Uit de Pers.

Onlangs schreef de Geldersche Kerkbode de volgende ernstige waarschuwing tegen het gevaar van de kermis :

De zomertijd is tevens de tijd der kermissen.

Dan trekken zij weer in hun woonwagens rond, die groote bende van mannen en vrouwen, die foes'aan alleen van het geld dat daar verdiend wordt.

In zekeren zin zijn zij dan.de heerschers over de schare die daar het vermaak zoekt; heerschers niet door hun ruwe kracht en uitwendig dwingende macht, maar doordat zij beschikken over de middelen die de booze neiging tot zingenot bij den mensch prikkelen.

Die lieden doen dat niet expres om Jiet booze en verkeerde bij den mensch op te wekken, maar moeten daarvan leven; iets anders hebben zij niet geleerd; daarin zijn zij opgegroeid en opgevoed, en meenen daarbij dat hun middel van bestaan al even prijzenswaardig is als ieder ander ambacht of beroep; te meer daar het van overheidswege wordt beschermd en geregeld.

De overheid is hier de plaatselijke overheid, d. w. z. de gemeenteraad als zoodanig; zoo deze de kermis afstemt, dan komt er die niet; verklaart die Raad er zich voor, dan worden de tenten der ij delteid weder opgeslagen.

Dit kermisvolkje is een eigenaardig volkje; licht in de levensopvatting, leeft het als uit de hand in den tand; moet zich veel vermoeiende inspanning getroosten; bij al het vermaak dat het aanbiedt, is het nochtans over het algemeen niet erg in tel; de gewone benaming geeft dat reeds te kennen; kermisvolk, zoo worden zij genoemd, en of men het nu zoo bedoelt cf niet, er ligt iets in dien naam dat zweemt naar verachting.

Het gaat dan ook moeielijk om hen achting toe te dragen. Van godsdienst komt in hun leven niet Veel in; hunne begrippen van zedelijkheid staan meestal niet zeer hoog; brutaliteit wordt bij hen zelden gemist, ook niet bij de jongeren, vooral niet bij de jonge meisjes.

Integendeel, alle vrouwelijke ijdelheid wordt gebruikt om te lokken tot de z.g. ontspanning die in de tenten wordt aangeboden.

Liefst houdt ieder, die op fatsoen prijs stelt, zich verre van die allen, wanneer het betreft huiselijken en vriendschappelijken omgang.

Het is een kleine wereld op zich zelf, levende onder eigen, niet beschreven wetten en voorschriften; eene kleine wereld, die ook wel nog natuur lijk goed zal bevatten van camaraderie in den goeden zin des woords, van hulpbetoon tegenover elkander.

Het is bovendien eene wereld in het klein, die aan zich zelf is overgelaten. Niemand haast, die zich aan hen gelegen laat liggen. Als heidenen leven zij voort, en als heidenen worden zij be schouwd en behandeld. Zoo leven zij, straks sterven zij, en de zielen overschrijden den drempel der eeuwigheid!

De meesten komen uit Drenthe, Noord Brabant en Limburg, en zijn dan ook verdoolde schapen der R. Katholieke kerk.

Maar hoe weinig ook geacht in het maatschappelijke, toch oefenen zij grooten invloed,

Pas rijden de woonwagens de steden en dorpen binnen, of jongeren én ouderen houden zich met hen bezig; en met verlangen wordt gehaakt naar het genieten van het vermaak dat zij aanbieden.

Scholen worden gesloten, het bedrijf in de werk plaatsen staat stil, als op Zondag wordt het beste gewaad aangetrokken, en ouden en jongen gaan uit om keriiSs te houden.

Helaas! dat ook nog zoovelen, in de Gerefor meerde kringen, zich niet aan die betoovering kunnen en willen onttrekken! Hoevelen die nog kermis houden, die toch wel overtuigd zijn dat het hen niet betaamt, en op gelijke wijze ook niet aan hunne kinderen.

Zelfs al doen zij niet mede aan de luidruchtig heid en de goddeloosheid die daar worden gevonden; maar een koek daar gekocht schijnt zoeter van smaak, en het fluitje, aan de kermiskraam aangeschaft, schijnt liefelijker toonen te voorschijn te brengen.

Als een zot op den draaimolen rond te draaien voor enkele centen, schijnt ook nog een genot te zijn, voor welks bekoring ook de ouderen, zelfs grijzen, bezwijken,

Hoe moest dit onder ons niet anders zijn! Hoe dienden die kermissen niet ontweken en geschuwd te worden! Reeds alleen om de lossere moraal die daar heerscht; veel mag daar bedreven worden, wat in alle andere omstandigheden beslist een vlek op iemands goeden naam zou brengen! Terwijl men vergeet dat die lossere moraal, daar gehuldigd, ook drijft en perst om zich ook in de andere tijden des levens te laten gelden; het is ook een zuurdeeg dat niet rust voordat het het geheel doorzunrd heeft, maar ten verderve; tot schade van ziel en lichaam, medebrengende vaak een onherstelbaar verlies aan eer en goeden naam.

Men zegt dat er toch langzamerhand eene verandering ten goede is; dat het kermisbezoek afneemt, en dus die kermissen langzamerhand den eigen dood zullen sterven.

Toch meenen wij dat die tijd nog niet zeer nabij is. Wie slechts het een en ander heeft gehoord van de zoo beruchte kermissen, b.v. te Rotterdam en Alkmaar; en gezien heeft de loszinnigheid in Zeeland, b.v. op Walcheren of Zuid Beveland, bij gelegenheid van de Middelburgsche of Goesche kermis; die weet wel beter; die langzaam wegstervenden zijn, nog bijzonder taai en krachtig van leven!

Maar onze Gereformeerde menschen moeten met die kennissen breken! Daar is het niemands plaats, vooral niet van hen.

Breken moeten zij daarmede, zoo voor henzel ven als voor hunne kinderen; kinderen die op hun eigen aanvraag, den H. Doop hebben ontvangen, en nu niet, weer op eigen aandrang, aan den dienst der wereld mogen worden overgegeven!

Onze Gereformeerde menschen mogen met die kermissen niet mededoen! Daar wordt de Heere niet gediend, maar de zonde, de wereld, de Satan!,

Daar wordt het verbond niet erkend en geheiligd, maar ontheiligd en als verbroken.

Daar wordt Gods naam gesmaad en gelasterd, en aan de onmatigheid zoo gemakkelijk de volle teugel gevierd!

Straks als de droeve nasleep komt, als de jonge man smaak heeft gekregen in drank en dansgenot; als bij de jonge dochter de gevolgen zich openbaren van zulk seen nacht van vermaak; ' als de dienstbaren lui en brutaal optreden tegenover hunne heeren en vrouwen; — dan is wel Leiden in last; dan worden wel de klaagliederen gezon gen, of de roede gezwaaid; maar al om niet; al te laat, veel te laat! De oorzaak lag in hen die toe stonden, kermis te houden, en zelf vaak daarin voorgingen of er niet tegen hebben geijverd!

Hier is ook weer een arbeidsveld aangewezen, wij zouden zeggen, haast voor een ieder.

Niet alleen de kerkelijke ambtsdragers, de ouders de onderwijzers op de christelijke scholen, de waarlijk christelijke patroons; maar hier is eene taak van den man tegenover zijn naaste.

Een vriendelijk afraanend woord, kan nog van zoo groote, terughoudende beteekenis zijn!

De conscientie plaatsen tegenover den eisch van bekeering en van ontvlieden van de wereld, kan goede vrucht doen verwachten.

Laat de tucht geoefend worden in al de verschillende kringen, waarin God de Heere gezagdragenden heeft geplaatst.

Laat dit kermisbezoek een kwaad zijn, dat onder ons straks niet meer behoeft genoemd te worden ; omdat ouden en jongen zich daarvan hebben afgekeerd!

Maar zoover zijn wij nog bij lange na niet!

Dit woord verdient behartiging.

Vooral op catechisatie en in de prediking dient gewaarschuwd tegen dit volksverraaak, dat zoovelen ten verderve was.

Haat ook den rok die van het vleesch besmet is.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen