Proeve van pensioenregeling voor werklieden en huns gelijken - pagina 17

13

SLAAF EN WERKMAN.

Komt nu aan den Let

maar

wel,

toe,

dan aan den slaap zin,

Niet voor de vierschaar van het bestaande recht

volstrekt.

de

of

un}'m werkman minder

vraag stellen we hier niet in betrekkelijken

die

heerschende

opinie,

maar

voor

de

vierschaar

van

het

recht Gods.

En

daarom wezen we zoo kras en scherp op den

juist

Immers

bij

den

slaaf

het

staat

slaaf.

geval eenvoudig^ buiten alle

verwikkeliny, en daardoor in doorzichtbare duidelijkheid.

De het

Er

vrijheid

is

nog

van den werkman komt hier nog niet

Er

geding.

is

als factor in

werkgever, maar nog geen werknemer.

een

dan een instrument, een levende machine,

niets

om

bet werk uit te richten.

De

suikerplanter heeft dus nog niet met de vrije wilsdaad van

werkman

te rekenen, maar nog alleen èn met zijn natuur, met de ordinantiën Gods die in die natuur gegrond liggen) èn met het gebod: Gij zult niet dooden. Juist echter doordien 4iier nog alleen 's menschen natuur, en nog niet de vrije keuze van den arbeider, in aanmerking wordt genomen, komt hier de eisch van die natuur, en dus de eisch

den (d.

i.

van de ordinantiën Gods, zichtbaar

Maar dan ook gelden

zoo

ook

blijft,

factor de vrijheid

En daarom

zuiver,

hij

staan en

straks de slavernij wegvalt, en als tweede

als

van den arbeider in het spel komt.

herhalen

we onze vraag: Komt aan den

vrijen

Zijn ordinantiën, minder recht

werkman, van Godswege, en naar toe

uit.

klaar en helder, dat

dan aan den slaaf?

En

hierop nu antwoorden we:

Noch meer, noch minder, maar Immers,

slaaf

of

hier aan de orde

is,

vrije, is

juist evenveel.

beiden

door God

zijn bij

mensch, en het recht, dat

de schepping van menschen,

voor den mensch als zoodanig verordend.

III.

DE SCHADUWZIJDE DER VRIJHEID. De schap,

afschaffing van den slavenstand, later zelfs van het lijfeigen-

bracht

Ze geraakte

aan de lagere volksklasse een heerlijk voorrecht.

er door in het bezit

der persoonlijke vrijheid.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen