Studentenalmanak 1923 - pagina 91
METHODE VAN TROELTSCH 81
gioni verving de hierarchisch-sacramcntale Religion, Toch
wisten Luther en Calvijn zich niet aan de uiterlijke autori-
teit te ontworstelen. De kerkidee zette zich gewijzigd voort.
Der katholischen Fortdauer der Menschwerdung im Pries-
tertum entspricht die protestantische Fortdauer in der
Bibel ^), Ver boven het Lutheranisme staat het Calvinisme,
dat thans nog de eigenlijke hoofdmacht is van het Protestan-
tisme en alleen nog tegen het moderne leven opgewassen,
niet door zijn onder invloed van Piëtisme en Methodisme
verkommerde onphilosophische theologie, maar door zijn
politiek-sociale beteekenis. Tegenover de liefdemoraal van
het Lutheranisme neemt het een meer practisch standpunt
in, maar hier vindt men een heroïsme der zelfverloochening,
dat alles offert voor de gloria Dei, Actief karakter, kerk-
vormende kracht, internationaliteit, bewuste uitbreidings-
drang, politieke en maatschappelijke beteekenis zijn de
kenmerken van het Calvinisme,
Hooger staat echter nog het Spiritualisme, omdat het brak
met het dualisme tusschen God en wereld, met de leer der
erfzonde en genade. Het had zijn voorloopers reeds in den
tijd der Reformatie, brak door in de Aufklärung, werd ver-
diept door het Duitsche Idealisme, verbreed door het histo-
risch onderzoek en wacht op systematiseering.
Alleen dit Neoprotestantisme heeft een philosophische
theologie voortgebracht, die een werkelijke vooruitgang be-
teekent op de middeleeuwen en daarom door alle groote
denkers is overgenomen. Heel de moderne theologie beweegt
zich in deze richting. Hier staat echte tolerantie tegenover
het kerkelijk exclusivisme, het cultuuroptimisme tegenover
het erfzondepessimisme, de Diesseitsstimmung tegenover
de Jenseitsstimmung, het immanentiegeloof tegenover het
wondergeloof. De God der verre heilsfeiten leeft hier in den
eindeloozen golfstroom der geschiedenis. Luisteren naar
wat hier ruischt in de diepte, het Wezen van alle wezen,
dat de zielen opwaarts voert door steeds rijker ontsluiting
Zijner heerlijkheid, is leven, religie, vroomheid").
Dit zijn de schitterende resultaten der historische me-
thode en deze zijn haar eenig en afdoend bewijs.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van maandag 1 januari 1923
Studentenalmanak | 158 Pagina's
![Studentenalmanak 1923 - pagina 91](https://geheugenvandevu.digibron.nl/images/generated/studentenalmanak/studentenalmanak-1923/1923/01/01/1-thumbnail.jpg)
Bekijk de hele uitgave van maandag 1 januari 1923
Studentenalmanak | 158 Pagina's