zondagsheiliging

Onze redactie komt van den regen in den drup.

Een korte opmerking bij een recensie, dat onze Gereformeerde Synodes anders over de Christelijke vrijheid hadden geoordeeld om op Zondag bij ernstig gevaar van bederf den oogst binnen te halen, dan de gerecenseerde schrijver deed, gaf een inzender aanleiding om bewijs te vragen, dat we de historie juist hadden weergegeven.

Met groote bereidwilligheid voldeden wij aan dit verzoek en drukten in extenso de besluiten der Gereformeerde Synodes af, met een kort woord van toelichting, waarom onze vaderen aldus hadden geoordeeld.

Een zuiver historisch exposé dus, waarbij het alleen om de vraag ging, of onze Kerken in vroeger tijd aldus zich hadden uitgesproken, maar waarbij het eigen gevoelen onzer redactie geheel schuil bleef.

Tech gaf deze historische uiteenzetting aan tal van bezorgde broeders, die in onze redactie reeds een voorstandster van Sabbathsontheiliging zagen, aanleiding om ons met protestbrieven te overstroomen.

Gaarne willen wij aan een dezer bezwaarde broederen nog het woord verleenen; maar alle brieven, die over deze zaak ons toegezonden worden en die in hoofdzaak op hetzelfde neerkomen, op te nemen, laat de bederkte ruimte van ons blad niet toe.

Het bedoelde schrijven luidt:

Hooggeachte Redactetcr !

Sta ondergeteekende toe voor het navolgende een plaatsje te vragen in de Heraut. Niet zonder smartgevoel lazen we in het stukje, voorkomende inNo. 1268 van deZTijmK/, onder het opschrift: „Joodsche opvatting van den Sabbath", dat de Heraut het eenigszins opneemt voor de practijk van sommigen onzer vaderen uit de 17e eeuw, dat de landman bij een snel opkomend onweer, ingeval hij zijn koorn in hoopjes of schelven heeft staan, van Godswege vrijheid zou hebben, ja dat 't hem zelfs geboden zou zijn, zijn koorn te bergen. En waarom we zulks met smartgevoel lazen? Omdat we die praktijk door de Heraut in bescherming zagen nemen, als ook omdat de invloed van de Heraut zeer groot is.

Laten we nu bescheiden mogen vragen: Wat noodzaakte de Heraut het voor zulk een praktijk op te nemen? Immers, is 't koorn niet alreeds door vele en aanhoudende regens bedorven, dan hindert een flinke onweersbui op Zondag, al worden de hoopjes ook druipnat, hoegenaamd niets — we zijn dit met Br. Datema goed eens — ja het koorn wordt dan voor den dorsch des te beter geschikt, zoodat de landman eer dank-dan klaagstof heeft. Daarentegen, is het te velde staande koorn door aanhoudend regenachtig weer in den oogsttijd al min of meer bedorven, zoodat het in de aar al begint te ontkiemen, gelijk nog in 1894 en meer jaargangen met enkele granen plaats had, dan moet men op den Dag des Heeren al juist droog en zonnig weer hebben, om te kunnen oogsten — welk weer men dan bij uitzondering op Zondag nog al eens hebben kan — maar de landman kan dan toch het bederf van zijn koorn niet meer voorkomen, afgescheiden neg van de vraag: kan menige boer in één dag zijn koorn binnen halen? Terecht beantwoordt Br. Datema deze vraag met „neen”.

De zaak is dan deze: Is het in den oogstijd oogstweir, m. a. w. heeft de boer goede gelegenheid om te oogsten, het koorn bederft van een paar flinke onweersbuien niet, en ook niet van drie a vier, ot een dag of wat regenachtig weer. En, is het in den oogsttijd, 'tzij van hooi of "an koorn, of van andere gewassen, voortdurend regenachtig, er is dan op den Dag des Heeren ook geen gelegenheid om te oogsten; maar wel gelegenheid, om zulk een weersgesteldheid in den oogstijd als een roede des Heeren te beschouwen, om zich dan voorts in de binnenkamer, voor het aangezicht van een heilig en rechtvaardig God, die de zonde haat en tegen haar toornt, te verootmoedigen, teneinde èn door zijne gerichten over de ongerechtigheden gerechtigheid te leeren, èn zijn toorn af te bidden.

En nu, zou het niet beter zijn, in dagen van bezoekingen elkander daartoe op te wekken, dan het voor een doellooze practijk onzer vaderen op te nemen — tevens een zondige practijk.

Voorwaar, geen kivade, maar goede voorbeel den hebben we na te volgen. Gods heilig Woord ga ons boven alles. Voor dat Woord ons gebogen in ootmoed en met diep ontzag. En de goede voorbeelden onzer vaderen gevolgd, in zoover thans nog toe te passen en niet in strijd zijnde met de Heilige Schrift-Niemand neme het op voor niet absoluut noodzakelijken arbeid op den Dag des Heeren, den Sabbath der Christenen. Nog liever ietwat streng dan te slap. Immers, onze booze natuur wil van geen band aan de geboden onzes Gods weten. En veroor looft de gemeente des Heeren zich op den Dag der opstandinge Christi niet noodzakelijken arbeid, de wereld neemt daaruit aanleiding, om zich steeds minder aan het heilig houden van den Sabbath te storen en zich al voortgaande te verderven.

Helaas, hoe jammerlijk wordt de Sabbath in ons land ontheiligd! Volge er waarachtige bekéering!

Laat ons aan bovenstaande mogen toevoegen dit:

In I83I was 't, naar we meermalen hoorden verhalen, een zeer natte zomer. Gelegenheid om te oogsten had men toen bijna in 't geheel niet. Edoch, op den Zondag was het nog al eens droog en zonnig weer. Een boer in de Friesch gemeente G. haalde toen op een Zondag 5 voer hooi binnen. En den daaropvolgenden winter stierven dien boer juist 5 koeien af. Was dit toeval ? Of de vinger Gods, 5 met 5 in verband gebracht?

Met hartelijken dank voor de plaatsing. Uw Dw. Dr. en Br.

Epe, 20 April 1902.

Gelijk men ziet, loopt de strijd hoofdzakelijk over de vraag, of een flinke regenbui gevaar oplevert, dat het hooi bederven zal of niet.

Dit nu is geen theologische, maar een landbouwkundige quaestie. Wanneer de practijk allengs geleerd heeft, dat een aanhoudende regen aan het hooi geen kwaad 'doet, dan vervalt daarmede vanzelf het motief om het hooi op Zondag binnen te halen. Onze vroegere Gereformeerde Synodes hebben zich dan ten deze vergist. Toch vreezen wij, dat niet alle boeren het ten deze met Ds. Bajema eens zullen zijn. Een inzender in de Groningsclie Kerkbode kwam reeds vrij kras tegen deze bewering op. Ook hier zal wel gelden, dat de viri docti het onder elkander oneens zijn.

Slechts één uitdrukking van Ds. Bajema raakt de theologische zijde van het vraagstuk, en wij mogen die uitdrukking niet zonder een woord van protest laten voorbijgaan, omdat daarin een beginsel wordt uitgesproken, dat o i. met de leer der providentia Dei in strijd is.

Gesteld, zegt Ds. Bajema, dat metterdaad de oogst bedierf, wainneer het op Zondag regende, dan hadden de boeren dit als een straf van God te beschouwen en alleen door gebed te vragen, dat de roede mocht afgekeerd worden.

Ds. Bajema moge dit nu niet zoo kwaad bedoelen, maar feitelijk gaat hij hiermede den lijdelijkheidsweg op. Als dit beginsel juist is, dat men tegen de slaande hand Gods zich niet verweren mag, maar elke ramp lijdelijk heeft te ondergaan en alleen bidden mag, dat de roede Gods ophoude, dan volgt hieruit van zelf, dat men ook op Zondag geen brand zou mogen blusschen en geen dijk bij watersnood zou mogen kisten, want brand en watersnood zijn evengoed kastijdingen Gods als een zware regenbui of hagelslag.

En hiermede sluiten wij over deze quaestie het debat. De tijd om het Sabbaths vraagstuk aan de orde te stellen, is thans nog niet gekomen. Een zoo diep ingrijpende vraag handelt men niet af, wanneer geheel andere zaken hoofd en hart vervullen. Daarvoor is rustig nadenken noodig en een principieel onderzoek naar de beginselen, die Gods Woord ons geeft.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen