Een handvol filosofen - pagina 144
Geschiedenis van de filosofiebeoefening aan de Vrije Universiteit in Amsterdam van 1880 tot 2012
140 7V Consolidatie en kritiek (1^4^-1964)
lende filosofische richtingen. In verband met deze uitgangspunten sprak Dooye-
weerd over religieuze grondmotieven die de ontwikkeling van het westers denken
beheersen en die het ik van de menselijke existentie in zijn zelfreflectie activeren. Hij
was tot de ontdekking van die grondmotieven gekomen vanuit het grondmotief van
de goddelijke Woordopenbaring die de richting van zijn eigen filosofie bepaalde:
schepping, zondeval en verlossing door Jezus Christus in de gemeenschap van de
Heilige Geest. Met de aanvaarding van dit grondmotief van zijn filosofie, erkende hij
dat anderen een andere keus konden maken.
Hoe die keus ook zou uitvallen, eenmaal bij die laatste vraag aangekomen konden
filosofen en andere wetenschappers volgens Dooyeweerd op voet van gelijkheid met
elkaar communiceren. Dan wisten zij waar zij in een filosofisch gesprek stonden en
wat zij aan elkaar hadden. Dan zouden belangrijke barrières voor de communicatie
zijn weggewerkt: het dogma van de autonomie van het denken, logicistische benade-
ringen en andere -ismen.
Met zijn transcendentaal onderzoek dacht D o o y e w e e r d te hebben aangetoond dat
elke filosoof wel moest erkennen dat aan zijn theoretisch denken voortheoretische
keuzen ten grondslag lagen. D a n zou hij bevrijd zijn van het verwijt dat hij met
zijn religieuze stellingname geen volwaardige filosofische gesprekpartner k o n zijn.^
H o e w e l dat verwijt bij verscheidene critici bleef bestaan, nam de erkenning van zijn
werk toe. Reeds in de jaren vijftig verschenen enkele dissertaties die aan zijn filoso-
fie waren gewijd.*
3 Discussie D o o y e w e e r d - V a n Peursen
N a de publicatie van Dooyeweerds A New Critique of Theoretical Thought, schreef
de Groningse filosoof prof.dr. C A . van Peursen er in 1959 een recensie van. Van
Peursen, die een jaar later in Leiden en vier jaar later ook aan de Vrije Universiteit
hoogleraar zou worden, voelde zich in bepaalde opzichten met D o o y e w e e r d s calvi-
nistische wijsbegeerte verwant - hij was een geloofsgenoot, lid van de Gereformeer-
de Kerk, maar geen aanhanger van die wijsbegeerte. Als student was hij in de oorlog,
na de sluiting van de universiteit in Leiden, uitgeweken naar de Vrije Universiteit
en had daar zijn rechtenstudie afgemaakt. Hij had het w e r k van D o o y e w e e r d bestu-
deerd, tentamens bij hem gedaan en ter voorbereiding daarvan een van zijn p r o m o -
vendi, m e v r o u w dr. F.T. Diemer-Lindeboom, als repetitor gehad. D e filosofie van
D o o y e w e e r d had indruk o p hem gemaakt en had hem na de oorlog niet losgelaten.
Hij had er wel eens aan gedacht o m met D o o y e w e e r d een discussie aan te gaan, maar
zijn respect voor de vijfentwintig jaar oudere D o o y e w e e r d maakte hem enigszins
terughoudend. D e gelegenheid deed zich echter voor na de publicatie van D o o y e -
weerds A New Critique. O p uitnodiging van de redactie van het Nederlands Theo-
7 Dooyeweerd, A New Critique, vol. I, pp. 41-68.
8 Proefschriften over Dooyeweerds filosofie; P.A J.M. Steenkamp, De gedachte der bedrijfsorganisatie m pro-
testants-christelijke krmg (1951), M F J . Marlet, Grundlinien der Kalvinisttschen 'Philosophic der Gesetzidee'
als chnsthcher Transcendentalphilosophie (1953) en O.J.L Albers, Het natuurrecht volgens de wijsbegeerte der
wetsidee (1955) Er zouden later in Nederland en in andere landen enkele tientallen proefschriften over Dooye-
weerd verschijnen.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 2013
Publicaties VU-geschiedenis | 548 Pagina's
![Een handvol filosofen - pagina 144](https://geheugenvandevu.digibron.nl/images/generated/publicaties-vu-geschiedenis/een-handvol-filosofen/2013/01/01/1-thumbnail.jpg)
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 2013
Publicaties VU-geschiedenis | 548 Pagina's