Voorloopige Synode der Ned. Geref. Kerken.

Bidstond. Aan den avond van den 2en Pinksterdag was een groote schare van belangstellenden in de Boomslootkerk saamgekomen, voor de ure des gebeds, met het oog op de Voorloopige Synode van de Ned. Geref. Kerk.

Ds. H. Hoekstra, van Kollum, sprak naar aanleiding van Psalm 122 over het besef van gemeenschap, die David gevoelde met allen die den Heere en Zijnen dienst liefhadden, welke gemeenschap eene afschaduwing was van de heilige algemeene Christelijke Kerk onder de nieuwe bedeeling. Niet enkele, maar alle stammen Israels gingen op naar Jeruzalem, om den naam des Heeren te danken, in de eerste plaats omdat de > Stoelen des gerichts" daar stonden. Dit is het kenmerkende eener ware reformatie der kerk, dat gevraagd wordt naar de Stoelen des gerichts, naar de gerechtigheden des Heeren. Het geestelijk leven van de geloovigen kan dan alleen gezond zijn en bloeien, wanneer het kerkelijk leven in overeenstemming is met den Woorde Gods.

Onze ruimte gedoogt natuurlijk niet de schoone rede meer dan aan te stippen; zij werd met belangstelling aangehoord.

Met een vurig gebed voor de beide Synoden en de vereeniging van de Ned. Ger. en Chr. Ger. kerken, werd deze samenkomst gesloten.

De opening

van de Synode had Dinsdagmiddag te twee ure plaats.

Op de galerij der kerk waren onderscheidene belangstellenden bijeen, om getuigen te zijn van deze plechtige opening.

Gezongen werd Ps. 68 : 7 en daarna gelezen, door Ds. B. v. Schelven, Ezechiel 37, te beginnen bij het ige vers.

In den naam des Heeren werd doorZEerw. deze Synode geopend, die de kerk van Amsterdam met zooveel blijdschap in haar midden zag bijeenkomen, 't Is de vierde, die sedert de laatste Reformatie gehouden wordt, en deze heeft een bijzonder belang. Op het agendum beslaat de voornaamste plaats het tiental punten, die de onderhandelingen belichamen met de andere Gereformeerde kerken. We komen nu al dichter tot de vraag, of de uitwendige eenheid tusschen de broeders van Gereformeerde huize verwezenlijkt zal worden. Tot tweemalen toe beliefde het God, in deze eeuw een kerkengroep los te maken uit een zondig verband. In het Woord ; staat, dat er geen valsche vermenging wezen mag; en onder die leuze is men vroeger en nu uitgetogen. Op die leuze moest volgen: geen onnoodige scheiding meer, omdat op de eenheid der geloovigen in de Schrift zoo krachtig de nadruk wordt gelegd. Christus bad dat ze één mochten zijn die in Hem gelooven; en zoo" moet de kerk naar die eenheid trachten, naar die innerlijke, zich naar buiten openbarende eenheid. We nemen geen Gemaliëls standpunt in; de woorden die hij eens sprak, maken we niet tot de onze, omdat ze onze energie, onzen moed zouden blusschen. We weten dat we op de lijn zijn die Gods Woord aanwijst, als we naar eenheid streven.

En wc hebben dusver goeden moed. Nu móeten de laatste stappen gedaan worden, maar juist wijl daarin nog gevaar schuilen kan, hebben we wijsheid en beleid, hebben we de leiding des Geestes noodig om wel te onderscheiden wat beginsel en wat bijkomstig is. Aan het eerste moeten we onverzettelijk vasthouden, en het andere zoo toeschietelijk mogelijk zijn. Van de zaak der vereeniging hangt voor allerlei zeer veel; maar 't allermeest voor de eere en roem onzes Gods. Daarom moet onze hulpe staan in Zijn naam, en van Hem afgesmeekt alles wat we noodig hebben. Daarop ging Ds. B. V. Schelven in gebed voor.

De credentiebrieven worden nagezien en in orde bevonden. 19 dassen hebben saam 38 leden gedeputeerd; behalve door 8 H.H. Rapporteurs wordt de Synode door de hoogleera­ ren in de Godgeleerdheid aan de Vrije Universiteit bijgewoond. In het moderamen worden gekozen .• Dr. A. Kuyper, praeses; Dr. G. V. Goor, assessor, Dr. L. Wagenaar en J. H. Feringa, scribae.

Aan de Synode der Christelijke Gereformeerde kerk, die heden te Amsterdam in de Plantagekerk saamkomt, wordt een telegram van brjederlijke begroeting gezonden.

Voor de korte persverslagen worden aangewezen Ds. V. Loon en Dr. Geesink.

Nadat op voorstel van den praeses een nadere regeling van de werkzaamheden is aangenomen en de verschillende commissiën van advies voor de agenda zijn benoemd, wordt de eerste zitting met dankzegging gesloten.

Nadat Dinsdagmidda'g nog de correspondentie met buitenlandsche Gereformeerde Kerken aan de orde was gesteld, waarbij een schrijven van Rev. Morton te Perth in zake vertegenwoordiging der Nederd. Geref. Kerken op de Synode der Seceeders in Schotland; een dergelijk schrijven van de Evangelische Kerk in Italië en eindelijk een van de Hollandsch Christelijk Gereformeerde Kerk in Noord-Amerika in behandeling kwam, werd Woensdag in de morgenzitting door den voorzitter een telegram van antwoord van de Christelijk Gereformeerde Synode alhier gelezen, waarin o.a. de bede wordt uitgesproken: »leide de Heere u en ons tot elkander. Zijnen naam tot eer."

Vervolgens brengt Ds. Lion Cachet rapport uit van zijn zending naar Midden-Java, waartoe hij op de Synode te Leeuwarden in '90 was gedeputeerd.

3e Zitting., Woensdagnamiddag. Als bijlagen van het rapport Lion Cachet in zake de zending' naar Midden-Java worden gelezen: A. Notulen eener conferentie van deputati Synodi met de zendelingen te Poerworedjo op 29 en Z'^ Sept. 1891. B. Concept voor de opleiding van zendelingen. C. Beschrijving van het arbeidsveld. D. Eindelijk een tiental voorstellen in verband met den Zendingsarbeid.

Ds. J. H. Feringa brengt een rapport met een drietal daaraan verbonden voorstellen namens deputaten voor de Zending uit en Ds. N. A, de Gaay Fortman een in zake de opleiding van zendelingen. Een voor deze drie rapporten benoemde commissie van praeadvies stelt voor: met het oog op de thans hangende onderhandelingen tot vereeniging met de Christelijke Gereformeerde kerk — geen concreet bindende besluiten op het stuk van Zending of Zendingsopleiding te nemen; maar bij het punt der agenda in zake de verhouding tot de Christelijke Gereformeerde Kerken, dat van de Zending handelt, straks alleen te bepalen, dat bij de te houden stipulaties zal worden verklaard, dat van de Gereformeerde Zendings vereeniging door de Kerken is overgenomen de Zending op Midden-Java, en eindelijk, het rapport Lion Cachet te doen drukken en tot nadere kennisneming rond te deelen onder de leden der Synode.

Nadat de voorzitter er nog op heeft gewezen, hoe het nemen van nadere besluiten, thans, aan den vooravond der vereeniging voorbarig zou zijn en wellicht tot niets zoude lijden, en hoe dergelijke besluiten mitsdien eerst door een Vereenigde Synode kunnen worden genomen — wordt het voorstel der commissie van praeadvies met algemeene stemmen aangenomen.

Het laatste gedeelte van deze zitting wordt besteed aan het behandelen van eenige rapporten in zaken van tucht en geschillen, waaruit blijkt dat deze naar opdracht der vorige Synode tot een goed einde zijn gebracht.

Staande de vergadering komt een kennisgeving in van de Synode der Christelijke Gereformeerde Kerk omtrent de door haar benoemde commissie van correspondentie.

4e Zitting. Donderdag-voormiddag. De praeses leest een schrijven van de Synode der Christelijke Gereformeerde Kerk, waarbij deze kennis geeft van haar gisteren genomen besluit: dat de Voorloopige Synode der Nederduitsche Gereformeerde kerken, te 's Hage gehouden, heeft voldaan aan de voorwaarden door de Christelijke Gereformeerde Kerk in zake de vereeniging gesteld, en zij zich vereenigt met de door haar deputaten te 's Hage gevoerde onderhandelingen.

De praeses wijst op het hooge belang en het zeer verblijdende van dit schrijven, waaruit blijkt, dat de te 's Hage verkregen basis voor de onderhandelingen tot vereeniging is behouden.

Een geschil te Vollenhove is door deputati Synodi derwijs opgelost, dat de godsdienstoefeningen èn te Stad-èn te Ambt-Vollenhove voortaan zullen gehouden worden. '

De deputaten voor het verzoekschrift bij de Hooge Regeering in zake Zondagsrust worden gedechargeerd; de zaak zal, evenals de bespreking van de wederinvoering van de doodstraf, na de vereeniging aan de orde worden gesteld.

Uit een rapport van de deputaten voor de oefening van kerkelijk verband met de theologische faculteit der Vrije Universiteit blijkt, dat deputati synodi zoo door besprekingen met de hoogleeraren als door bezoek van de colleges, zich van hun taak hebben gekweten.

Met het oog op de vereeniging c. q. zullen zij niet worden gecontinueerd, maar zal het moderamen dezer Synode zich tot heeren Directeuren der Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerden grondslag wenden, met verzoek om zulk een regeling in dezen te treffen, als uit de vereeniging der beide kerkengroepen voortvloeien zal.

De onderhandelingen met de kerken van wijlen Ds. Ledeboer, en ook met die van min vaste formatie, mochten sedert de vorige Synode tot geen resultaat leiden. De Synode, dit betreurende, spreekt haar verlangen uit, dat ook met deze groepen van Gereformeerde belijders verband zal blijven gezocht worden.

De verslagen omtrent de gehouden examina peremptoir en die naar Art. VIII D. K. zullen ter visie worden gelegd voor de leden der Synode.

se Zitting, Donderdag namiddag. Namens de juridische Commissie van advies rapporteert Jhr. Mr. A. F. de Savornin Lohman. Sedert de rechterlijke uitspraak van 8 Sept. 1891 in zake de kerk te Maassluis, zijn de processen over het kerkegoed als beëindigd te beschouwen, doch de rapporteur meent nog te moeten wijzen op de beteekenis en noodzakelijkheid der gevoerde proceduren. De kerken hebben zich daarbij geplaatst op het standpunt evenals in 1834 en volgende jaren, dat alleen die kerken die trouw aan de belijdenis waren en de wettige, nooit afgeschafte Dordsche Kerkenorde, handhaafden, als de wettige voortzetting van de aloude Gereformeerde Kerken rnoesten beschouwd; n^itsdien niochten zij. tenzij daartoe door een rechterlijk vonnis veroordeeld, datgene waar zij naar hunne overtuiging recht op hadden, niet overgeven. Dat nu de uitspraken der rechtbanken vlak tegen deze rechtsbeschouwing ingingen, moet alleen toegeschreven aan de onjuiste kerkrechterlijke begrippen bij de groote meerderheid derjuristen. Meer nog dan dit is het echter te betreuren, èn dat de tegenpartij zoa weinig eerbied toonde voor een welgevestigde overtuiging, dat zij — gelijk o. a. te Maassluis is geschied — de te voeren processen onnoodig vermenigvuldigde en onze kerken met opzet op hooge kosten joeg èn dat de rechterlijke macht — met uitzondering van één enkele rechtbank — zich zelfs de moeite niet heeft gegeven van onze rechtsbeschouwing op rechtsgrond te weerleggen.

Onder dankzegging voor de groote diensten aan de kerken bewezen worden de juridische adviseurs gedechargeerd en draagt de Synode aan Ds. J. Teves en Mr. D. P. D. Fabius op een kort verslag van de gevoerde processen, vonnissen en kosten te publiceeren.

In zake de proceskosten wordt de rekening over het gehouden beheer goedgekeurd, en naar aanleiding van een voorstel van de classis Rotterdam besloten: dat de kosten van de van »synodale zijde tegen de Ned. Gereformeerde Kerk van Maassluis ingestelde schadeactie, door de kerken, die thans eene classis vormen te zaraen, ieder voor een nader te bepalen som, voor haar rekening zullen worden genomen."

Na afdoening van nog eenige andere zaken van financieelen aard, waarbij ook voor de kerk van Kootwijk de noodige voorzieningen worden getroffen, wordt deze zitting op de gebruikelijke wijze gesloten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen