Het onlangs te Haarlem bij de Synodalen

voorgevallene verdient ook buiten den Synodalen kring de opmerkzaamheid.

Een ouderling had bij den Synodalen kerkeraad een aanklacht ingediend tegen een welbekend Synodaal lid; en wel op grond van het niet betwiste feit, dat de aangeklaagde het Neo-Malthusianisme bevorderde, door geschriften van den daarvoor opgerichten Bond te verspreiden.

Voor onze lezers, die het niet mochten weten, zij hier ter toelichting bijgevoegd, dat deze Bond op eenigszins stelselmatige wijze de toeneming der bevolking door al te veelvuldige geboorten poogt te stuiten.

De kerkeraad der Haarlemsche Synodalen was het met den Magenden ouderling eens; en paste op hem, wegens onchristelijken wandel, het tuchtmiddel toe, dat hij niet benoembaar zou zijn voor kerkelijke betrekkingen. Een soort tuchtmiddel, in de Heilige Schrift en in de Gereformeerde

, maar gesproten uit den hiërarchischen wortel. g n

De veroordeelde nam hiermee echter geen genoegen. Hij ging in appèl bij het Classicaal bestuur van Haarlem. En dit bestuur viel den kerkeraad af.

Het oordeelde toch, dat het verspreiden van zulke geschriften en het bevorderen van het NeoMalthusianisme geen bewijs is van onchristelijken wandel, te meer waar alle boos opzet ontbreekt.

Ten overvloede voegde het Classicaal bestuur er aan toe, dat het zelf het Neo­ Malthusianisme afkeurt.

En hiermee schijnt de zaak uit te zijn.

De Synodale kerkeraad, die zich even had wagen te roeren, kroop weer in zijn schulp.

Dit korte proces nu noemden we belangwekkend en wel in tweeërlei opzicht.

Vooreerst óm de houding van den kerkeraad. Deze is wat men noemt „orthodox", maar ligt aan handen en voeten gebonden, gekneveld als hij is door de over-en oppermacht van drie in rang opklimmende besturen.

Deze kerkeraad weet hoe in zijn gemeente allerlei afwijking van de Belijdenis bestaat; een af wijking die voortschrijdt, niet alleen tot de meest drieste verwerping van alle principale stukken der Christelijke religie j maar zelfs verloopt in besliste loochening van Gods bestaan en puur materialisme.

Ook weet deze kerkeraad dat zijn , ? Reglement van opzicht en tucht" evenals zijn „Algemeen Reglement" hem gelast voor de leer te waken.

Maar hij weet er bij, dat elk voldoen aan dien last óf op een /lasco en éckec óf op banbul en ontzetting uitloopt.

En dientengevolge nu houden deze opzieners zich in zake de Belijdenis van den Christus muisstil.

Toch drukt hen dit.

Het is dan ook hard, Opzieners in de kerk van Christus te zijn, en zelfs een atheïst niet van het heilig Avondmaal te kunnen weren.

Even notoir is het, dat er onder de leden der Synodale kerk tal van lieden zijn, die er niet aan denken anders dan op een volslagen wereldsche en heidensche manier te leven. Telde kroegen en hun bezoekers maar. Raadpleeg slechts de politierapporten en de extracten uit de vonnissen der justitie; tel de bordeelen en wat met de zonde dezer huizen samenhangt; kortom, maak een moreele statistiek op, en ge zult vinden, dat verreweg de meeste delinquenten „Synodalen" zijn.

Toch waakt ook hiertegen de tucht zelden of nooit.

Immers dit kwaad schuilt niet alleen bij de pariahs der maatschappij, maar ook bij de invloedrijke standen.

En ga daartegen met uw tucht maar eens beginnen.

Dan krijgt ge de historie van maar zonder Calvijn. Calvijn.

Uit een en ander nu ontstaat een onbehaaglijk gevoel. Datzelfde onbehaaglijk gevoel, dat een rechtbank bekruipen zou, die wist, dat er dagelijks op allerlei wijs in de stad ingebroken, gestolen, gelasterd, gewond en gemoord werd, en die met het Wetboek van strafrecht in de hand, toch jaar in jaar uit moest laten voorbijgaan, zonder één enkele zaak te durven vervolgen of één enkel vonnis te slaan.

Zoo iets van wat de Maffia op Sicilië van de rechtbank maakten.

Vandaar dat het zeer begrijpelijk is, dat deze Synodale kerkeraad nu eindelijk toch eens een vonnis sloeg.

Dat gaf lucht.

Daarbij voelde men zich weder.

Zoo werd er toch eenigszins voldaan aan den eisch van ambt en conscientie.

En in dit geval kon het immers. De zaak was notoir. Het Neo-Malthusianisme wierd door elk weldenkende veroordeeld. Ditmaal kon dus doorgetast, en zoo kreeg deze agent van den Neo-Malthusiaanschen Bond zijn vonnis.

Een vonnis, let wel, dat hij schuldig stond aan onchristelijken wandel, en dat hij diensvolgens geen ouderling of diaken mocht worden.

Niet een vonnis, dat hij zich derhalve van het heilig Avondmaal had te onthouden.

o. Neen, dat niet.

Of zoo iemand van onchristelijken wandel al kwam aanzitten aan den heiligen Discb, dat deerde, dat hinderde niet.

Alleen maar, ze wilden zulk een heer niet vroeg of laat als ouderling of diaken in hun eigen coUegie naast zich zien plaats nemen.

Hoe het in de gemeente toeging en toegaat aan het heilig Avondmaal deed er niet toe, maar hun coUegie moest ongerept blijven.

Op en top hiërarchisch.

Doch ook nog uit een ander oogpunt trekt deze zaak de opmerkzaamheid.

Hoe halfslachtig het toch mocht zijn toegegaan, de kerkeraad van Haarlem had dan nu toch een teeken van leven, een bewijs van ernst, een blijk van moed gegeven.

De wachters hadden gewaakt, de Opzieners hadden opzicht geoefend.

Doch zie, nauwlijks is de pen droog, waarmee hun vonnis geteekend was, of een hoogere macht treedt tusschen beiden, en roept den Synodalen kerkeraad een Tot hiertoe en niet verderl toe.

Het Classicaal bestuur mengt er zich in, en het vonnis wordt op staanden voet gecasseerd.

En daar ligt nu de kerkeraad.

Jarenlang zat hij stil. Aldoor deed hij in rechtzaken niets. Eindelijk kikte hij.

Niet kras; niet sterk; even maar.

En jawel.

Nauwelijks is zijn onbeduidend vonnisje eboren, of één, twee, drie gaat het weer aar de pruUemand.

Juist wat we altoos beweerd hebben. en kerkeraad die ook maar voor iets als erkeraad opkomen wil, komt met de kous p den kop naar huis, of wordt afgezet.

Een derde is er niet.

Voor het overige zijn we het met het lassicaal bestuur volmaakt eens, dat hier an „onchristelijken wandel" in de verte een sprake was.

Had men dezen heer willen aantasten, dan ad men hem moeten aantasten inzake de leer, in zooverre het Neo-Malthusianisme ngaat tegen Gods bevel in Gen. i : 28.

Doch, natuurlijk, d^t dorst de kerkeraad niet; want als hij eenmaal in zake de leer ls kerkeraad optrad, dan haalde hij zich zelf den strop om den hals; en ware „afetten" de Synodale boodschap.

In ernste, er is voor een kerkeraad, die orthodox en toch Synodaal wil blijven, maar één uitweg, en dat is „hoorende hooren en niet verstaan; ziende zien en niet bemerken", en voorts wegzinken in een zoete sluimering.

Lees het in Jesaia 6 : 9 maar, en let op wat Jezus zelf er bij voegt in Matth. 13 : 14, I5.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen