Buiteuland.
Dultschland. Zelfmoorden vermenigvuldigd. Een rechtvaardiging van Dr. Stöcker.
Het aantal zelfmoorden neemt in Duitsch land steeds toe. In 1901 bedroeg het aantal van hen die de hand aan hun leven sloegen, 11, 833, tegen ^^^-393 ^"^ ^9°° ^'^ 10, 761 in 1899. Men wijst er op, dat dit groote getal veroorzaakt wordt doordat menigeen geen raad weet om aan den kost te komen door de ongunstige tijden, die men in Duitschland op industrieel gebied doorleeft. Omdat de broodzorgen meer op den man dan op de vrouw drukken, meent men dat daaruit te verklaren is, dat het getal zelfmoordenaars grooter is bij de mannen dan bij de vrouwen. Doch deze verklaring gaat geheel buiten de werkelijkheid. De statistiek van den zelfmoord bewijst duidelijk, dat juist zij, op wie de meeste zorgen drukken, het kleinste contingent leveren voor de lijst der zelfmoordenaars. Ongehuwde personen komen gemakkelijker tot de misdaad van zichzelven van het leven te berooven, dan gehuwden; gehuwden zonder kinderen gemakkelijker dan gehuwden met kroost, en personen met een klein gezin lichter dan menschen niet met kinderen te hunnen laste. Ook is het opmerkelijk, dat zoo dikwerf zelfmoord gepleegd wordt door menschen wier echt ontbonden werd! Men zou verwachten, dat wanneer eindelijk een band, die ondragelijk werd geacht, is losgemaakt, de gescheiden echtgenooten weder nieuwen levensmoed zouden scheppen. Het tegendeel blijkt uit de statistiek van den zelfmoord. Zij die gehuwd waren en wier echt ontbonden verklaard werd, komen blijkens de cijfers gemakkelijker tot de zonde van zich zei ven te dooden, dan personen die gehuwd zijn en voor een zwaar gezin hebben te zorgen.
Wij voor ons zien een verband tusschen het voortwoekerend ongeloof en den zelfmoord. In het groothertogdom Saksen-Koburg-Gotha komt het grootste getal zelfmoordenaars voor, en het is bekend, dat nergens in Duitschland het liberalisme en modernisme al sedert jaren zulk een macht uitoefende als juist in Saksen Gotha.
De gewezen hofprediker Stöcker is er van beschuldigd, dat ook hij, gelijk zoovel en in Berlijn, ook uit de hoogste kringen, door zekere mevrouw Rothe bedrogen is. Genoemde dame werd door de Berlijnsche justitie vervolgd, omdat zij voorgaf spiritistische séances te houden waarop geesten van afgestorvenen, die door het medium werden opgeroepen, bloemen aan de aanwezigen aanboden. Het is bij de gerechtelijke behandeling gebleken dat deze dame, gebruik makende van de duisternis die op zulke séances moet heerschen, onder hare rokken bloemen verborgen had, die zij met zekere handigheid zoo wist op te werpen, dat velen werkelijk meenden dat zij geschenken waren van geesten van afgestorvenen. Wij willen wel erkennen dat het ons leed deed, dat wij uit de Nederlandsche bladen vernamen dat ook de door ons hooggeachte Dr. Stöcker zich op die séances had laten vinden en dat hij mede dupe geworden was van de listen eener bedriegster. Doch Stöcker heeft zich in dezen verantwoord in het „Correspondenzblatt der evangelisch socialen Preszverbandes für die Provinz Sachsen". Wij ontleenen aan die verantwoording het vol gende. Dr. Stöcker is eenmaal op een séance geweest, hij heeft mevrouw Rothe gehoord en het te voorschijn roepeti van bloemen bijgewoond. Daaraan had hij genoeg. Toen men hem het protocol der séance ter onderteekening zond, weigerde hij er zijn naam onder te zetten raet de opmerking, dat de spiritistische openbaringen voor hem geen teiten, maar problemen waren. Bedrog had Stöcker • niet ontdekt. Om dit te ontdekken had men met zijn drieën moeten zijn. Eén had de rechterhand, een ander de linkerhand, een derde de geheele persoon . van mevrouw Rothe moeten in het oog houden. Al sinds jaren stond mevrouw Rothe onder de verdenking van bedrog te plegen. Wat zij dien avond deed, leverde het bewijs dat zij uitnemend goochelen kan. Wat Stöcker overigens hoorde, was onbeduidend en pathetisch. Toch houdt de Berlijnsche prediker de vrouw niet enkel voor eene bedriegster. Zij is een medium, maar gelijk bij deze ongelukkigen dikwerf geschiedt, vermengde zij haar mediumschap, om grootere resultaten te verkrijgen, met bedrog. Voorts zegt Dr. Stöcker, dat hij er van overtuigd is, dat er bij het drijven van het spiritisme geen sprake van „spirits" of geesten is. Alle verschijnselen kunnen uit een overprikkeld of krank zieleleven verklaard worden. Men moet daarom niet meer spreken van spiritisme, maar van occultisme. Dat hier verborgene krachten in het spel zijn, die men tot hiertoe nog niet heeft kunnen verklaren, is duidelijk.
Wat dan Dr. Stöcker bewoog om een séance van mevrouw Rothe bij te wonen ? Gelijk onzen lezers bekend is, staat Dr. Stöcker aan het hoofd van de Berlijnsche S'adszending, welke met grooten zegen in Pruisen's hoofdstad werkt. De mannen die voor deze stadszending arbeiden, kwamen er achter, welk een schadelijke werking het spiritisme uitoefende. Eenmaal leidde het tot zelfmoord, en een ander maal tot echtscheiding. Het bijwonen van een séance van mevrouw Rothe was voor Dr. Stöcker enkel een middel om het spiritisme te leeren kennen;
Het doet ons genoegen, dat wij deze verklaring van den Duitschen strijder hier kunnen geven. Het deed ook ons onaangenaam aan, dat ook Dr. Stöcker voor de rechtbank was gedagvaard geweest om getuigenis af te leggen inzake een spiritistische séance, ' die hij bijgewoond had, waaruit dan dadelijk de gevolgtrekking wordt gemaakt, dat hij in de strikken van die dwaling verward was. Het komt ons voor, dat de verklaring die de gewezen hofprediker van het spiritisme geeft, alleszins overv/eging verdient. Wij zouden nog een stap verder willen gaan en het spiritisme niet alleen aan een krank zieleleven, maar ook aan Satanische invloeden willen toeschrijven.
Zwitserland. Hoe is het tegenwoordig in de stad van Calvijn gesteld?
In de Semaine religieuse de Geneve vindt men een verslag over de algemeene vergadering van de Union nationale évangélique, die 28 April l.l. gehouden werd. Op deze samenkomst spiak men over „de tegenwoordige gevaren en de plichten der protestanten in Geneve". De predikant Guillot leidde dit onderwerp in. In de eerste plaats constateerde hij het feit, dat de Geneefsche republiek, sedert zij tot Zwitserland bchooren ging, vrij geweest is, ook op godsdienstig terrein. Inmiddels is het Christelijke en Protestantsche Geneve aan zeer groote gevaren blootgesteld, die niet genoeg onder de oogen gezien worden. „De onverschilligheid op Godsdienstig gebied, zedelijke slapheid, persoonlijke zwakheid, innerlijke tweespalt vindt men ook elders; maar Geneve dreigt een ander gevaar, namelijk de overstrooming van ons land door elementen die zich in het geheel niet in de tradities en ons geloof kunnen vinden." Dat dit gevaar niet denkbeeldig is, zoo betoogde Dr. Guillot, blijkt uit het feit, dat onder de 133, 600 inwoners van het Kanton Geneve zich 54.000 vreemdelingen bevinden. Dit komt voort uit de aardrijkskundige ligging van het land, en daaraan is niets te veranderen.
Het eerste gevolg daarvan is, dat menschen in Geneve komen, die hun anti-godsdienstig leven overplanten gelijk zij dit in Frankrijk en Italië gewoon waren. Dit wordt door onze bevolking overgenomen. Daarom durven onze staatslieden niet meer dikwijls den naam Gods bij hunne redevoeringen noemen. Een deel van onze staatkundige pers valt den Godsdienst en de Kerk aan, of doet alsof deze niet bestaat. Men schaamt zich niet meer voor een ongebonden leven, maar men geeft zich steeds meer daaraan over en komt daarvoor openlijk uit. Men neemt het op voor de speelzucht, verdedigt publiek vermaak, onbeperkte vrijheid voor vereenigingen en karikaturen van piëtisme en heiligmaking.
Daarbij ontwikkelt in Geneve de Roomsche kerk buitengemeene kracht. En nu is het natuurlijk te verkiezen, dat wanneer een land veel vreemdelingen trekt, de menschen die er zich in komen vestigen, geloovigen zijn, ook al wijkt hunne belijdenis af van de onze.
Wij kennen den Roomschen priesters het recht toe, hunne schapen bijeen te houden. - Maar deze willen meer. Zij willen Geneve met behulp van de instroomende vreemden van buiten veroveren. Zij houden vergaderingen om propaganda te maken, zetten Franschen en Italianen aan om zich te laten naturaliseeren en bewegen hunne broeders, die van elders inkwamen, in Geneve huizen te bouwen, en dat in zulk een mate, dat de protestanten, die wat het bevolkingscijfer betreft, reeds in de minderheid zijn, gevaar loopen om ook op de lijst der kiesgerechtigden in de minderheid te komen.
Tegenover de Roomsche actie die krachtig is, staat de Protestantsche welke zonder tucht is en daarom soms zich zelve vernietigt, omdat het aan een gemeenschappelijk plan ontbreekt"
Daarna noemt Dr. Guillot alles op, wat naar hij meent, verbetering in den toestand brengen kan. Tot ons leedwezen is hij van oordeel, dat alleen de nationale kerk een grondslag bezit, die breed en vast genoeg is, om het groote werk te verrichten dat noodig geworden is. Doch wij rneenen dat deze kerk daartoe allerniinst in staat is, want deze kerk is genoodzaakt alle elementen, ook de verkeerdste, in hare gemeenschap te houden. De kerk is een strijdperk, waarin verschillende partijen hunne krachten meten. Nu wordt wel beweerd dat die partijen wat aau scherpte verloren hebben, doch dit is volgens ons juist een veeg teeken. Het bewijst dat de Orthodoxie verloopt; niet dat het Liberalisme zijne beginselen heeft laten varen. Het kan wel waar zijn, dat, met het oog op de vorderingen van Rome, de liberale of moderne predikanten met hunne ontkenningen minder scherp voor den dag komen. Doch daarom zijn zij nog geen rechte strijders voor het koninkrijk Gods geworden!
Ach, dat men aan de hand der historie eens naging, wat in Geneve de zaak van de religie deed triumfeeren en waardoor Rome overwonnen werd! Wij leven in een tijd, waarin men een zeker welbehagen heeft in geschiedkundige navorschingen. Men zou zeggen, dat men nu van de vaderen ook kon leeren hoe men tegen Rome moet strijden. De evolutie-theorie bederft hier echter alles. Vele historievorschers zijn
althans van meening, dat in de i6de en 17 de eeuw men de wapens gebruiken kon waarmede onze reformatoren streden, doch dat men ze tegenwoordig niet meer gebruiken kan, omdat men door de evolutie tot een hooger stadium van ontwikkeling gekomen is. En zoo geschiedt het dus, dat men nauwkeurig weet hoe de reformatoren optraden en hoe de vaderen han delden en de zaak der religie hebben gered, terwijl men meent dat dezelfde zaak tegenwoordig kan triumfeeren als men beginselen belijdt, die als door Satan ingeblazen, deze reformatoren zouden verworpen hebben.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van zondag 31 mei 1903
De Heraut | 4 Pagina's