VERSLAG YAN DE Voorjaarsvergedering der Friesche Zesding

I. De Voorjaars-Vergadering van de Friesche Zending, gehouden te Sneek, op Woensdag II Maart j.l., werd door den Praeses van Deputaten op de gebruikelijke wijze geopend, met bijzonderen dank aan den Heere God voor de genadige herstelling van den Missionairen Dienaar te Keboemen, die met nog tv/ee zijner kinderen zoo ernstig bezocht was geweest met pokken en zware koortsen.

II. Door prachtig weer ditmaal begunstigd, waren de Gedeputeerden van de Classes Bolsward, Dokkum, Franeker, Heerenveen, KoUum, Leeuwarden en Sneek tijdig present; die van Drachten bleek wederom spijtig verhinderd te komen, hoevvel de beweegreden niet helder, en toch ook de reislijn niet ongeleidelijk was.

III. Met de noodige punten van uitbreiding werden de te behandelen zaken, voorloopig door de Gecommitteerden in de Kerkbode kenbaar gemaak*^, geregeld en dien overeenkomstig het Agendurn vastgesteld, dat door zijn groote verscheidenh-id van artikelen om eenparige toewijding liep en tot avanceeren aanspoorde, wilde men klaaf-en nog weer thuis komen voor den nacht.

IV. Met groote akkuratesse gesteld bleken de door den volijverigen Aktuarius gelezen No tulen gearresteerd na de praelectuur zooals ze geschreven waren, duidelijk en sekuur, zoodat er niets hoegenaamd in viel te veranderen.

V. Als ingekomen stukken lagen een reeks Epistels ter tafel, in zonderheid brieven van Ds. Bakker met talrijke bijlagen van aktueel belang, die deels om goedkeuring, deels om uitvoering van gewichtige zaken op het Zendings terrein riepen. Ttr besparing van tijd werd de inhoud der hoofdbrieven, die in de Kerkbode hebben te lezen gestaan, voor bekend geacht; en werd, besloten om de voorlezing van den inhoud der bijlagen punt voor punt apart te doen bij het daarop betrekking hebbend artikel van 't Agendum, gelijk ook geschied is.

VI. Aangenaam te vernemen was de goed p.unstige beschikking van den Minister van Kolomen, om een Stel Rijks Kaarten der Oostindische Bezittingen in bezit te krijgen. Het Schrijven van Z. Exellentie bleek zeer sympathiek voor de Zendtng, en stemde tot dankbaarheid. De vijftien kaarten, door eenige Stafofficieren op Java prachtig in teeke ning gebracht, en reeds toegezonden, waren een lust voor de oogen — wat een menschenwereld om door 't Kruis Evangelie gelukkig te worden gemaakt! De Zendende Kerk zal de kaarten in eere houden in de Consistorie.

VII. Speciaal een kaart van het Friesche Zendingsterrein, met Keboemen tot hoofdzetel en de tot op vele dagreizen rondom gelegen onderhoorigheden met de verschillende dessa's of dorpen-en gehuchten, ontbreekt nog officieel. Officieus echter zond Ds. Bakker een eigen ontv/orpen kaart van zijn arbeidsveld. Be sloten werd hiervan nette aftrekken te laten vervaardigen voor de Provinciale Deputaten en leden van den Raad der Zendende Kerk, elk één exemplaar; en ook de Friesche Kerken, die zulk een kaart begeeren, in de gelegenheid te stellen, tegen den kostenden prijs haar te bekomen bij de Zendende Kerk.

VIII. De Penningmeester tevens Administrateur der Friesche Zendingskas deed rekening en verantwoording van het gevoerd beheer over het boekjaar van 14 Februari 1902 tot en met 13 Februari 1903.-Naar aanleiding van eenige achterstallige posten en de vertraagde toezending van het vierde kwartaal der Classis Harlingen wordt over den tijd der afsluiting van het kasboek gehandeld; en bepaald, dat deze afsluiting op de Maart-Vergadering voortaan finaal moet zijn. Tot het nazien der boeken werd het moderamen aangewezen, om een volgend maal over de financiën te rapporteeren.

IX. Verrassend verblijdend was het te hooren, dat bij de duizenden en nogmaals duizenden, die dit jaar geofferd werden door de Friesche Gereformeerde Kerken voor eigen plaatselijken eeredienst, toch nog •— ofschoon het de penningen meest zijn der kleyne luyden, aie met leede oogen en - weemoedige harten de ontkerstening van ons schoone Insulinde door mannen van naam eerst hebben moeten aanzien en dulden, ruim tien duizend gulden bijgedragen is in klinkende specie voor de Zending in Indië, op Midden Java, door diezelfde Kerken, in één jaar.

Voor den Missionairen Hoofddienst ƒ 8585 58 Voor den Medischen Hulpdienst „ 1525.60I/2

Samen /'10111.18I/2

X. Wat een werk er te doen is, om voet bij stuk te houden, en orde op zaken te stellen, zoodat de Zending fleurig marcheeren kan, dat sprong in het oog, toen na de oratie van den Boekhouder, overlegging geschiedde van de door de Gecommitteerden gevoerde Correspondentie. Het was enorm, en gaf getuigenis van gave werkkracht bij groote besogne; want met allerlei colleges en hoogwaardigheidsbekleeders in Neerland en Overzee moet dagelijks voeling worden gehouden.

XI. Om de Friesche Kerken tot in bijzonderheden met het Zendingv/erk op de hoogte te stellen, en hare goedkeuring op hetgeen ver richt is in haar naam te erlangen, kwam in behandeling het Rapport voor de aan staande Provinciale Synode. Over het aibeidersveld en de arbeiders in zake den Dienst des Woords, den Schooldienst en den Geneeskundigen dienst, met het resultaat van het werk en den stand der financiën werd zakelijk gehandeld. Het geldt de plaatsen Keboemen, Karanganjor, Krakal, Premboen, Bandjoer, Glongong en Gombong; en het werk der helpers Manasse, Jakob, Dikoen, Iskak, Méséh, Sana en Joese, met den hoofd arbeid van Ds. Bakker, diens leiding, ordening en bestieting van alles wat de Friesche Kerken zich voor stellen op haar terrein tot stand te kunnen brengen onder des Heeren onmisbaren zegen.

XII. Mededeeling werd gedaan van den ge willigen steun der Regeering, die meer dan voor acht honderd gulden Medicijnen aan den ge neeskundigen hulpdienst verleende, en dat het Ziekenhuis te Krakal (de voormalige Pesanggrahan) bij de geneeskrachtige bron, flink ingericht, geopend is in October jl. onder grooten bijval der bevolking en Overheid tot groot gerief voor het werk der Zending, om bij de Javanen alom het vertrouwen te wekken, dat het hier niet gaat om negotie maar om religie, niet om te ontvangen maar om te geven, niet om gediend te worden maar om te dienen, en te verlossen wat zonder Christus reddeloos verloren is.

XIII. Met het oog op de belangrijkheid en het gewicht der feiten achtte de Vergadering het noodig, om de breede Bijlagen van Ds. Bakkers brieven te voegen bij het Rapport voor de Provinciale Synode, opdat de Zendings Deputaten met de Zendende Kerk, op wier eendrachtig samenwerken met dank aan God blijhartig gewezen werd, voorts ook gewaarborgd zich weten voor ingrijpende be sluiten, welke de Missionaire Dienaar gaarne genomen zag.

XIV. Voorlezing geschiedde van een bepaald punt uit een schrijven van Keboemens ijverigen Godskneeht, waarin hij opnieuw weer terugkwam op zijn traktements regeling {zieFriesche Kerkbode No. 779 dd. 3 October 1902). Kosten van allerlei aard maakte Ds. Bakker eerst uit eigen beurs, doch dat liep op, en werd terecht bezwaarlijk geacht. Geschreven werd, (volgens besluit der Vergadering van 24 Sept. jl) dat de Missionaire Dienaar gerust en vrijmoedig alles voor .de Zending voortaan apart in rekening kon brengen, wat ook voor de Zending door hem betaald was. Een brief in antwoord hierop gat te lezen, dat Z.Eerw. instemt met den wensch der Vergadering, om de op het Zen dingstcrrein te maken kosten te séecificeeren voor rekening der Friesche Kerken, en nu meent vermindering te moeten voorstellen met een tiende Dan zijn hem toegelegd tractement. Doch een restrictie volgde. „Javaansche gasten en meisjes nelpsters maken de huishouding kostbaarder". Daarom kon hierop onmogelijk worden ingegaan. En het vernieuwd verzoek, om dan nu och het traktement te verminderen met een tiende, en hiervan een Reserve fonds te maken voor den kwaden dag of de kinderen, voor repatrieering of studie der kleinen in Holland, kon niet de minste sympathie wekken. Huiselijke zaken, van fam lie, gasten en dienstperso neel moeten huiselijk getrakteerd en bekostigd blijven. Daarvoor mag ieder zelf zooveel be sparen als hij kan en verkiest, zonder het iemand te behoeven te vragen. En de Friesche Kerken zorgen met Gods hulp voor goede en kwade dagen.

XV. Aan Ds. Bakker zal worden verzocht aan de Zendende Kerk van Heeg te willen sturen eigenhandig geschreven Afschriften van de Eigendoms bewijzen der aangekochte panden op het Zsndingsterrein. Notarieele afschriften acht de Vergadering geen vereischie, althans te kostbaar. En de origineele stukken kunnen ter plaatse onmisbaar noodig zijn, om vertoond te worden bij, schoon onver hoopt, mogelijk voorkomende kwestie of ge schillen. Toch dienen de Friesche Kerken van hare zaken zekerheid te hebben, waartoe de hand volstaat van haren vertrouwden Dienaar, die „voor Afschrift co7iform" teekent.

XVI. Inzake Premboen, alwaar door kwaadwilligen het schoolgebouw en de helperswoning in brand zijn gestoken, terwijbook Iskak be stolen en met vergiftiging zelfs bedreigd werd. was bericht ingekomen, dat Ds. Bikker op eigen kosten hier herbouw had doen geschieden, toen Iskak verklaarde, den geloofsmoed te hebben om voort te gaan en bereid te zijn voor de zaak des Heeren in Premboen te sterben, omdat er harten waren, die gloeiden voor den gekruisten en verheerlijkten Christus Ën het voorstel werd gedaan, om het nieuwe gebouw te Premboen op naam der Zendende Kerk te zetten, en zestig gulden huur 's jaars aan Ds. Bakker te vergoeden, totdat de overname zal hebben plaats gehad tegen den kostenden prijs. De Vergadering kon zich in deze handeling en dit voorstel wel vinden, daar de zaak spoedeischsnd was, onvoorzien en van zeer aangrijpenden aard.

XVII. Inzake Keboemen, waar omtrent Ds. Bakker eigenhandig getuigde, (in tegenstelling met de andere stations van rondom, ofschoon het aller middenpunt en de aangewezen Hoofd zetel blijft van ons Zendingsterrein) schrijvende: „Keboemen zelf schijnt meer dun eenige andere plaats in deze Afdeeling doof te zijn voor de roepstem des Evangelies. Toch mocht ik de eerstelingen, tdt deze plaats zelve af komstig, een Javaansche vrouw met haar dochter doopen, " gaf zijn Z.Eerw. te kennen zijn uitdrukkelijk verlangen, om een eigen erf te Keboemen te krijgen; en geld op te nemen in aandeelen voor eigen Schoolgebouwen, wijl er een Javaansche School mèt, en een Chineesche zonder subsidie van het Gouvernement zeer wel kunnen bloeien. Hieromtrent zal echter 't advies eerst der Piovinciale Synode worden gevraagd, en ten spoedigste speciale informatie nader bij den Missionairen Dienaar worden ingewonnen.

XVIII. Met nog een vraag van ingrijpenden aard kwam Ds. Bakker in zijn brief der broederen aandacht spannen. Dat de Javaansche bevolking het arm had, en de Cholera verleden jaar veler leven in diepe ellende stak, terwijl het Gouvernement op de teistering van 't land niet genoegzaam was voorbereid, was ons alleszins bekend. En de extra collecten voor de arme Javanen, door de Friesche Kerken gehou den, die boven de reeds genoemde tien duizend gulden nog schier twee duizend gulden — Gode zij dank — opbrachten, hebben het hongerlijden van velen gelukkig gelenigd. Maar dat nieuwe slagen en plagen, door droogte en pokken verwekt, zóó doodend zouden werken op de energie, die toch al niet groot is bij den Javaan, dat de Missionaire Dienaar bij al zijn zorg en toewijding voor Koempoelan en School en ziekenhuis ook nog zou moeten zinnen op Socialen arbeid voor het diep getroffen volk, waaruit voort is gesproten het verzoek om een Werkhuis te openen, dat was zoo iets ongedachts, dat de Vergadering met de vraag om des vragers wille verlegen zat. Want zoo is er geen einde aan het toch reeds zeer omvang rijke werk. Hier zal op steun en medewerking van Regeeringswege dienen te worden aangestuurd.

De beslissing voor 't antwoord, van zoo machtig gewicht, zal de Provinciale Synode, gehoord het advies der Gedeputeerden, in deze zeer ernstige aangelegenheid welgewikt hebben te geven.

XIX. Eigenaardige toestanden brengen zeer wonderlijke gevallen te weeg. Toen Iskak aan zijn I.oerah (d. i. zijn Dessahoofd) de namen der Christenen op moes^ geven, wierd niet gerekend met den doop maar louter met het ter Kerke gaan, zoo te zeggen. Want Iskak kende maar 5 gedoopten, doch de Loerah heette al de 53 personen Christenen, groot en klein, die ter Koempoelan gingen. Nu wilde er een span ongedoopten trouwen. En het huwelijk, door den priester of prediker onder getuigen gesloten, wordt voor het burgerlijke tevens erkend. Maar de Mahomedaansehe priester deed het niet, en de Loerah achtte dit recht, want het heette een Christenpaar. Toen heeft Ds. Bakker het verlangen bevredigd, en was daardoor genoodzaakt de namen in het Lidmatenboek in te schrijven. Doch het zijn geen lidmaten, alszoodanig erkend. En het trouwen kon er niet om overgaan. Z.Eerw. wil nu weten, wat der Kerken oordeel is over dit excentrieke geval, met het oog 'vooral óp de toekomst, want de beginselen beslissen. Het zal met deugdelijke ingewonnen advies aan het oordeel der Provinciale Synode worden onderworpen.

XX. Ter fine van bespreking, inzake de sedert een jaar aanhangige kwestie, om voor de tijdroovende en veelbezige besognes van schrijvers en boekhouder een zeker honorarium uit te trekken, wordt gemeene steramen besloten bij de e. k. Provinciale Synode het navolgende voorstel in te dienen :

„De Provinciale Synode machtigt de Zendings „kerk uit de Zendingskas een bedrag van f zt^o.— „beschikbaar te stellen, om jaarlijks te kunnen „worden uitgekeerd aan de Gecommiileerden]voor „de Correspondentie en aan de Kerk van Heeg „voor de Boekhouding. De regeling dezer uit „keering blijft opgedragen aan de Vergadering „van den Raad der Zendende Kerk en van de „Provinciale Deputaten tot de FriescheZendirg'K

XXI. Hoewel een aangehouden voorstel van de Zendende Kerk, om te onderzoeken op wat wijze de bestaande Regeling der Friesche Zending het beste conform de Generale Zendingsorde te maken is, door de Vergadering allerminst spoedeischend werd geacht, wijl de zaken der Zending zeldzaam harmonisch door alle de' Gedeputeerden steeds eenparig getrakteerd!, worden, vond voor den goeden vorm, ofschoon in wezen de zaak blijven kan zooals de Zen ding thans reilt en zeilt, toch algemeene in stemming, dit verzoek te lichten tot de Pro vinciale Synode:

„Ie. de tegenwoordige Regeling in overeenstem „ming te brengen met de Generale Zendingsorde;

„2e. ter uitvoering diiarvan Deputaten aan te „a ijzen, met opdracht, om op de e. k. Provinciale „Synode daaro7'er te rapporteeren.

XXII. Over de besluiten en adviezen der laatstgehouden Generale Synode, inzake Zendingsbibliotheek en verschillende Zendingskwes tihi, meer bepaaldelijk die, welke door de Provinciale Synode van Frie-land waren te berde gebracht, kon, nu de officieele Arnherasche Acta bij Donner te Leiden verschenen zijn, sekuurder worden gehandeld. De i)nnten, ver meld in Art. 132 dezer Acta, zie bijlage F.F., betreffende Avondmaalsviering, Sadrachdoop en Zendingsgoederennaam, verdienen echter steeds nog nadere overweging ter uitvoering.

XXIII. Aan de Generale Deputaten, die in last hebben, met de Provinciale Deputaten van Friesland en de Zendende Kerk het vraagstuk van den Zendingsgoederennaam zoo mogelijk ter fine te brengen, zal kennis worden gegfiven van een belangrijk schrijven, hetwelk de Gecommitteerden hebben oi.tvangen van den Minister van Koloniën inzake grondbezit. Wist de Generale Synode in deze materie nog geen conclusie te trekken, nader onderzoek en ervaring kunnen het resultaat thans beslechten.

XXIV Wijl den tweeden Woensdag in Maart in vela Kerken Bidstond voor 't gewas wordt gehouden, en deze dag voor vergaderen deswege sommige Deputaten in hun komen bemoeilijkt, is voorgesteld en besloten, voortaan de Voor jaarsvergadering in de tweede helft van Maart te beleggen, als wanneer de penningmeester dan tevens des te beter in staat zal zijn tot afsluiting van het Kasboek.

XXV. Omreden van 't Krakalhospitaal Ds Bakker moest schrijven : „de onkosten der verbouwing overtreffen de raming verre" — was het bericht van een aanzienlijk te kort teverwach ten. Toch kon dit op goede gronden worden gebillijkt. En waar er volgens een vroeger besluit bij het houden van éen kas twééerlei administratie gevoerd wordt, werd goedgevonden het medisch te kort met het missionair surplus te dekken, tot een bedrag van / 1258.46. — „Maar daar is reden voor, " schreef Ds. Bakker, „vooreerst komen bij reparatie van een gebouw dikwijls breuken ie voorschijn, waar niet op gerekend was, en in de tweede plaats heb ik hei werk niet laten aannemen, maar in daghuur laten werken. Niet alleen werd daardoor hei we^k solieder, maar kon ik ook werk geven aan onderscheidene rnenschen, die broodsgebrek leden Jket het oog op de bijdragen uit Friesland voor de armen, meende ik aldus te mogen handelen Het gebouw is nu flink in orde en kan, zonder buitengewone rampen, jarenlang siaan."

XXVI. Opdat de Provinciale Deputaten even sekuur als de Gecommitteerden met alle de Zendingszaken tijdig op de hoogte kunnen zijn, zal, om het origineel te conserveeren, zorg worden gedragen dat rondzending van een afschrift aanstonds geschiedde van alle de Bijlagen der ingekomen brieven van het Zendingsterrein, in alfabetische volgorde van de namen, aan eiken primus gemandateerde voor den tijd van twee dagen.

XXVII. Om de uitbreiding van 't archief en de veelheid van paperassen, zullen voor de goede orde alle de Besluiten van Zen dende Kerk en Zendings Deputaten, van Pro vinciale en Generale Synoden in een daartoe bestemd boek worden ingeschreven, opdat niets van aanbelang der vergetelheid worde prijs gegeven.

XXVIII. Ook achtte de Vergadering aan den wensch te moeten voldoening geven, om C o p i e te laten nemen van alle stukken in een afzonderlijk boek.

XXIX. De Deputaat van Dokkum, als zoo danig voor het laatst in het midden der broederen tegenwoordig, wijl hij als dienaar des Woords naar Holland staat te vervaren, wordt met een hartelijk woord van afscheid door den Voorzitter der Vergadering, onder dankzegging voor de bewezen diensten, den Heere bevolen.

XXX. De Vergadering, die, met onderbreking van drie kwartier voor den maaltijd, van 's morgens tien uur avanceerend in actiï was geweest, werd als kostelijk geslaagd gesloten te half zeven 's avonds met dankzegging.

In naam en op last der Vergadering.

Sint Anna 20 Maart 1903.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen