In verschillende organen der pers ver
luidt een gerucht, als zou de Minister van Financiën voortaan minder grif zijn met het uitbetalen der vacatuurpenningen.
met het uitbetalen der vacatuurpenningen. Een dier organen bracht dit gerucht zelfs in verband met een kort artikel, waarin de Heraut voor een tweetal maanden de aandacht op de vacatuurpenningen vestigde.
Een doorgestoken kaart, weet ge.
De redacteur van de Heraut misgunde aan de Synodale predikanten het extraatje van deze vacatuurgelden. In alle stilte was hij nu naar Den Haag geslopen, om den Minister te belezen dat deze de vacatuurpenningen voortaan inhield. En ja, waarlijk dat was gelukt.
Zie maar, reeds heeft een der kerken een waarschuwing van den Minister bekomen.
waarschuwing van den Minister bekomen. Zij eerst, ter wille der waarheid, dit been, voor zooveel ons blad aangaat, weer in het lid gezet.
En dan sta hier de driedubbele verklaring : i''. dat ons bij het schrijven van bovenbedoeld artikel noch ooit het intrekken der vacatuurgelden in de gedachte, noch ooit van eenig ministerieel plan daartoe het gerucht ter oore was gekomen; 2". dat er over intrekking van de vacatuurgelden onzerzijds nooit eenig woord met den Minister, mondeling of schriftelijk verhandeld is; en 3". dat wij intrekking der vacatuurgelden zonder meer, niet zouden toejuichen, maar betreuren.
Ons dunkt, dit zal duidelijk en volledig zijn.
Maar nu de zaak zelve, en hierover moge oas een dubbele opmerking vergund zijn.
oas een dubbele opmerking vergund zijn. De eerste is deze, dat naar we van harte hopen, de Synodale predikanten nu eens de zelfbeheersching en kracht van karakter zullen bezitten, om voor deze vacatuurgelden met geen woord te pleiten.
Dit zwijgen wordt o. i. gevorderd door de eere van hun stand, door het geestelijk karakter van hun positie, en door de kieschheid van hun ambt.
De geldelijke factor heeft reeds zoo sterk medegewerkt om het ambt van Dienaar des Woords te verlagen, dat het ons spijten zou, indien deze quaestie de predikanten opnieuw warm maakte.
Hier toch geldt het niet hun eigen traktement, maar het traktement van een andere standplaats, waarvoor ze wel cenigen arbeid verrichten, maar een arbeid die den arbeid in hun eigen gemeente inkort.
eid in hun eigen gemeente ink En nu onze tweede bedenking.
En nu onze tweede bedenking. We verklaarden zooeven, dat wij intrekking der vacatuurgelden zonder meer, niet toejuichen, maar betreuren zouden.
Dit spraken we zoo kras uit, omdat zelfs de schijn moet vermeden, als schepten we genot in leedvermaak. En niet minder de schijn, als maakte de antirevolutionaire partij van Staatsinvloed gebruik, om den Synodalen predikanten den voet dwars te zetten.
Maar ook en meer nog, omdat we betwijfelen, of onder de vigeur van Art. 168 (171) der Grondwet zulk een intrekking zonder meer, geoorloofd zou zijn,
We zeggen zonder meer.
Want dit zullen ook de Synodalen wel toestemmen: onvoorwaardelijk kan de uitbetaling niet gevorderd.
Reeds nu zijn er ringen, waar de grootere helft der kerken vacant zijn, en waar de vacaturen nog steeds toenemen. Dit maakt, dat een predikant, die anders ƒ 1200 inkomen had, nu reeds meer dan / 2400 trekt. En stel nu dit ging zoo door, en ten leste bleef er in heel den ring nog slechts één predikant, dan zou deze ééne predikant in een ring van 16 kerken door elkaar 16 X / 1200, of bijna / 20, 000 trekken; wat natuurlijk ongerijmd zou zijn.
Doch hiermee is dan ook bewezen, dat de uitbetaling niet onvoorwaardelijk, althans niet op den bestaanden voet kan doorgaan.
De Overheid heeft wel terdege het recht, om te vragen: Hoe is het mogelijk, dat een kerkgenootschap, dat reeds met zoo honderden vacaturen bezwaard zat, zoo ondoordacht te werk is gegaan, om nog een vijftigtal zeer bruikbare predikanten weg te jagen ? Ook zou ze kunnen vragen, of er ernstige toeleg bestond, om de vacaturen te vervullen, waar men de gelegenheid, die zich aanbood, een menigte candidaten in de theologie voor zijn Dienst te ontvangen, tegen alle recht en reden in, heeft cigesneden.
Meer nog, de Overheid is gehouden de vacatuurpenningen uit te betalen voor de standplaats, zoo die zelf vervuld is, of althans bijna door hulpdienst vervuld kan worden.
Maar als er nu in een ring maar 7 predikanten in plaats van 16 zijn, dan is het zoo klaar als de dag, dat er van eenigszins volledige waarneming van den dienst geen schijn noch sprake is.
En uit deze overweging nu zou o. i. wel de vraag kunnen rijzen, of de O v'erheid niet het recht bezat, om aan de kerk waarborg te vragen, dat voor deze vacatuurpenningen ook metterdaad dienst in ernstigenzin gepresteerd wierd.
En hiertoe nu zou misschien in aanmerking komen, wat we onlangs aangaven, dat wel de Orerheid de vacatuurpenningen uitbetaalde, maar dat bij zeer onvolledige waarneming van den dienst slechts een deel aan den ring zou worden uitbetaald, en een ander deel ten bate van de vacante gemeente zou besteed worden, hetzij om een oefenaar aan te stellen, hetzij om voor kerk en pastorie te zorgen, hetzij om een fonds te vormen voor latere traktementsverhooging, wat allicht middel ware om de vacature spoediger te doen eindigen.
Thans toch doet zich soms het geval voor, dat in sommige plaatsen .te veel predikanten zijn, en andere streken geheel leeg staan, In Oudewater b. v., waar het grooter deel der kerkgangers der gemeente in Doleantie ging en bediend wordt door Ds.
Winckel, staan thans nog Uvee Synodale predikanten, en doen de Modernen in den Protestantenbond ook nog dienst.
Hier is dus te veel.
En daar staat tegenover dat in armer en meer verlaten streken heele reeksen van dorpen het doen moeten zonder predikant.
Toch wane niemand, dat in deze opmerkingen eene bevestiging ligt van het loopende gerucht.
Integendeel, eer we afscheid nemen van dit chapitre sta hier de stellige verklaring, dat er omgekeerd van dit gerucht niets aan is.
Het kwam in de wereld door een missive aan een Doopsgezinde gemeente, doch dit raakt in het minst de Ned. Herv. kerken niet, naardien de aanspraken in deze laatste op geheel andere basis rusten.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van zondag 19 mei 1889
De Heraut | 4 Pagina's