snelle m o n t a g e

Politici hebben zich inmiddels neergelegd bij het feit dat ze bij zappende televisieconsumenten weinig kans maken. Desondanks presenteerde D66voorman Hans van Mieilo zich bij de verkiezingen van 1994 met een spotje, waarin hij langdurig en tamelijk statisch in beeld kwam, maar wel een betoog hield dat op het eerste gehoor in sociaal en economisch opzicht iets te bieden had. Simons: "Dat verhaal was niet bedoeld om serieus naar te luisteren, althans niet om het als geheel te beluisteren. Het had geen normale, logische opbouw met een kop en een staart en daartussen een stel trefwoorden, maar verviel voortdurend in herhalingen. Het hele spotje was gericht op de zappende kijker, die in ieder geval Van Mierlo in beeld moest krijgen en hopelijk ook een paar van de dingen waar deze politicus en D 6 6 voor stonden zou meepikken."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen