Wel eenigszins tot onze bevreemding

lazen we in de Wag. een klacht tegen de Doleerenden in zake de processen, die gevoerd zijn. ' Die klacht was van tweeërlei aard.

Vooreerst hadden de Doleerende kerken verkeerd gedaan, door het tot zulk een groot aantal processen te laten komen, in stede van zich tot.een enkel proces te bepalen, en bij dat ééne proces de quaestie te laten uitmaken.

En ten tweede hadden ze verkeerd gedaan, door niet te treden in een schikking tot minlijke regeling.

Dit lezende gelooüden we bijna onze eigen oogen niet.

Immers, alle dusver gevoerde processen zijn alleen ingesteld door de Synodalen, Het eenige wat soms onzerzijds is ingesteld was een bezits-actie, die dus als zoodanig niets met de hoofdquaestie te maken had.

Voorts weet men hoe de Synodalen, natuurlijk met opzet, , waar ze slechts konden twee drie processen tegelijk tegen dezelfde kerk instelden.

Men weet ook, dat zij bij deze processen niet slechts niet doelden op een beslissing der hoofdquaestie, maar door het opwerpen van allerlei exception de hoofdquaestie steeds zoo stelselmatig meden, dat er dusver neg niet ééne eindbeslissing op de hoofdquaestie gevallen is.

Het is niet minder bekend, hoe zij door het instellen van al'erlei actie tot buitensporige boeten en schadevergoedingen, het er op toelegden, om de arme geloovigen. die voor hun geestelijk recht opkwamen, geldelijk uit te mergelen en zich met dit vloekgeld te verrijken, zóó zelfs, dat de rechter in de meeste gevallen op hun buitensporige eischen heel wat afdong.

Eer zou men het dus als een fout der Ddeerende kerken kunnen aanmerken, dat zij zelve niet aanvallenderwijze optraden.

Maar in elk geval blijkt overduidelijk, dat de lange, droeve sleep van deze kerkelijke processen, die voor alle kerkelijke eere in ons land een smaad blijft, niet te onzer verantwoording komt, maar geheel komt voor rekening der Synodalen, En wat het tweede punt aangaat, weet een ieder wat tal van pogingen van Gereformeerde zijde zijn aangewend, om tot een modus Vivendi te geraken, waardoor al onze kerkelijke jammer voorkomen ware; weet men ook, hoe onzerzijds keer op keer, ook na de breuke, allerlei voorstellen en aanbiedingen om tot een minnelijke schikking te geraken, gedaan, maar hard en onverbiddelijk door de Synodalen zijn afgeslagen.

Ook deze opmerking weerspreekt zichzelf. dus

En het eind van alle deze processen zal dan ook zijn, dat, ja bij de heerschende juridische opvatting, die thans den boventoon heeft, de Synodalen bijna al hun processen winnen; maar dat, na afloop van al deze processen, de stem der conscientie toch én bij de Synodalen én bij de niet-Synodalen getuigt: , ., En toch is het zoo geen recht Voor God!" Welnu, die uitspraak der publieke conscientie die reeds kwam, en steeds in sterker toon komende is, geldt bij ons tienmaal meer dan alle uitspraak der rechtbanken. En eens zal noch kan de historie geen andere uitspraak doen, dan dat aan ons, Doleerenden, evenals aan de Afgescheidenen eertijds, notoir onrecht is geschied, en dat medebelijders van den Heere Jezus Christus, die hier de hand In hadden, noch als mannen van ernst noch als mannen van eer, maar bovenal niet als broederen hebben gehandeld.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen