Een handvol filosofen - pagina 173
Geschiedenis van de filosofiebeoefening aan de Vrije Universiteit in Amsterdam van 1880 tot 2012
9 Schoolvorming en afscheid 169
Het was onder zijn collega's bekend dat de vrijgezel Smit een eenzaam mens was.
Na elke academische vakantie was hij blij weer naar de universiteit te kunnen gaan
om mensen te spreken. Hoewel een enigszins steile man, stond hij altijd open voor
gesprekken met studenten, assistenten en collega's. Hij nam er royaal tijd voor. Zijn
snelle pas deed vermoeden dat hij altijd haast had. Het tegendeel was het geval, maar
als hij haast had dan was het om niet te laat te komen voor een afspraak - hij hield
van gesprekken die hem uitdaagden en afspraken die zijn agenda vulden.
9 Schoolvorming en afscheid
Met de benoeming van Zuidema en Smit werd de calvinistische wijsbegeerte van
Vollenhoven en Dooyeweerd geconsolideerd. In het begin van de jaren zestig na-
derden de grondleggers van deze filosofie echter hun emeritaat. Zij waren bijna
veertig jaar hoogleraar geweest.
Op eenenzeventigjarige leeftijd nam Dooyeweerd in 1965 afscheid met een rede
over Het oecumenisch-reformatorisch grondmotief. Na een verhandeling over zijn
transcendentale kritiek van het filosofisch denken en de aan alle denken ten grond-
slag liggende grondmotieven, nam hij afstand van de term 'wijsbegeerte der wets-
idee'. Deze term stamde uit de eerste periode van zijn filosofisch denken, waarin
de transcendentale kritiek nog niet tot ontwikkeling was gekomen. Hij noemde de
transcendentale kritiek de Prolegomena van zijn filosofie, omdat vanuit dit kritisch
onderzoek de ontwikkeling van zijn filosofie in haar verschillende onderdelen pas
kon worden begrepen.""
Sinds de jaren dertig was rond Dooyeweerds filosofie schoolvorming ontstaan,
zowel in Nederland als in het buitenland, met name in de Verenigde Staten, Canada,
Zuid-Afrika, Zuid-Korea en Australië. In Nederland was zijn invloed niet beperkt
gebleven tot de Vereniging voor Calvinistische Wijsbegeerte. Door middel van zijn
colleges encyclopedie der rechtswetenschap en rechtsfilosofie in de Faculteit der
Rechtsgeleerdheid had hij een geheel eigen bijdrage geleverd aan de juridische vor-
ming van de studenten. Zij hadden in meerdere of mindere mate de invloed van zijn
wijsgerige systematiek ondergaan. Bovendien bleek uit verscheidene proefschriften,
niet alleen filosofische, in andere faculteiten dat Dooyeweerds filosofie grondig was
bestudeerd.
AI had hij leerlingen gekregen die op verschillende vakgebieden doceerden aan
universiteiten en colleges in de Verenigde Staten, Canada en andere landen, ook in
die landen was kritiek hem niet bespaard gebleven. Zijn reis van vijf maanden door
Noord-Amerika in 1958 was echter glorieus verlopen. Hij had er tientallen lezingen
gegeven, maar de inspanningen waren te groot geweest. Een jaar later werd hij ge-
troffen door een hartaanval, waardoor hij een jaar rust moest houden. Voor zover
hij ertoe in staat was, bleef hij na zijn emeritaat actief, schreef artikelen en onder-
hield tot zijn dood in 1977 een uitgebreide correspondentie met vrienden, promo-
vendi en vakgenoten.""
HO Dooyeweerd, 'Het oecumenisch-reformatorisch grondmotief', p. 14.
I I I Dooyeweerd trad op als promotor van F.T. Lindeboom, De ontwikkeling van het strafrecht in Sovjet-
Rusland 1917-1937 (1937), J.P.A. Mekkes, Proeve eener beschouwing van de humanistische rechtsstaatstheorieën
(1940), S. Gerbrandy, Industrieele eigendom en subjectief recht (1946), J.P. Winsemius, De historische ontwikke-
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 2013
Publicaties VU-geschiedenis | 548 Pagina's
![Een handvol filosofen - pagina 173](https://geheugenvandevu.digibron.nl/images/generated/publicaties-vu-geschiedenis/een-handvol-filosofen/2013/01/01/1-thumbnail.jpg)
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 2013
Publicaties VU-geschiedenis | 548 Pagina's