Onze visschers.

Amsterdam, 3 Febr. 1899.

Zeldzaam geslaagd mag de eerste poging heeten, om in de geestelijke behoefte van onze visschersvloot te voorzien, en Ds. Van der Valk van Scheveningen heeft aanspraak op aller dank voor de uitnemende wijze, waarop hij, ook volgens de berichten van EngeLsche zijde, zijn taak te Lerwick heeft opgevat en vervuld.

Dr. Marshall, die zijn werk van nabij gadesloeg, schreef er in een Schotsch tijdschrift o. m. dit van :

Een groot aantal van de visschers was op Zondag gewoon de diensten bij te wonen in de gehuchts-kerk en andere kerken in de stad of in de buurt, en somtijds, wanneer de gewone dienst was afgeloopen, vroegen zij verlof enkele van hun psalmen of gezangen te zingen. Verleden jaar heeft een commissie uit de kerk in Holland besloten een predikant uit te zenden voor enkele weken om voor de visschers den dienst te leiden, wanneer er eenige honderden van hen den Zondag op Lerwick doorbrengen. Een van de predikanten in Holland, Ds. Van der Valk, was voor de vervulling van de/e taak uitgekozen, en de proefneming is zóó uitstekend geslaagd, en Z.Eerw. bleek zóó nuttig en geliefd te zijn, dat hij ook dit jaar voor 3 a 4 weken naar Lerwick gezonden is. Hij kwam aan op Zaterdagavond, den I iden Juni, terwijl een groot aantal van zijn landgenooten op de pier stonden om hem en zijn echtgenoote te verwelkomen. De gehuchts-kerk was te zijner beschikking gesteld, en zijn eerste dienst was bepaald op 8 uur 's morgens den volgeladen dag. Op dat uur in de kerk zijnde was ik verrukt te zien hoe het benedengedeelte van de kerk en een gedeelte van de galerij zich gevuld had met Hollandsche zeelieden. Er moeten er minstens 400 a 500 geweest zijn en in den avond, toen ik ivederom een uur in gezelschap van den geachten predikant den dienst bijwoonde, was de grondvlakte der kerk volgepropt met Hollandsche visschers. Er moest gebruik gemaakt worden van stoelen, de zitplaatsen van ouderlingen terzijde van de Avondmaalstafel waren ook ingenomen, terwijl een groot aantal der zitplaatsen op de galerij bezet was. Bij dezen dienst was een aantal van Lerwick's bevolking, voornamelijk knapen, tegenwoordig, zoodat de kerk dicht gevuld was. De ouderlingen deden hun uiterste best om het allen, die den dienst v/enschten bij te wonen, gemakkelijk te maken.

De dienst geleek sprekend op den ouden Schotschen dienst vóór de dagen van „innovaties." De dienst werd geopend met het zingen van een psalm, terwijl de geheele gemeente bleef zitten. Men placht vroeger te zeggen, dat de zittende houding het volle gebruik der longen belet; ' indien dit waar is, dan is het goed, dat de Hollandsche gemeente bleef zitten, want indien nog meer longcapaciteit in werking gebracht ware, dan zou ik nauwelijks hebben kunnen instaan voor de vastheid van het dak. Wanneer de antwoorden van de oude kerk als donderslagen geklonken hebben, dan is het gezang van de Hollandsche visschers het best te vergelijken bij het rumoer van de zee. Inderdaad, de kadans geleek sprekend op het leven van vele wateren. Het geleek veel, maar natuurlijk op grooter schaal door het grooter aantal mannen dat tegenwoordig was, op het Gaelisch gezang, dat ik juist een jaar te voren te Jona gehoord had. Na het zingen van den eersten psalm werd een hoofdstuk uit het Oude Testament gelezen, daarop volgde een lang gebed, waarna een hoofdstuk uit het Nieuwe Testament gelezen werd; hierop volgde de preek, die, volgens een nu bijkans vergeten gewoonte in enkele Schotsche kerken, door het zingen van een psalm in twee gedeelten verdeeld werd. Er kon geen twijfel bes: iaan aan de welsprekendheid van den prediker-Een groote mate van physieke kracht werd ontwikkeld, maai alleen een welsprekend en belangstelling wekkend prediker kon het bestaan de aandacht van zoo'n groot gehoor te binden gedurende een preek, die meer dan een uur duurde. Na de preek kwam een kort gebed, daarop de slotzang en eindelijk de zegen. Gedurende de gebeden bleef een groot gedeelte van de mannen zitten, — het had veel van de houding, die in Schotland gewoonlijk knielen genoemd wordt — maar ongeveer een derde stond op voor het gebed; bij den zegen stonden allen op en niet onge lijk aan Schotsche gewoonte in vroeger dagen, spoedden zij zich naar de deur, zoodra de zegen was uitgesproken. Dit had echter niet plaats in den morgendienst.

Het was een genot om te zien hoeveel mannen de diensten bijwoonden. Ik kon slechts hopen, dat in een andere vreemde haven een even groot aantal Schotsche visschers den dienst bijwonen, die voor hen bereid wordt. Het was opmerkelijk te zien hoe de mannen de opgegeven psalmen door en door kenden. In den morgendienst hadden slechts enkelen van hen boeken, maar 's avonds had bijna niemand van hen een boek, of gebruikte het.

De dominee scheen zeer geliefd te zijn bij de mannen, en zoolang als de schuiten in Bressay-Sound waren, bewoog hij zich voortdurend onder hen, dan eens in de straat of op de pier sprekende met groepjes van hen, dan weer ben op de schuit bezoekende of de zieken, die aan wal overgebracht waren, opzoekende, terwijl hij 's avonds bijbellezingen of andere bijeenkomsten leidde.

Het levert stof tot dankbaarheid op, dat de Hollandsche kerk in staat is geweest op zoo'n uitstekende wijze in deze zaak te voorzien, en het is geen gering genoegen, dat de predikant en kerkeraad van Lerwick in staat geweest zijn hun kerk ter beschikking te stellen van den predikant en de leden eener kerk, die in vele belangrijke perioden van onze geschiedenis zoo nauw verbonden is aan ons, en die zoo dicht bij ons staat iir alle belangrijke stukken, en wier vorm van eeredienst praktisch dezelfde is als de onze."

Ook aan den Kerkeraad van Lerwick, voor zijne gastvrijheid onze dank, waarbij tevens uiting zij gegeven aan ons gevoel van blijdschap, dat onze visschers op Schotlands kusten zulk een godsdienstigen indruk maakten.

Van harte hopen we dan ook, dat deze zeedienst in kracht moge toenemen, meer algemeen steun moge vinden, en velen ten zegen moge zijn.

Er is nu een plan ook van Hervormde zijde op touw gezet, om desgelijks te doen, en al schijnt het dat wat hoog en aanzienlijk is, deze kopie van ons werk krachtig in bescherming wenscht te nemen, het blijft dan toch een eere voor de Gereformeerde kerken, dat zij ook op dit gebied het eerst aan de markt waren, en anderen het goede voorbeeld gaven.

Slechts één ding hopen we, en dat is, dat men onze kerkelijke oneenigheden niet over zal brengen naar den Schotschen wal.

Komt er actie van twee zijden, laat dan niets onbeproefd blijven, om het zoo te schikken, dat het geen booze concurrentie zij met haar ongeestelijken nasleep.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen