Recensiën.

H. HOEKSTRA. De Volheid des Tij ds. Eerste eel: Kersttijd en Jaarwisseling. Vijftien leeredenen. Kampen, J. H. Kok 1903.

Dit eerste deel van een serie leerredenen, die Ds. Hoekstra zal uitgeven voor de feestdagen, handelt in hoofdzaak over het Kerstfeest en zal binnenkort gevolgd worden door nog twee deelen, waarin de Lijdensgeschiedenis, Paschen, Hemelvaart en Pinksteren zullen besproken worden. Ook in dezen bundel kom.en de eigenaardige gaveri van dexen talentvollen Dienaar des Woords uit. Ds. Hoekstra bezit al de innigheid en mystiek van mannen ahSmytegelt en Brakel. Hij kent al de liggingen en gestalten van het vrome volk. Maar.deze mystiek paart zich aan een kerngezonde opvatting van het verbond der genade, een streng vasthouden aan den eisch van het Woord, een inleven in den rijkdom van Gods getuigenis. Vooral dit laatste geeft aan deze preeken een bijzondere waarde. Niet ieder is het gegeven over het geslachtsregister van Mattheus i een drietal predikatiën te houden, die heel de heilige linie, waaruit Christus geboren werd, in beeld ons voor oogen stellen. Bij het lezen van deze predikatiën verstaat men, dat alle Schrift van God is ingegeven en daarom nuttig is tot leering en onderwijzing.

H. HOEKSTRA. Bijdrage tot de kennis en beoordeeling vau het Chiliasme, Kampen, J. H. Kok, 1903.

Ook deze pennevrucht van Ds. Hoekstra bevelen wij gaarne aan. Ds. Hoekstra bouwt niet alleen door zijn preeken de gemeente op in de gezonde leer, maar weet ook de ketterijen, die nog steeds rondsluipen, in haar wortel aan te tasten en in haar schadelijke vrucht openbaar te maken. Zoo bestreed hij de „Doopersche mijdinge', door de geschiedenis der Wederdoopers te teekenen; zoo keerde hij zich tegen het Methodisme, dat uit Engeland onder ons volk doordrong; zoo geldt thans zijn strijd het chiliasme of de leer van het duizendjarig rijk, dat vooral door Da Costa's invloed nog altoos in vele kringen wordt geliefd. Ds. Hoekstra toont hier, hoe deze chiliastische opvatting van meet af door de Kerk is veroordeeld, door onze beste Gereformeerde theologen is weerstaan en in de Schrift geen den minsten grond vindt. Moge deze grondige studie velen de oogen openen voor het gevaar, dat in deze Joodsch-chiliastische droomerijen schuilt!

F. BETTEX. De Schepping. Uit het Duitsch vertaald door B. W. Tweeene druk. Kampen, J. H. Kok, 1903.

De werken van Bettex zijn steeds een genot om te lezen. Er is een fiischheid, een pittigneid, een rijkdom van gedachte in, die uw aandacht boeit van het begin tot het eind. 7oo is het ook met dit werkje, dat de heerlijkheid van het Scheppingswerk Gods ons doen verstaan. Het is geen wonder, dat een tweede druk noodig bleek.

t-F. BETTEX. De Bijbel Gods Woord. Uit het Duitsch vertaald door B. W. Kampen, I. de Kok, 1903.

Onlangs hebben wij reeds de aandacht gevestigd op dit uitnemend getuigenis tegen de Schiiftcritiek, die de gemeente Gods berooven wil van haar eelsten schat. Al mag men tegen de al te letterlijke opvatting der profetieën en de chiliastische gevolgtrekkingen bezwaar maken, het rotsvaste geloof in de inspiratie der Schrift, dat uit elke bladzijde u tegen spreekt, is een verkwikking te midden van zooveel halfslachtigheid en schipperen met de moderne theologie. Hier spreekt niet alleen een verstandelijke over tuiging, maar een hart, dat rust heeft gevonden in de zekerheid van Gods Woord en daarom ieder het toeroepen wil, dat er voor het leven der gemeente geen opbloei is te wachten, wanneer ze niet terugkeert naar het geloof in de St-, hrift.

E. F. H. WOLF. Bethlehem Ephratha. De merkwaardigheden van onzes Heeren geboorteplaats en van hare naaste omgeving van de vroegste tijden tot heden. Kampen, G. Ph. Zalsman, 1903.

De emerituspredikant Ds. Wolf heeft in dit boekske bijeenverzameld al wat uit de historie en de reisverhalen omtrent Bethlehem-Ephrata is bekend. Zoo valt metterdaad rijkelijk licht over de plaats waar onze Heiland is geboren. Vooral wat Ds. Wolf meedeelt omtrent den tegenwoordigen toestand van Bethlehem, de zeden en gewoonten zijner inwoners, de zoogenaamde „heilige plaatsen, " kan dienen tot verrijking van ons inzicht in de Schrift. De Kerstprediking kan er winst mede doen om niet in algemeene en vage termen te blijven hangen, maar waarlijk de gemeente te doen opgaan naar de stad Davids, waar het kindeke geboren is.

Ds. W. B. RENKEMA en Ds. R. J. W. RUUOLPH. De gelijkenissen onzes Heeren Jezus Christus. Voor de gemeente verklaard. Met een aanbe velend woord van Prof. H. Bavinck, P. Biesterveld en H. H. Kuyper. Doesburg. J. C. van Schenk Brill. 1903.

De poging van deze beide Dienaren des Woords om ons volk een populaire verklaring van de gelijkenissen van onzen Heere Jezus Chr'stus te bieden, moet van harte worden toegejuicht. De gelijkenissen nemen in het onderwijs van onzen Heiland een hoofdplaats in. Daarin openbaarde Hij aan zijn discipelen de verborgenheden van het Koninkrijk der Hemelen. En nog altoos zijn deze gelijkenissen, die van den zaaier op den akker, van den barmhartigen Sama ritaan, van den verloren zoon, de heilige beelden, die het diepst spreken tot ons menschelijk hart, omdat zij uit het volle menschenleven gegrepen, dragers zijn geworden van de rijkste openbaring van Gods genade. Maar hoe eenvoudig deze beelden ook schijnen mogen, zoodat zelfs onze kleine kinderen ze verstaan, om ze recht te verklaren en hun dieperen zin te ontsluiten, wordt dege kennis der Schrift en grondige studie van het leven in Christus dagen vereischt. De werken van later tijd over de Gelijkenissen konden de gemeente niet bevredigen, omdat ze door en door rationalistisch waren. Met name geldt dit van het overigens uitnemende werk van Ds. Van Koetsveld, dat een eere was* voor Hollandsche geleerdheid en vlijt, maar dat met zijn rijke detailstudie toch in den geest van het Evangelie niet kon indringen. We zijn daarom dankbaar, dat deze beide Gereformeerde predi kanten de hand pan den ploeg sloegen en een nieuwe verklaring ons volk willen bieden, waarin gebruik is gemaakt jan de resultaten der exegese en archeologie, maar tegelijk de Schrift verklaard wordt door de Schriit en naar de regelmaat des geloofs.

Ds. G. WISSE JR. „Gij zult niet echtbreken!" De Moraal in het Zevende Gebod. Wageningen. Naamlooze Vennootschap Drukkerij Vada, 1903. Het is een teeder onderwerp, dat Ds. Wisse hier behandelt. Zoo licht glijdt men bij het waarschuwen tegen zonde op sexueel gebied over de grens van de kieschheid heen en prikkelt door te veel in de diepten van Satan te willen afdalen, hartstochten, die maar éen vonk noodig hebben om te ontbranden. Zalig zijn ook hier de reinen van harte, die het heimelijke kwaad niet eens kennen. Toch noopt het voortschrijdend kwaad, dat steeds driester zich openbaart, tot publiek verweer, en waar de Apostelen der vrije liefde, | de neomalthusianen, de bedervers onzer zedelijkheid door pornografie en gemeene afbeeldingen, openlijk de vaste grondslagen der zedelijkheid aantasten, daar zou zwijgen over zoo gruwelijke zonden oorzaak worden, dat deze demonische machten vrij spel kregen. En dat is niet het eenige gevaar. Ook in de Christelijke Kerk woekeren maar al te welig gewoonten en zeden voort, die met de heiligheid van Gods gebod lijnrecht in strijd ' zijn; Daarom voegt ons een woord van dank aan Ds. Wisse, die tegen deze volkszonden protesteerde. Hij deed het zoo, dat het kleed der schaamte niet weggeschoven werd en de heilige ernst den boventoon behield.

L. VAN ZuYLEN, Uit de school geklapt! Een bundeltje sclietsen uit het schoolleven. Kampen. G. Ph. Zalsman. 1903.

De paedagogische schetsen van Roodhuijzen, waarin op satyrischen toon allerlei gebreken in de schoolmeesterwereld gehekeld werden, gaven aanleiding aan den heer Van Zuylen om in Christelijken trant dit voorbeeld te volgen. Satyre is een scherp wapen, en slechts weinigen is het gegeven het zoo te gebruiken, dat het niet alleen wondt, maar ook geneest. Het komt ons voor, dat de heer Van Zuylen aan dit gevaar is ontsnapt en zijn bundel schetsen metterdaad dienst kan doen voor de Christelijke paedagogiek. Ds. H. IJSEBRANDS, Zondagsboek. Bijbelsche Verlialen voor de Jeugd. Het Nieuwe lestament. J. A. Sleeswijk, Amsterdam.

Een handleiding voor het Bijbelsch onderwijs voor de kinderen is een moeielijke zaak. Eigenlijk moest zulk een handleiding niet noodig zijn en 'vader of moeder zelf zóo het kind uit (!en Bijbel vertellen, dat het rijke Woord Gods in dien vorm geboden werd, die j uist voor hun kinderen noodig was. Toch willen vele ouders wel gaarne een voorbeeld hebben, om hun den weg te wijzen, hoe ze in kinderlijke 1 vorm de verhalen der Schrift kunnen omgieten en welke lessen er aan ontleend worden. Het boek van Ds. IJsebrands biedt daartoe in menig opzicht goede hulpe. Dat hij telkens den tekst uit de Heilige Schrift zelf overnam en deze bepaald wil voorgelezen hebben, is een uitnemende paedagogische wenk. Toch hebben wij wel onze bezwaren. Vooreerst is de verdeeling van de stof niet gelukkig; de eenheid van het ver haal wordt gebroken, wanneer eerst kort het leven van Jezus en de geschiedenis der Apostelen verhaald wordt en daarna de voornaamste wonderen en gelijkenissen worden besproken. En nog ernstiger is onze grief, dat bij het lijden van Christus zoo weinig gewezen wordt op het dragen van onze zonden.

De schrijver heeft zich opzettelijk gespeend aan alle dogmatische beschouwingen. Bij het onderwijs aan kinderen is dit ook niet op haar plaats. Maar het verraad van Judas alleen te laten dienst doen om de kinderen tegen geldgierigheid te waarschuwen, is een tekort doen aan de bedoeling der Schrift. Wij zeggen dit met temeer vrijmoedigheid, omdat Ds. IJsebrands bij de bespreking van Christus sterven wel degelijk op de verzoening door Christus bloed wijst en zijn bedenking tegen de dogmatiek dus hier den doorslag niet gegeven heeft.

Bart van de Veluwe. Sprokkelliout. Wageningen, Naamlooze Vennootschap Drukkerij „Vada", 1903.

De titel geeft volkomen juist den inhoud weer. Het boek bevat een bundel schetsen, die met luchtige hand saamgevoegd zijn en op menigen misstand in ons leven de aandacht vestigen. De schrijver heeft talent van teekenen. Met enkele korte trekken staat het tafereel op het papier. Hij is geen zedepreeker in den gewonen zin des woords en toch slaat hij telkens den spijker op den kop. Aan overvloed van Gere lormeerde novellisten laboreeren we niet en daarom zijn wij dankbaar dat Bart van de Veluwe ons dit sprokkelhout gaf.

F. WEST, Om een Kroon. Naar het Engelsch door S. I. E.

J TiLLOTSON. Het uitgescheurde Bijbelblad. Een tafereel uit de Geloofsvervolging in de zestiende eeuw. Vierde druk.

Beide bij den Boekhandel voorheen Höveker en Wormscr, Amsterdam 1903.

Gaarne bevelen wij deze verhalen aan. Ze spelen beide in den tijd van de geloofsvervolging en doen den geloofsmoed onzer martelaren ons aanschouwen. Voor onze kinderen is deze soort litteratuur ons het lieftt.

mij niet. Christelijk Verjaardagsalbum. (Geïllustreerd).

Denk aan mij. Christelijk (Geïllustreerd). Verjaardagsalbum.

Beide bij J. M. Bredée, Rotterdam. De uitvoering van deze Verjaardagsalbums is keurig. Ze geven voor eiken dag van het jaar een tekst en een lied.

jaar een tekst en een lied. Lichtstralen op den levensïveg. Keur van woorden uit de Heilige Schrift voor eiken dag van het jaar. Morgen-en avonduur. Vertaald uit het Engelsch door C. K. Amsterdam, Naaml. Venn. Egeling's Boekhandel, 1903. Dit boekske is meer dan een gewoon gedenkboek. Het voegt voor eiken morgen en avond een rij van teksten saam, die een bepaald onderwerp behandelen. Zoo wordt hier niet anders geboden dan de kostbaarste beloften en rijkste vertroostingen uit de Schrift. Het zijn metterdaad „lichtstralen" op den levensweg, die voor menig vermoeide een verkwikking zullen zijn.

Christelijke Scheurkalender Barnabas. Uitgave van Le Cointre. Middelburg. 1904. Christelijke Volksscheurkalender. Uitgave van Gezelle Meerburg. 1904.

Beide scheurkalenders zijn bekend genoeg om geen nieuwe aanbeveling te behoeven. Alleen zouden wij wel wenschen, dat onze Christelijke uitgevers ook in artistieke bewerking van het schild, dat de scheurkalender draagt, konden wedijveren met wat de v/ereldsche boekhandel biedt. Barnabas verdient in dat opzicht nog den prijs. Maar het schild van Gezelle Meerburg met zijn schreeuwende kleuren en houterige gestalten getuigt niet van smaak.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen