VU Magazine 1998 - pagina 362

Kleine kinderen denken dat ze niets voor h u n ouders k u n n e n verbergen. De schokkende ontdekking dat je ook geheimen kunt hebben schept afstand. Een afstand die nodig is om zelfstandig te worden. Het geheim van het geheim.

"%

m

geheimen kunnen bestaan, maakt het leven rijker, maar ook ingewikkelder. Naast de 'gewone' wereld ontstaat de mogelijkheid een tweede - geheime werkelijkheid te scheppen. "De ontdekking van geheimhouding kondigt de geboorte van het innerlijk aan", luidt een van de motto's in het boek van Levering en Van Manen. Hoe gaat dat proces in zijn werk en welke rol spelen geheimen in de ontwikkeling van de persoonlijkheid?

l

i

l

N iet verder vertellen! Corien van Zweden

'Kun je een geheim bewaren?' Het lijkt een simpele en alledaagse vraag, een uitnodiging waar we in de meeste gevallen gretig op zullen ingaan. Geheimen maken nieuwsgierig, ze fascineren, wekken het verlangen om deelgenoot te worden gemaakt. Er zullen met veel mensen zijn die zeggen: 'Nee, sorry, hou dat geheim maar voor jezelf. Ik kan geen geheimen bewaren.' Toch leert de praktijk dat geheimen maar al te vaak worden doorverteld. Want dat is één van de problemen met geheimen; juist omdat het geheim geheim moet blijven, wil het zo verschrikkelijk graag worden uitgesproken. De moeite die het kost een geheim te bewaren, herinnert waarschijnlijk iedereen zich uit zijn kindertijd. Hoe zwaar het viel om niet te verklappen welk cadeau je op school voor moederdag had gemaakt, of hoe het haast met lukte om het door een vriendje ingefluisterde geheim binnen te houden. Niet willen

58

wcs

SEPTEMBER/OKTOBER

1998

verraden, en toch haast niet kunnen zwijgen. Het brandde op je tong. Het stond op je voorhoofd geschreven. Je kon aan niets anders meer denken. En voor je het wist had je je mond voorbij gepraat. Een geheim bewaren is iets wat je moet leren, stellen pedagogen Bas Levering en Max van Manen in hun studie 'Klein geheim'. Heel jonge kinderen begrijpen nog niet wat geheimen zijn. Pas vanaf de leeftijd van een jaar of zes beginnen ze langzaam maar zeker te snappen wat geheimhouding betekent, en krijgen ze vat op bijbehorende begrippen als verraden, verklappen, liegen en klikken. Vanuit pedagogisch standpunt is dat een belangrijke stap. Voor de vorming van de persoonlijkheid is het leren kennen van het verschijnsel 'geheim' - de ongekende mogelijkheid om iets verborgen te houden, de ervaring dat je iets voor jezelf kunt bewaren - van groot belang. De ontdekking dat er zoiets als

Wildvreemde Geheimen zijn er in soort en maten. Van kindergeheimpjes, verborgen schatten en verrassingen van Sinterklaas die voor plezier en spanning zorgen, tot gruwelijke familiegeheimen die mensen voor het leven kunnen tekenen. Er bestaan geheime plekken en geheime gevoelens, geheime gedachten en geheime genootschappen. Levering en Van Manen hebben er in hun studie expliciet voor gekozen om het pathologische geheim buiten beschouwing te laten. Er is al veel geschreven over de donkere, half begrepen geheimen van de kindertijd, die tot ver in de volwassenheid hun spoor nalaten, aldus de onderzoekers. Zij willen met hun bijdrage nu eens niet de negatieve en traumatische kant van het geheim belichten, maar juist het 'kleine geheim' zoals we dat allemaal kennen als uitgangspunt nemen, en nagaan op wat voor wijze dat een rol speelt in het proces van persoonsontwikkeling.

Het Nederlandse woord 'geheim' hangt samen met het Duitse woord Heim of huis. Oorspronkelijk moet geheim dus zoiets betekend hebben als 'dat wat bij het huis hoort', vertrouwd voor de bewoners, maar niet zichtbaar voor de buitenwereld. In het Engels en Frans wordt het van het Latijn afgeleide woord secret gebruikt, dat je als 'afgescheiden' of 'afgezonderd' moet vertalen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen