Het redmiddel. - pagina 24

:

22 Zoozeer rekenden ook wij met de behoeften van het oogeblik, zooverre was het er van daan dat wij den Staat voetstoots op nonacf imteit wilden zetten. Ons was het slechts om het beginsel te doen. Onze Grondwet kan niet Nederlandsch, heeten zoolang verkorting van het onderricht en subordineering van de Conscientie aan het Staatsbelang, daarin als uitgangspunt was opgenomen. Dat protest blijft staan. Het kan niet herroepen worden, zoolang de Anti-revolutionaire richting niet uitsterft of het land ruimt. Wie de kaart van het land kent, kan er zich niet in vergissen rusteloos blijft het ons streven het Fransche systema uit onze Grondwet te lichten en door Nederlandsche beginselen te doen vervangen. Het publiek diets te maken, dat de heer Groen van Prinsterer dit program zou verlaten hebben, is dan ook zich zelf op de kaak stellen.

Hij, en wij met hem, houden veeleer aan dien stelligen eisch, met name op het stuk van Onderwijs, onwrikbaar vast. »Aan eiken afdoenden waarborg voor Conscientievrijheid op het stuk van Onderwijs we zeggen het nu gelijk in 1869, moet herziening van Artikel 194 der Grondwet voorafgaan!" Maar let nu op de tweede vraag Wat zult ge doen, zoolang u :

afdoende waarborg wordt misgund? Daarop antwoordde onze richting in 1869 Vraag voorshands wijziging van Art. 23, 24 en 33; en in 1873, niets. Niets, omdat men u zelfs die beuzeling niet wil toestaan. Niets, omdat men u met een kluitje in het riet stuurt. Niets, omdat de Staatsschool, hoe machtig ook, toch niet machtig genoeg is, om u den adem uit de borst te drukken. Vandaar het onverwijld. Onverwijlde herziening van Art. 194, zonder tusschenstations, doel van de reis. Dat nu, zegt Groen, thans niet meer. die

:

Daarvan ging hij af. Dat denkbeeld liet hij varen. Dat programma gaf hij op.

Waarom V Wijl een deel van zijn volgelingen er de spitse van hadden afgestompt, door wat als conscientie-kreet bedoeld was, in Staatsrechtelijk gekibbel te doen ondergaan. Maar ook, omdat de toestand sinds 1873 aanmerkelijk gewyzigd was. In drieërlei opzicht. 1. Onder leiding van de HH. Moens en Kerdijk is men bezig, in den romp der Staatsschool een nieuwe machine van zooveel meer paardekracht te zetten, dat ze bij den eersten aanloop onze school met haar ram in den grond boort. 2. Door uitbreiding van het kosteloos onderwijs en het gebrek aan onderwijzend personeel, hetgeen verhooging van kosten veroorzaakte, zijn de Christelijke scholen in zeer bedenkelijken toestand geraakt

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen