1914-1915 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 105
De energetische beschouwing den levensverschijnselen. Dames en Heeren ! Drang tot wetenschap is de verwondering. ^) En verwonderd is de mensch, wanneer hij met ontroering het leven beschouwt, dat hem eiken dag in plant en dier, in schier oneindige weelde van vormen omringt; verwonderd over het on ...
1914-1915 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 106
98ontstaan zijn uit het denkend beschouwen van de verschijnselen des levens. De biologische feiten behooren dus tot de grondslagen van alle hypothesen, welke op den mensch naar verstand en hart beslag hebben gelegd, welke zijn gedragslijn hebben bepaald, zijn oordeel en zijn waardeering, z ...
1914-1915 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 107
99 het begrip kracht, ontleend aan onze directe eenvoudige levenservaring. Energie noemt men in het dagelijksch leven de mate van arbeid, waartoe iets of iemand in staat is. Deze inhoud behoudt het begrip energie ook in het natuurwetenschappelijk en philosofisch spraakgebruik. Zoo definieert de p ...
1914-1915 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 108
100 de grond moet gezocht worden in de wisselende verhoudingen der dingen. Deze relaties zijn de voorwaarden voor de ontwikkeling der werkzaamheid der krachten. De oorzaak van iets kan dus niet meer worden gedacht als uitsluitend opgaande in de werkzaamheid der dingen, maar deze werkzaamheid is m ...
1914-1915 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 109
101 het begrip energie, en zoo wordt het energetisme reeds door een oppervlakkige beschouwing der psychische verschijnselen weerlegd. Onze energetische beschouwing der levensverschijnselen moet zich dus beperken tot de stoffelijke verschijnselen en wij willen ons voor alles de vraag voorleggen of ...
1914-1915 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 110
102het eigenlijke constantie-principe, dat echter met elk qualitatief energetisme onvereenigbaar is. Het constantie-principe eischt toch, dat alle energiesoorten in wezen één energievorm zijn en wel mechanische energie of in ieder geval zonder rest in dezen eenen energievorm kunnen worden ...
1914-1915 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 111
103 staan met naar het bekende werk van BUSSE ') te verwijzen, waar de meest verschillende opvattingen van deze wisselwerking worden uiteengezet in overeenstemming met het aequivalentie-principe der eerste warmtewet. Deze uiteenzettingen gelden natuurlijk evenzeer, indien men de werking der psych ...
1914-1915 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 112
104 machine is gerealiseerd, bepaald de richting en grootte der energie-omzettingen. Daar de voorstelling onhoudbaar is om de natuurdingen uitsluitend als energievormen op te. vatten, zoo zal men noodzakelijkerwijze bij een volledige natuurverklaring iets moeten aannemen, dat het wezen der dingen ...
1914-1915 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 113
105 meend, dat nog een tweede algemeene wet de energieomzetiingen beheerscht. Men kan deze tweede energiewet wel het eenvoudigst als volgt omschrijven -**). Bij elke omzetting van energie neemt men waar, dat een gedeelte der energie in warmte wordt veranderd. Nu is het een eigenschap der warmte-e ...