VU Magazine 1998 - pagina 336

K N A P P E koppen,

kMne hart] es S i m o n Knepper

32

We beleven merkwaardige tijden. Vroeger had je kinderen die goed konden leren en kinderen die dat niet konden. Het eerste, vonden de meeste mensen, was te verkiezen boven het tweede. Tegenwoordig heten de snelle leerlingen van vroeger 'hoogbegaafd', en deskundigen van allerlei slag verdringen elkaar om uit te leggen hoe moeilijk die het hebben. Op menige ouderavond behoort de kwetsbaarheid van de bolleboosjes al tot de favoriete gespreksonderwerpen. Het zal toch geen modeverschijnsel zijn? Ontwikkelingspsycholoog Willy Peteis wijst zulke verdachtmakingen resoluut van de hand. Voor Peters, verbonden aan het Centrum voor Begaafdheidsonderzoek van de Katholieke Universiteit Nijmegen, is het een uitgemaakte zaak dat hoogbegaafde kinderen altijd in het verdomhoekje hebben gezeten. "De heersende opvatting was tot voor kort: een grote intelligentie, dat is net zoiets als veel geld hebben. Over hoogbegaafde kinderen hoefde niemand zich druk te maken, die zouden zichzelf wel redden. Nou, dat doen ze dus niet. Al het beschikbare onderzoek wijst uit dat hoogbegaafden net zo'n risicogroep vormen als bijvoorbeeld dyslectici. Veel van zulke kinderen vereenzamen. Ze raken psychisch beschadigd doordat hun omgeving ze niet begrijpt en niet tolereert." De aandacht waarin zijn beschermelingen zich tegenwoordig mogen verheugen is niet meer dan billijk, vindt Peters. Moeilijk lerende kinderen krijgen al tientallen jaren extra ondersteuning, omdat we willen voorkomen dat ze uit de boot vallen. Hoogbegaafde kinderen worden met hetzelfde lot bedreigd - dus hebben ze net zoveel recht op ondersteuning. Klaar.

wcs SEPTEMBER/OKTOBER 1998

Hoogbegaafde kinderen lopen een verhoogd risico om drop-outs te worden. Verstandelijk laten ze hun leeftijdgenootjes ver achter zich. Maar met een beetje pech kan die voorsprong omslaan in levenslange achterstand.

Kritische grens

Wanneer is iemand hoogbegaafd? Voor een deel is dat een arbitraire kwestie. Maar volgens Peters beschouwen de meeste deskundigen een IQ van 130 zo'n beetje als de kritische grens. "Dat is twee standaarddeviaties boven het gemiddelde", licht de psycholoog toe. "Dan heb je het over twee tot tweeëneenhalf procent van de bevolking, een per definitie constant aandeel." De aanduiding hoogbegaafdheid, leren we hieruit, verwijst vóór alles naar de intellectuele capaciteiten. Al zijn ontwikkelingspsychologen de eersten om de schraalheid van die benadering te erkennen. "Strikt genomen zijn er natuurlijk allerlei gebieden waarop mensen hoogbegaafd kunnen zijn", aldus Peters. "Zoals onze intelligentie ook allerlei domeinen kan bestrijken. Als je van de categorisering van de Amerikaanse psycholoog Howard Gardner uitgaat, beperkt de gangbare definitie van hoogbegaafdheid zich tot de logisch-mathematische, de verbale en de ruimtelijke intelligentie. Zeg maar: het soort intelligentie waarmee je op school kunt scoren."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen