VU Magazine 1998 - pagina 41

STEEDS

hetzelfde •^ L I E D J E Componeren is niet leuk, maar een kwestie van bloed, zweet en tranen. En nadien in angst en beven afwachten of het allemaal geen onzin is. In gesprek met Otto Ketting over de vrijheid van de componist: "Niets klinkt meer hetzelfde sinds de jaren vijftig.

Gert J. Peelen

Er zijn in theorie maar weinig randvoorwaarden waarmee een componist te maken heeft: tijd en geluid vormen het enige, werkelijk onmisbare basismateriaal, mèt de aantekening overigens dat ook de afwezigheid van het laatste - stilte dus een belangrijke functie vervult in muziek. Een ongekende vrijheid. Zo lijkt het althans. Want in de praktijk ontkomt ook de componist, hoe autonoom hij zich als kunstenaar ook mag voelen, niet aan de beperkingen waarmee bijvoorbeeld ook dichters, schilders en beeldhouwers worstelen. Het feit dat iedere kunstenaar in een traditie staat en daar in zijn werk al dan niet bewust naar verwijst, valt met enig kunsthistorisch besef gemakkelijk in te zien. Als dat al geen vrijheidsbeperkend uitgangspunt is, dan geldt dat toch zeker voor modes en trends. En daarbij maakt het maar weinig uit of de kunstenaar zich nu met de stroom laat meevoeren of er juist tegenin roeit. En speelt ook de potentiële consument van zijn werk niet een vrijheidsbeperkende rol bij de conceptie van bijvoorbeeld een muziekstuk of gedicht? Hoe begrijpelijk en verstaanbaar wil de componist of dichter wezen, of houdt hij helemaal geen rekening met toekomstige luisteraars en lezers? In het eerste geval levert hij vrijwillig een deel van zijn artistieke vrijheid in; in het tweede bestaat het gevaar dat hij de reikwijdte van zijn kunstwerk zodanig beperkt dat dichten en componeren volstrekt monomane bezigheden worden. Net als een dichter of beeldend kunstenaar beweegt dus ook de componist zich in uiteenlopende spanningsvelden, waarbij keuzes onontkoombaar lijken,- keuzes waarvan hij via zijn werk impliciet verantwoording aflegt. Waarin die keuze ook resulteert, de manoeuvreerruimte van een componist blijkt aanmerkelijk geringer dan zij in eerste instantie lijkt.

wcs

JANUARI/FEBRUARI

1998

41

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen