1906-1907 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 222
206 Men kan uit een elementair psychologisch oogpunt de menschen in twee variëteiten verdeelen. De eene heeft tot uitgangspunt van zijn doen en laten de leuze: cogito ergo sum i ) ; de andere die van sentio ergo sum. Er
zijn verstandsmenschen
leven hun
als in denken.
hun
en er zijn gevoelsmenschen.
De eersten
intellectueel associatie-centrum; zij handelen uit
Zij vangen
niet
aan met hun vcerk, zonder dit van
het begin tot het eind vooraf overdacht te hebben. Hunne psychische bezigheid is analyse en synthese. Hun spreken is bewijzen. Zij laten zich niet stuk
door hun gevoel meeslepen, d. i. van hun verstandelijk
brengen.
gevoel.
De
Zij laten
anderen, de gevoelsmenschen gaan uit van hun zich door
het gevoel — het affect, hetzij liefde
of haat of wat ook, leiden.
Zij hebben licht medelijden. E r wordt
in hen dit of dat affect opgewekt, en hieruit handelen zij, zonder het „voor" of „tegen" dezer handeling nauwkeurig te overwegen, 't Zijn dikwijls menschen van het oogenblik. Bijna
uit iedere
rede
of lederen
roman
ademt u tegen, of de
redenaar of schrijver een verstandsmensch of een gevoelsmeusch is. De scheiding is natuurlijk niet zoo sterk dat de verstandsmensch geen gevoel en de gevoelsmeusch geen verstand zou hebben, neen, onder beide partijen
vindt
men verstandige en domme mensshen.
Het komt op het uitgangspunt aan. Toch zal de eerste, im Groszen und Ganzen, minder licht in domme dingen vervallen dan de tweede, omdat het uitgangspunt des eersten voorzichtigheid is. De gevoelsmeusch zal daartegen eerder tot heldendaden overgaan, omdat het aifect men
niet vraagt meer
flauwen Mannen
,lieve"
naar het effect. menschen
Onder de gevoelsmenschen zal
vinden,
in den
goeden
en in den
zin van het woord, menschen die zich opofferen voor anderen. zijn
menschen:
meer verstandsmenschen
„Sprakeloos
zich
ten
offer
—
vrouwen
wijden
kan
meer gevoelsde vrouw, de
vrouw alleen." En kinderen ? 1) We weten wel dat Descartes met dat woord iets naml. dat men bij de beoefening der wetenschap niet de zintuigen aanvoeren, niet van de ervaring, maar tare. — Descartes vergeve ons, dat wij zijn beroemd duiden zin bezigen.
anders bedoeld heeft; moet uitgaan van wat van het denken, cogiwoord in bovenaange-
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1907
Orgaan CVNG Geloof en Wetenschap | 238 Pagina's
![1906-1907 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 222](https://geheugenvandevu.digibron.nl/images/generated/orgaan-cvng-geloof-en-wetenschap/1906-1907-orgaan-van-de-christelijke-vereeniging-van-natuur-en-geneeskundigen-in-nederland/1907/01/01/1-thumbnail.jpg)
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1907
Orgaan CVNG Geloof en Wetenschap | 238 Pagina's