De Scherpe Resolutie en het decretum horribile. - pagina 14

12 lijk

poil

te

otiiwikkolon,

niemand meer aan zou

het onderwijs (waar dan hunnentwege kan worden geprocla-

viijlating van

willen)

meerd. De zoen werd gesloten op de dubbelzinnigheid van de zeer rekmet verwijbare uitdrukking in onze derde stelling (zie boven) zing naar de cxceptioveele omstandigheden. In het stelsel der eersten was hiermeO blijkbaar bedoeld het ontbreken van veerkracJUig initiatief bij de burgerij. Onthouding van Staatswege zou uit dien hoofde ontstentenis van behoorlijk Vandaar de verplichting van den onderwijs ten gevolge hebben. Staat om in te springen, waar en voor zoo lang dit exceptioneele duurde. Heel anders daarentegen vatte de tweede groep deze clausule op. Exceptioneel waren de omstandigheden h. i. niet uit gemis van particulier initiatief, raaar wijl in den boezem der maatschappij nog allerlei clericale en sectarische ijivloeden woelen, die, liet men de burgerij begaan, wel niet aan het ontstaan van scholen, maar aan het ontstaan van goede scholen, d. i. scholen, bevorderlijk aan de moderne onticikkeling, in den weg zouden staan. Zóó opgevat, zou de exceptie derhalve eerst dan komen te vervallen, als deze invloeden geweken waren, en van de vrije school geen verzet tegen de moderne begrippen meer te vreezen was. In zeker feuilleton heeft Mr. Kerdijk, nog niet zoo lang geleden, deze zienswijs met ruiterlijke openhartigheid verdedigd. Reken nu met het feit, dat blijkens de officiëele regeeringsverslagen het particulier initiatief zeer is toegenomen, dan volgt hieruit voor de politiekon der eerste groep Onrertcijlde inkrimping der Staatsbemoeiing in zake het onderwijs. Maar ook zeker met het feit, dat deze uitbreiding vau het particulier initiatief schier uitsluitend de niet-Moderne invloeden ten goede komt, en op hun beurt volgt hieruit voor de politieken Onverder tweede groep de lijnrecht tegenovergestelde conclusie wijlde uitbreiding der Staatsbemoeiing op het stuk der volksschool. Zoo lang nu inkrimping en uitbreiding tegenovergestelde begrippen zijn, is bet onwedersprekelijk, dat de Liberale partij, die dusver onder de vlag van het eerste stelsel voer, vierkant rechtsomkeert maakt, door het tegendeel van wat uit dit stelsel voortvloeide, thans als piogram te aanvaarden. De Liberale partij is op dit oogenblik zeldzaam verdeeld, niet slechts over do uitwerking der artikelen, maar evenzeer over de beginselen vau Staatsbeleid. Slechts in één opzicht stemmen alle saam. We zouden het kunnen noemen: hun tegenzin tegen de heerschappij van het geopenbaarde geloof; maar noemen het liever in hun terminologie: hnn vrees voor clericale reactie. Dit drijft hen, om met de stembus in zicht, onder terzijstelling van alle geschilpunten, de schoolquaestie op den voorgrond te schuiven in den zin van versterking der Staatsschool als borstwering :

:

:

:

tegen kerkelijke invloeden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen