Studentenalmanak 1923 - pagina 77
H E T LAATSTE W O O R D 67
wijkt, beweert de absolute onmogelijkheid van zoo'n meta-
physica.
Duidelijk komt zijn standpunt uit in het sprookje dat hij
in zijn „Einleitung in die Geisteswissenschaften" Novalis
navertelt, „Novalis erzählt ein Märchen von einem Jüng-
ling, den die Sehnsucht nach den Geheimnissen der Natur
ergreift; er verlässt die Geliebte, durchwandert viele Län-
der, tun die grosse Gottin Isis zu finden und ihr wunder-
bares Antlitz zu schauen. Endlich steht er vor der Göttin
der Natur, er hebt den leichten glänzenden Schleier und —
die Geliebte sinkt in seine Arme, Wenn es die Seele zu
gelingen scheint, das Subject des Naturlaufs selber ledig
der Hüllen und des Schleiers zu gewahren, dann findet sie
in diesem — sich selbst. Dies ist in der Tat das letzte Wort
aller Metaphysik" *).
In elke metaphysika is een ,,monsterachtige weerspiege-
ling" van elk menschelijk „eigen-zelf", ,,gleichsam in einem
zweiten Gesicht". W a n t wij halen per slot van rekening
alleen dat uit een metaphysica, wat wij er door de catego-
rieele bezigheid van onzen geest zelf ingelegd hebben. Dat
geldt niet alleen voor de natuur, maar ook voor een meta-
physische opvatting der geschiedenis: „ J e d e Formel, in der
wir den Sinn der Geschichte ausdrücken, ist nur ein Reflex
unseres eigenen belebten Inneren".
Op dit Diltheyaansche standpunt valt een ,,metaphysica"
samen met „kentheorie" en blijven we altijd in ons zelf op-
gesloten, Kentheorie noemt Dilthey dan ook „gleichsam die
Euthanasie jeder Metaphysik",
Een metaphysica zou volgens Dilthey mogelijk zijn, als
we in ons eigen bewustzijn wezen, bedoeling, eenheid der
denkvormen konden ontdekken. Niet de natuur, noch de
geschiedenis, maar de doorvorsching van onze eigen gees-
tesstructuur zou de eenige weg zijn tot een metaphysica.
Wanneer we de categorieën van ons bewustzijn op elkaar
terug konden voeren, of konden verankeren in een oercate-
gorie en zoo zouden kunnen doorbreken door ons eigen
*) Cursiveering van mij.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van maandag 1 januari 1923
Studentenalmanak | 158 Pagina's
![Studentenalmanak 1923 - pagina 77](https://geheugenvandevu.digibron.nl/images/generated/studentenalmanak/studentenalmanak-1923/1923/01/01/1-thumbnail.jpg)
Bekijk de hele uitgave van maandag 1 januari 1923
Studentenalmanak | 158 Pagina's