Een hoeksteen in het verzuild bestel. De Vrije Universiteit 1880-2005. - pagina 105
De Vrije Universiteit 1880-2005
alleen in het onderwijs grote inzet, maar was ook een van de weinigen die graag studen-
ten ontving, en veel voor hun persoonlijke vorming betekende.^'^
Diepenhorsts perswerk verdient nog afzonderlijk aandacht. Als hoofdredacteur van
De Rotterdammer vanaf 1911 gaf hij krachtig steun aan het toen regerende kabinet-
Heemskerk, dat tegen de zin van Kuyper tot stand gekomen was. De oude leider zag dan
ook niet veel in 'dien Diepenhorst', en gaf Idenburg inzicht in de tekortkomingen van de
jeugdige hoogleraar. 'Hij is een boerenzoon, en heeft 't daarom zoo noodig in de vormen
en de kieschheid van de hooge politiek wat beter thuis te raken.'^"? Zo'n rivaal kon Kuy-
per niet ernstig nemen. Hij zag er de hand van Heemskerk in, die 'zijn jongelui' tegen
hem ophitste: Anema en Diepenhorst, maar vooral de laatste.^^ Kuyper besloot de
handschoen op te nemen. In De Standaard begon hij in 1915 een serie 'Driestarren' die
nog in datzelfde jaar gebundeld zijn onder de titel Starrentritsen. Daar betoogt hij dat de
Vrije Universiteit weinig studenten in de rechten trok. Zou het niet zijn, omdat de hoog-
leraren hun kracht zochten in kritiek op de partij, terwijl het ontbrak aan 'bezieling,
warme geestdrift, tintelende sympathie' voor de gereformeerde beginselen? Ze zou-
den beter doen hun inspanning te richten op de ontwikkeling van die beginselen voor de
rechtswetenschappen. Juist van de juridische faculteit, die vroeger een van haar leden
verloren had (een toespeling dus op de zaak-Lohman) was te hopen dat zij haar vastheid
van beginsel aldus bewijzen zou.^^'
Veel instemming vonden Kuypers beschouwingen niet. Hij probeert af te breken wat
hij zelfheeft opgebouwd, oordeelde Idenburg.^^^ 'Heeft hij zooveel juridische professo-
ren in voorraad, dat hij er nog een paar kan opruimen.''^^-^ Fabius bracht de zaak in de se-
naat. Die sprak met grote meerderheid uit, te betreuren dat Kuyper, terwijl hij zelf
hoogleraar was, zonder voorgaand overleg de faculteit in een ongunstig daglicht plaats-
te.^^^ Zelfs H.H. Kuyper schreef zijn vader in die zin.^^5 De aanval kon natuurlijk niet
onbeantwoord blijven. Het initiatief daartoe lag niet bij de als kwade genius gebrand-
merkte Heemskerk, noch bij de lompe boerenzoon, maar bij de irenische Bavinck^^^, met
de brochure Leider en leiding in de Anti-Revolutionaire Partij. Ze verscheen op naam van
de hoogleraren Anema, Bavinck en Diepenhorst, en van de curatoren Heemskerk en
S. de Vries Czn, maar was door Bavinck opgesteld. En al traden deze vijf natuurlijk niet
op in hun vu-kwaliteit, er ging toch een getuigenis van uit dat zij allen in een nauwe re-
latie stonden tot de kaderschool van de gereformeerde zuil. Dat is in ons verband ook
belangrijker dan de inhoud van het geschrift, dat zich hoofdzakelijk op politieke vragen
concentreerde.
De besturende colleges hielden zich buiten de zaak, al hadden directeuren hun be-
denkingen over het optreden van Diepenhorst. De Waal Malefijt, die het zelf ook bij
Kuyper verbruid had, wilde toch wel eens weten, 'of professor Diepenhorst oorspronke-
lijk wetenschappelijk werk levert'.^^^ Kuyper heeft het zijn critici niet vergeven. Toen
hij in maart 1920 buiten staat geraakt was zijn werk voort te zetten, moest voor De Stan-
daard een nieuwe redactie gevormd worden. Anema's naam stond in de alfabetische
ERVEN OF LENEN 1905 1926 lOI
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van zaterdag 1 januari 2005
Publicaties VU-geschiedenis | 510 Pagina's
![Een hoeksteen in het verzuild bestel. De Vrije Universiteit 1880-2005. - pagina 105](https://geheugenvandevu.digibron.nl/images/generated/publicaties-vu-geschiedenis/een-hoeksteen-in-het-verzuild-bestel-de-vrije-universiteit-1880-2005/2005/01/01/1-thumbnail.jpg)
Bekijk de hele uitgave van zaterdag 1 januari 2005
Publicaties VU-geschiedenis | 510 Pagina's