Geheugen van de VU cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Geheugen van de VU te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Geheugen van de VU.

Bekijk het origineel

Buitenland.

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Buitenland.

7 minuten leestijd

Duitschland. Tegenwerking van het plan van Von Bodelschwing tot oprichting van eene vrije theologische faculteit. Nog eens de ïUmsturz-Vorl age."

Duitschland.

Het is alsof in Duitschland alles moet mislukken, wat men ook aanwendt, om tot eene betere opleiding tot den dienst des Woords te geraken. De leerstoelen van de Staatsuniversiteiten zijn bijna zonder uitzondering door liberalisten of Ritschlianen bezet. Nu had de predikant Von Bodelschwing, gelijk wij reeds gemeld hebben, het plan geopperd, om eene vrije theologische faculteit te süchten, waar de aanstaande predikanten de helft van hun studietijd zouden

kunnen doorbrengen. Von Bodelschwing had zich om steun gewend tot den president van den Evangelischen opperkerkeraad. Moar hoe werd de arme predikant door den president van het kerkbestuur »abgefertigt." Vooreerst werd hij door hem op de vingers getikt, dat hij niet had mogen zeggen, dat de minister van eeredienst uit een staatkundig oogpunt geen bezwaren had tegen het oprichten van een |besclieiden seminarium als men wilde oprichten. De meening, alsof de minister van eeredienst de plannen van Von Bodelschwing niet ongenegen was, rustte op misverstand, s Van mijn kant, zoo laat de president zich hoor-'n, mag ik u niet in twijfel laten, dat ik niet alleen het door u gemaakte plan niet toestem, maar het verwezenlijken daarvan voor hoogst bedenkelijk en noodlottig houd en verplicht zijn zou, om de uitvoering met al de middelen, die mij ten dienste staan, tegen te werken."

Ook is er volgens den president van den opperkerkeraad niets van aan, dat het Ritschlianisme aan de seminarie der landskerk eene meer of min overheerschende macht uitoefent.

Von Bodelschwing deelt nu in een der bladen .mede, hoe men er toe kwam om te meenen, dat de minister van eeredienst een vrij seminarium niet ongenegen zou zijn. Immers zeide deze minister hem, dat de Evangelische kerk, in zake de opleiding van hare dienaren, denzelfden weg kon bewandelen als de Roomsche kerk. Nu meende Von Bodelschwing, dat de minister uit gevoel van rechtvaardigheid er toe komen zou, om, terwijl aan de Roomsche studenten toegestaan wordt, een aantal semesters aan de Universiteit niet te volgen, wanneer zij de lessen van een Roomsch seminarium bijwonen, dit zelfde ook aan Evangelische studenten te veroorloven.

Wat van de sUmsturz-Vorlage" werj, weet men reeds. Wij houden het er voor, dat niets zoozeer den »Umsturz" van alles v/at den Christen, dierbaar is in de hand werkt, als dat men de kerk aan handen en voeten gebonden houdt en haar aldus verhindert, om hare belijdenis te verdedigen tegen hare schaamtelooze bestrijders.

Zou nu de tijd niet gekomen zijn voor de belijders van den Christus in Duitschland, om niet meer te zien op de hooggeplaatsteii in de wereld, noch heil te verwachten van de kerkbestuurders, maar zelven de handen aan het werk te slaan door het stichten van een vrije Universiteit, of zoo dit nog niet kan, door het oprichten van een vrij seminarium} Ach, hoe zouden wij wenschen, dat een man als Stöcker daartoe het initiatief nam !"

In het blad getiteld sDas Volk" legden onderscheidene predikanten, wier namen tot hiertoe haast niet bekend waren, eene verklaring af, waarin o. a. liet volgende te vinden is: »De predikant heeft tot plicht, het met warmte voor den geringste onder zijne broederen op te nemen. Daartoe moet hij het recht hebben, met vrije woorden op den kansel en in het openbaar de verkeerdheden van het volksleven, de zonden zoowel van rijken als van armen, te geeselen. Tot het vervullen van dien plicht is noodig, dat hij het volle recht heeft, om vrij critiek uit te brengen, wanneer hij niet de betaalde knecht in dienst van het grootkapitaal zijn wil, waarvoor de sociaal-democraten hem houden. Wij houden het er voor, dat het verkeerd is om preeken te houden enkel over sociale onderwerpen, en willen voorzeker den kansel niet misbruiken als een gedekte plaats van aanval; maar wij moeten het recht hebben, op grond van het Goddelijk Woord misbruiken aan te wijzen. Waarin deze ook gevonden mochten worden, óók in de verordeningen van de overheid, de inrichting van den staat, de ontwikkeling van ons maatschappelijk leven, de vorming van het begrip van eigendom. Dit alles zouden wij niet meer kunnen doen, indien de »Umsturz-Vorlage" tot wet verheven werd. Want de rekbare bepalingen der wet zouden de predikanten aan de subjectieve opvattingen van staatsambtenaren en rechters overleveren, en de laatste rest van de vrijheid en zelfstandigheid der kerk en harer dienaren zou dan worden verstikt. Öe sociaal-democraten kregen dan tallooze nieuwe aanhangers. Want het bloed der martelaren is het middel, waarmede elke geestesbeweging verder gedreven wordt, gelijk het bloed der martelaren het zaad der kerk geweest is, en de bestrijding der sociaaldemocraten zou den dienaren der kerk zwaar vallen, zoo niet onmogelijk worden."

Nu heeft wel de* commissie de paragraaf, waarin de kansel vrijheid bedreigd werd, teruggenomen, en sinds heeft de Rijksdag heel de Vorlage van de baan geschoven; maar wij meenden het bovenstaand getuigenis niet te mogen terughouden, omdat er uit blijkt, hoe er vele predikanten in Duitschland gevonden worden, die een warm hart toonen te hebben voor de nooden van het volk.

Engeland.

Lord Halifax over de pauselijke Encycliek.

Men begint zich nu in de kringen van de Ritualisten te uiten over de Encycliek van den paus. Zoo werd dezer dagen de vergadering van de English Chiirch Union gehouden, waarin voor de 28ste maal lord Halifax tot president ge-. kozen werd. Deze, pas van eene reis naar Rome te Londen teruggekeerd, sprak in de vergadering met geestdrift over het schrijven van den paus, »dat het rijk van Christus in de eenheid des geloofs zoekt." Op de bedenking, dat het pauselijk schrijven zich uitsluitend op bovennatuurlijk gebied beweegt, en geen positieve middelen voorstelt om tot vereeniging te komen, antwoordde lord HaÜfax: «De paus wist dat het voorbarig was, reeds nu de theologische strijdvragen te opperen, welke de beide kerken scheiden, en daarom heeft hij het vraagstuk geheel in de bovennatuurlijke sfeer geplaatst en ons allen tot gebed voor de vereeniging uitgenoodigd. Zij, die het versmaden zouden, om aan de uitnoodiging van den paus gevolg te geven, zouden daarmede slechts bewijzen, dat zij niet weten wat de kerk Gods is, ook niet, hoezeer hare eenheid, aan een ieder die den naam van Christus draagt, dierbaar moet zijn."

Rusland.

De Joden in Finland toegelaten.

Een nieuw middel is uitgedacht om den Lutherschen in de Oostzeeprovinciën het leven zuur te maken. Terwijl de Russische regeering , de Joden uit haar grondgebied verjaagt, omdat zij op den duur geacht worden de Russen uit te zuigen, zoo wil zij ze nu in Finland toelaten. Tot hiertoe werden ze in dit land ternauwernood geduld, maar nu is voorgesteld, om hen dezelfde rechten toe te kennen, als die aan vreemdelingen geschonken worden, n.l., om huizen te koopen en andere eigendommen te verwerven en overal waar zij dit begeeren grooten kleinhandel te drijven.

Nu is het bekend, dat de Russische regeering de verdrijving der Joden zoekt te rechtvaardigen^ door er op te wijzen, dat dezen vooral op dorpen herbergen ojjenen, daardoor de bevolking verleiden tot misbruik van sterken drank, om ten slotte door het verkenen - van crediet enz. de landerijen der boeren machtig te worden. De Luthersche bevolking van Finland moet daaraan nu maar gewaagd!

Had men bij den aanvang der regeering van den nieuwen Czar de hoop gekoesterd, dat er betere tijden voor de Luthersche bevolking van de Oostzeeprovinciën zouden aanbreken, die hoop is ijdel gebleken. Wel is sedert op meer gematigde wijze tegen de Lutherschen in genoemde provinciën van Rusland te velde getrokken, maar het systeem is hetzelfde gebleven. Pobedonoszew, de procureur der heilige synode, bleef zijn invloed behouden, en die invloed is tegen vrijheid van conscientie gekeerd.

De Heere ontferme zich over onze Luthersche broeders, nu zij niet alleen met het geweld der Russische machthebbers, maar ook te strijden krijgen met de zedelijke strikken, die voor hunne kudden gespanncii vvorden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zondag 9 juni 1895

De Heraut | 4 Pagina's

Buitenland.

Bekijk de hele uitgave van zondag 9 juni 1895

De Heraut | 4 Pagina's