Geheugen van de VU cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Geheugen van de VU te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Geheugen van de VU.

Bekijk het origineel

Uit de Ders.

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Uit de Ders.

7 minuten leestijd

Ds. Gispen schrijft aan zijn jeugdigen ambtgenoot op het platteland een niet zeer opge wekten brief over de sociale moeielijkhedeo, waarin de hoofdstad des rijks verkeerd heeft.

Al zijn de donkere wolken voor het oogenblik voorbij gedreven, de toekomst ziet er volgens hem verre van helder uit:

Jongstleden Vrijdag kregen we eenige ve ade ming door het bericht, dat de werklieden aan de gasfabrieken de welwillendheid hebben gehad aan de Regeering der s ad nog veertien dagen uitstel te verleenen, en dat het tram personeel in zijn meerderheid, ook daarin heeft bewilligd Waterleiding zal, naar we hopen, ook wel zoo verstandig zijn, nu van alle kanten daarop is aangedrongen.

En ook hebben ofi dien dag de Christelijke Werkliedenvereenigingen een manifest aan de kameraden uitgevaardigd, om het aan de stedelijke Regeering gezonden ultimitium niet tot uitvoering te brengen.

Dit is althans iets. Iets principieels is het wel niet, maar het is toch iets. De Roomsche gasar beiders, die aan het Gilde zijn aangesloten, hadden reeds eenige dagen vroeger (het zij tot hunne eere gezegd^ bekendgemaakt, dat zij aan de staking geen deel namen.

Van al deze dingen hebt ge zeker in de dagbladen alles breedvoerig gelezen. Ook gelezen hoe de miUtaire macht van dag tot dag versterkt wordt, om op alle gebeurlijlïe dingen voorbereid te zijn en der stille burgerij bescherming te bieden.

En als ge u dan, zooveel mogelijk, met uwe verbeelding in ons midden verplaatst zult ge wel begrijpen, dat het thans verre van aangenaam is te Amsterdam en de gedachten in veler hart zich vermenigvuldigen en uit veler hart openbaar worden.

E zijn zelfs zwaarmoedigen, die in deze dingen het begin van het einde zien, het begin van de sociale revolutie wier einde zijn zal wat we liefst niet uitspreken. Maar ieder gevoelt, dat het gezag bezig is zich te verplaatsen en reeds voor een deel zich verplaatst heeft.

En dat geldt nu wel allereerst de Hoofdstad maar toch is ook het gansche land er in betrok ken en zal er meer en meer in betrokken worden. De vijanden der Regeering zullen niet nalaten om op Fransche manier, uit de gebeurtenissen van den dag wapenen te smeden ter harer bestrijding, totdat de regeermacht is gekomen in de handen van radicalen en socialisten. En dan? Het is op 't oogenblik niet mogelijk den men schen aan t verstand te brengen dat ze bezig zijn hun eigen graf te delven. Amsterdam moet grootendeels van den handel leven, en als deze zich verplaatst loopt het met Amsterdam »ten einde", zo als Vondel zegt. Reeds nu worden, naar men zegt, zaken opgeheven en naar elders verplaatst. Werkeloosheid en broodeloosheid moet het gevolg zijn. We worden arm met elkander, en dan zal de

sociale gelijkheid verkregen zijn. Het is onlangs, in onze stad, den z.g. Christen democraten toegeroepen, dat ze met «hun Christelijken lappenkar" wel thuis konden blijven. En wie niet geheel van geestelijke voelhorens ontbloot is, zal in deze gansche beweging, en niet het minst in het besluit om een stad van een half millioen zielen van drinkwater te berooven en, vooral in de volksbuurten, het vuil te doen ophoopen, den demonischen geest, die zulke gedachten ingeeft, ontdekken. De vader der leugenen, die een menschenmoorder is van den beginne, doet, met een ontchristelijkt en ontbijbeld volk, ten slotte wat hij w.l.

Dat is, meen ik, onze werkelijke toestand. Niets makkelijker dan de schuld van al deze dingen op de Kerk te werpen. D, .t de Kerk schuld heeft zal niemand ontkennen, die eenig verstand heeft van geestelijke dingen. Maar dan moet men het be grip kerk zeer ru m nemen en de eeuwen daarin begrijpen. De Kerk van den tegenvvoordigen tijd is de uitkomst van de worsteling der eeuwen. Hare machteloosheid is niet blootelijk het gevolg van veronachtzaming der armen en het eeren van de mannen met den gouden ring, maar veeleer van ha-e afwijking van het Evangelie en het daar voor in de plaats stellen van de leer der menschen. Ook hier is de zonde eene ontbering van iets dat geestelijk is. Aan de voorgeslachten is het Evangelie verkondigd gelijk als aan ons, maar het woord der prediking deed geen nut, omdat het niet gemengd was met het geloof in diegenen die het hoorden.

En zoo staat ook thans de zaak. Het volk, dat nu in opstand is tegen God en de menschen, is onderwezen in de School zonder Bijbel, met een onafhankelijke zedenleer. Het is vervreemd van God en noemt Zijn naam s echts als het vloekt. Een ander deel heeft nog herinneringen aan de Kerk en aan de dominees, die het nu rangschikt in de categorie van tlandsppvreters." Wie za'. zeggen hoevelen fr zijn, di; wel in de School met den Bijbel zijn opgevoed en die in huis, in de catechisatie en in de kerk gesmaakt hebben htt goede Woord Gods, en afvallig zijn geworden? Ik weet niet hoe het u gaat in uwe plattenlands gemeente, maar in de steden moeten we het hooren. en komtijds van eene zijde waarvan men het 't allerminst zou verwacht hebben, dat de dominees aangeklaagd worden omdat zij, jaar in jaar uit, maar gep edikt hebben onderwerping aan het gezag der Overheid, en dat de werkman zijn patroon moet gehoorzamen, en de een afhankelijk zich moet voelen van den ander, en dit alles Gods wil is. Waar tegenspraak van dien aard aanwezig is in Kerken die geacht worden, in lesr en tucht, nog het dichtst van alle bij Gods Woord te staan, hoe kan er dan in deze dagen en onder zulke omstandigheden kracht van de Kerk uit gaan ? En als in Christelijke bladen, zonder tegen spraak, deleer wordt verkondigd, dat werkliedenvereenigingen het recht hebben van den arbeid uit te sluiten alle man die concientie-bezwaar heeft in het dVangstelsel, en dat de pa'roon geen zeg­ S O o v o z t genschap heeft in de werkplaats, maar de werk man bepaalt wat daar geschieden moet, dan moet men zich niet verwonderen over den storm, die de vrucht is van den uitgezaaiden wind.

Nu zoeken mannen van goeden wil weder een uitweg in de oprichting van nieuwe vereenigingen en bonden van goedgezinden Ik voor mij zie daar, op 't oogenblik, geen heil in. Het kwaad zit in den wortel, in de ziel der menschen, in den ge heimen opstand des harten teg n de beschikkingen Gods wat dit aardsche leven betreft. Die wortel kan alleen uitgeroeid worden door waarachtige bekeering tot God, waarin de mensch ziet en voelt, »dat eeuwig gaat voor oogenblik ', dat vóór alle andere dingen gezocht moet worden het Koninkrijk Gods en Zijne gerechtigheid. Dan alleen wordt het revolutie-beginsel in den grond overwonnen en in den wortel aangetast. Maar zoolang dat niet geschied kan men wel den Christelijken naam zoeken hoog te houden, maar practisch doet dan de ongeleerde werkman wat de geleerden in alle eeuwen ook gedaan hebben en nog voortgaan te doen: den Bijbel verklaren en — toepassen naar eigen uitlegging.

Inderdaad, er blijft ons weinig meer over dan de bede : Heere, bekeer ons tot u, zoo zullen wij bekeerd zijn; vernieuw onze dagen, als van ouds!

Het is volkomen waar, dat de wortel ook van dit kwaad schuilt in de boosheid van ons menschelijk hart, en alleen waarachtige bekeering tot God het geneesmiddel is voor de krankheid van ons volk.

Maar of daarom de Christelijke actie, die door vereeniging der Christen-werklieden een dam poogt op te werpen tegen den invloed van het socialisme, een hopeloos werk doet, is een vraag, die wij niet gaarne bevestigend zou den beantwoorden.

Beide hooren saam te gaan. De prediking van het Woord Gods, dat roept tot gehoorzaam heid aan het door God gestelde gezag, en de poging om ook door uiterlijke middelen weerstand te bieden aan den geest der revolutie, die steeds verder onder onze werklieden doordringt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zondag 22 februari 1903

De Heraut | 4 Pagina's

Uit de Ders.

Bekijk de hele uitgave van zondag 22 februari 1903

De Heraut | 4 Pagina's