Studentenalmanak 1923 - pagina 95
M E T H O D E VAN TROELTSCH 85
echter bewezen, dat er veel echte vroomheid was bij de hei-
denen en veel duivelswerk bij de Christenen. Bovendien,
wat zegt eigen religieuze ervaring tegen de echtheid en
waarheid van Plato's omgang met God? Noch uit den Bijbel,
noch uit het geloovig bewustzijn mag de maatstaf genomen.
Deze moet in de geschiedenis zelf liggen. Hegel heeft dit het
eerst goed begrepen en het probleem der verhouding van
ontwikkeling en ontwikkelingsmaatstaf zuiver gesteld,
Schleiermacher was hem reeds voorgegaan met een histo-
risch-philosophisch bewijs voor de absoluutheid van het
Christendom, Hun groote fout was echter, dat zij door den
machtigen speculatieven drang van het Duitsche Idea-
lisme ^^) de geschiedenis construeerden zonder voldoende
empirisch materiaal. De definitie van Schleiermacher: Reli-
gion ist Gefühl schlechthinniger Abhängigkeit, en die van
Hegel: Religion ist Selbstbewusstsein des Absoluten Geistes
im endlichen Geist in der Form der Vorstellung, waren beide
vrucht van speculatie, niet van empirisch onderzoek. Er is
geen definitie van de religie te geven, evenmin als we iets
over haar oorsprong kunnen zeggen.
Hield Schleiermacher evenwel steeds het eigensoortige
karakter van den godsdienst vast, Hegel negeerde Kant en
viel in het rationalisme terug. Zijn algemeen begrip der
religie drong hij aan de geschiedenis op en las de maatstaf
eenvoudig uit de trapsgewijze ontwikkeling, zoodat de
waarde van eiken godsdienst is bepaald door zijn plaats in
de rij, In het Christendom wordt het algemeene begrip, dat
tegelijk de oorzaak en het doel is van alle religies, ten slotte
gerealiseerd. Zoo is de absoluutheid bewezen, Hoe kan echter
een algemeen begrip tegelijk oorzaak en doel zijn van al het
bijzondere? Hoe kan in den eeuwigen vloed van het worden
iets absoluuts verschijnen?
De verschillende Positivistische verklaringen, die na
Hegel van het wezen der religie gegeven zijn, komen alle
hierin overeen, dat ze van een onbewezen Apriori uitgaan
en dus aan dezelfde kritiek bloot staan als het kerkelijk
exclusivisme.
Die Geschichte muss objektiv sein; objektiv nicht bloss
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van maandag 1 januari 1923
Studentenalmanak | 158 Pagina's
![Studentenalmanak 1923 - pagina 95](https://geheugenvandevu.digibron.nl/images/generated/studentenalmanak/studentenalmanak-1923/1923/01/01/1-thumbnail.jpg)
Bekijk de hele uitgave van maandag 1 januari 1923
Studentenalmanak | 158 Pagina's