Buitenland.

Fpankrijfe. Iets over de sociale quaestie in de Protestantse he wereld.

In Frankrijk's Protestantsche wereld komt de sociale quaestie steeds meer aan de orde. De Revue du Christianisme pratique heeft een sociale kroniek geopend, die bestemd is om de lezers op de hoogte te houden van hetgeen er op sociaal gebied voorvalt, en van de ontwikkeling der denkbeelden op genoemd terrein. Wij willen een deel van een opstel uit die kroniek mededeelen om te doen zien, dat men in Frankrijk het onderscheid tusschen philanthropie en het doen aan gerechtigheid op maatschappelijk terrein zeer goed vat. Het luidt aldus:

s> De philantroop is een man met een hart, die, zonder zich rekenschap te geven van de oorzaken of de gevolgen der ellende, de ongelukkigen te hulp komt, zonder er ooit aan te denken om het pauperisme te onderdrukken, ook wanneer dit mogelijk ware. Hij wordt er toe gebracht oth te gelooven, dat het noodzakelijk is dat er armen zijn, al was het maar alleen om de rijken te bewegen medelijden met hen te hebben en hun een aalmoes toe te reiken. Individualist in de hoogste mate, neemt hij positie tegen de socialisten, want hij heeft zich nooit de vraag gesteld of het pauperisme niet de noodlottige consequentie zou kunnen zijn van onze maatschappelijke organisatie.

Alle plichten van den philantroop komen inderdaad, onder de meest verschillende vormen en onder de meest vindingrijke toepassingen, hierop neder, dat men de eenvoudige en gemakkelijke plicht volbrengt van aalmoezen te geven. Wanneer gij dien inferieuren en vernederenden vorm der liefde vernietigd, dan zou eensklaps de philantropie zonder werk zijn!

Waarom zou het dan goed zijn om nog te spreken van een betere verdeeling van den rijkdom? Dat is een quaestie die de menschen verdeelt, en onze philantroop is van oordeel, dat onze organisatie uitmuntend is ., , namelijk voor hen zelVen en duldt niet dat men er aan tornt, want alles is opperbest in deze uitstekende wereld. De eenige plichten waarmede hij zich bezig houdt, is de plicht om wel te doen; en hij vergeet of weet niet dat de genade de wet is gevolgd, en dat niet de genade de wet voorafging, en dat het tot geen ding nuttig is, dat een mensch mededeelzaam is, wanneer hij niet eerst den plicht om recht te doen, heeft vervuld. Wij kennen van die philantropische industrieelen, wier namen men op alle inschrijvingslijsten vindt, die daardoor bekend staan als edelmoedigen, die gaarne offers brengen en die er nog nooit aan hebben gedacht, om hunne werklieden minder uren per dag te laten werken of om hen in zijne winsten te laten deelen.

De socialist integendeel laat zijn gedragslijn niet door sociale onrechtvaardigheden en door onverdiende ellende bepalen. Volgens hem is een aalmoes geen geneesmiddel; en wanneer hij de armen gaat verzorgen, legt hij er zich boven alles op toe, om de oorzaken, die haar doen ontstaan of doen blijven bestaan, te verminderen of weg te nemen. Overtuigd, dat het individu het product is van de sociale organisatie, arbeidt hij er aan, om de maatschappij te hervormen, ten einde er toe te komen, om de afzonderlijke menschen om te zetten, door het verbeteren van de rede en het omgieten van de wetten. De socialist is een geneesheer, de philantroop is een empiricus. Gij kunt de philantropische werken aanpreeken en opvijzelen, gij zult daardoor niets doen om tot oplossing van het maatschappelijk vraagstuk te geraken. Of integendeel zult gij de oplossing er van tegenhouden, want op dit oogenblik is zij niet een quaestie van barmhartigheid, maar een quaestie var» ruhtvaardtgheid"

Dit opstel toont helaas opnieuw, dat de Fransche protestanten niet alleen op staatkundig

terrein de beginselen der Fransche revolutie volgen, maar dat zij dit ook gaan doen op het terrein der sociale aangelegenheden.

Hoe jammerlijk als men het individu, d. i. de enkele mensch, het product of het voortbrengsel der sociale organisatie noemen hoort! Het schijnt dat men het Christelijk denkbeeld van een, door God geschapen organisme, waarvan de individueele menschen leden zijn, geheel laat varen. Overigens zijn wij het met den schrijver volkomen eens, dat de oplossing der sociale quaestie niet geschieden kan door het oefenen van barmhartigheid, maar door het doen van recht.

Duitschland. Een protest tegen de liberale - theologie.

Het blijkt dat er in de Pruisische landskerk nog vele elementen gevonden worden, ook onder de ambtsdragers, die tegen het indringen van de liberale theologie gekant zijn. Zoo hebben 59 Presbyteriën uit het gebied van Minder Ramsberg het volgende protest geteekend: »De Evangelische kerk van AVestfalen is volgens hare kerkenordening gegrond op de tieilige Schriften van het Oude en Nieuwe Verbond, als de eenige en volkomen regel voor haar geloof, haar leer en haar leven. Zij erkent de voortdurende geldigheid van hare belijdenissen, terwijl als Luthersche belijdenissen, behalve de confession, die de geheele Christenheid belijdt, erkend worde: de Augsburgsche confessie, de apologie der Augsburgsche confessie, de Smalkaldische artikelen, de kleine en de groote catechismus van Luther en daar, waar zij geldig is, ook nog de formula concordiae. Wanneer tegenwoordig de zoogenaamde moderne liberale Theologie het gezag der Heilige Schrift op ongehoorde wijze aanvalt en verwerkt, wanneer zij de wortel van ons heil, dat Jezus Christus waarachtig God is, door den Vader van eeuwigheid gegenereerd en daarbij ook waarachtig mensch uit de Maagd Maria geboren, bestrijdt, en alle feiten van het tweede artikel betwijfelt, of er een andere beteekenis aan geeft en daardoor alle Goddelijke waarheid in dorre, troostelooze twijfel verandert, is het ons een dure plicht, tegen zulk streven nadrukkelijk op te komen en de hoop uit te spreken, dat de kerkelijke besturen dezen onmogelijken toestand niet dulden zullen. Wij wenschen bij ons beproefd en in de waarheid gegrondvest geloof te blijven en kunnen slechts zulke geestelijken gebruiken, die in dien geest arbeiden. Daarom moet onze wensch zijn, dat onze jonge theologen aan de hoogescholen onderwezen worden in de ware erkenning der Goddelijke geheimen op grond van Gods Woord.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen