Uit de Pers.

Over de dankzegging na het Avondmaal schrijft Pi»f. Bouwman in de Bazuin het volgende :

Het is een algemeene gewoonte in de Geretormeerde Ifcerken dat na de viering van het H. Avondmaal een nabetrachtingsleerrede gehouden wordt. In deze gewoonte ligt ongetwijfeld iets goeds. Het is goed dat de gemeente den Heere danke voor alle goede gafe, maar in het bijzonder voor de kostelijke gave, die flij schonk in het Avondmaal, waardoor Hij de zijnen temidden van des levens strijd wil sterben in het geloof, en hunne hongerige en dorstige 'zielen wil voeden en verkwikken.

Toch is het houden van zulk een nabetrachtingsleerrede over een zoogenaamde vrije stof door de oude Gereformeerden niet onverdeeld goedgekeurd. De S-|inode van 1574, die vee! voor de liturgie gedaan 'heeft, bepaalde den 2isten Juni »dat's namiddags, als het nachtmaal gehouden is, de predikatie van den Catechismus Baar de gewoonte gehouden zal worden". De oude Gereformeerden stonden er '/ ser sterk op dat de Ca.techismus geregeld voor de geraec-nte werd verklaard opdat zij gefundeerd werd in de leer der waarheid en gewapend stond tegenover allerlei afwijkingen en ketterijen. Daarom moest de Catechismus in een geheel jaar rond gepreekt worden. Een afzonderlijke prediking tot dankzegging achtte de Synode niet noodig. Wel moest een openbare dankzegging worden uitgesproken, doch met het oog daarop besloot de Synode: »Men zal ook een korte inleiding maken tot d nkzegging na het Nachtmaal des Heeren, waarin de Christenen van de groote liefde Chrisfci ten onswaart en de dankbaarheid die wij schuldig zijn vermaand worden" Art. 79. De Synode van 1578, Art. 68, bevestig, de dit besluit. Er bleven evenwel kerken, die liever een vrije stof zagen behandeld in den dienst na het Avondmaal. De Synode van 1581 kwam daarom op deze zaak terug, en besloot, op de vraag van Brabant of het niet béter was dat de kerken ^j^jj jjjgijg^ 3^jj , jjgf genoemde besluit van 1578, »dat de kerken vrij waren of zij met den Catechis mus zouden voortgaaa, dan wel of zij iets anders dat tot dankzegging op het H. Avondmaal dienen kon, zouden prediken, " (Vr. 68J. Doch de volgende Nat. Synode, ofschoon zij niet uitdrukkelijk spreekt over de nabetrachtingsleerrede, keurde schijnbaar de behandeling vaneen vrije stof minder gewenscht, daar zij, Art. 61, er den nadruk op legde dat des namiddags de Catechismus onafgebroken moest verklaard worden en dan in een jaar ten einde gebracht. De Prov. Synoden in de verschillende ge westen drongen bij herhaling er op aan, dat naar den door de Nat. Synode gestelden regel gehandeld werd

Onze \igeerende K. O. heeft in deze zaak geen bepaling gemaakt. Ongetwijfeld evenwel stonden de vaderen in i6ig op hetzelfde standpunt als in 1574, daar zij in Art. 68 omschreven dat de dienaren alom des Zondags in den namiddagdienst den Catechismus kortélijk zouden uitleggen salzoo dat dezelve jaarlijks mag geëindigd worden, vol gens de afdeeüng van den Catechismus zelf daarop gemaakt" Deze taak konden de dienaren onmoge lijk afdoen, wanneer zij, zes maal in het jaar, na het Avondmaal een vrije stof in plaats van den Catechismus behandelden

Eene afzonderlijke predikatie tot nahetrachting van het H. Avondmaal hebben de oude Gereformeerden dus nimmer aanbevolen. En o. i. terecht. Immers het formulier zelf geeft zoo schoon een •woord van dankzegging, waar, na de bediening, de dienaar spreekt: DGeliefden in den Heere, dewijl •de Heere nu aan zijne tafel onze zielen gespijzigd heef', 200 laat ons al te zamen zijnen naam met •dankzegging prijzen; en een iegelijk spreke in zijn hart aldus: Loofden Heere, " enz., waarna dan een tiental verzen uit Ps. 103 en eenige andere uitspraken der Schrift volgen, en het formulier met dank gebed besloten wordt. Wanneer het formulier ge iezen is, is daarmede ook de Avondmaalsdienst en tevens de dankzegging op het Avondmaal ten einde gebracht.

Een nabetrachtingsleerrede draagt dan ook een geheel ander karakter dan de voorbereidingspre dikatie. Deze laatste achtten de Gereformeerden be slist noodig. De Synode van 1574 sprak. Art. 74 »In de voorbereiding tot het Nachtmaal des Heeren zal men een simpele predikatie doen, naar de gewoonte, in welke gehandeld zal worden van de beproeving des menschen en de verzoening met God en met den naaste, met vurige gebeden '. Ongeveer gelijkluidend de Synode van 1578, Art. 68.

De vaderen wilden dat de gemeente bewust leef de en met v .lie kennis van de verborgenheden des geloofs en der sacramenten tot den disch des Hee ren zou toegaan. Om die reden wilden zij dat telkenmale voor de bediening des H. Avondmaals het formulier zou gelezen worden, waarin de inhoud en de beteekenis van het sacrament uiteengezet wordt en de rechte gestalte wordt aangewezen, in welke de gemeente aan de tafel des Heeren heeft , , te komen. Doch behalve deze herinnering door het formulier achtten zij een afzonderlijke voorbereidingspredikatie noodig, waarin op de zelf beproeving werd aangedrongen, met het doel dat de leden der gemeente zichzelf zouden onderzoeken, in welke verhouding zij staan tegenover God en den naaste, opdat zij op de rechte wijze mo.; en naderen tot den heiligen disch en alle ban in de gemeente worde uitgezuiverd.

Het moest eigenlijk wel zoo zijn dat een voor bereidingspredikatie niet noodig was evenmin a!s eene afzonderlijke opwekking voor den dienst des Avondmaals. De geloovigen moesten ten allen tijde leven naar het Woord en gaarne, naar den wille Gods, komen waar de Heere roept en op de wijze, waarop Hij het begeert, maar ook de geloovigen zijn zondaren en hebben wjegens hun zondig hart en hunne dagelijksche struikelingen altoos weer herinnerd te worden aan hunne roeping. Bovendien kunnen er huichelaren zijn temidden der gemeente en ook voor hen isdeopwekking tot zelf beproeving steeds noodig, opdat zij het heilige niet gemeen achten, en niet ongewaarschuwd blijven en opdat zij tot bekeering mochten komen.

Wij mogen derlialve de voorbereidingspredikatie en de nahetrachting niet geheel op een lijn stellen. Evenwel tan een predikatie tot dankzegging op het H. Avondmaal niet veroordeeld worden. Integen deel. zij ii zeer gewenscbt, mits maar niet steeds de Catechismus prediking onderbroken wordt, Trou wens een woord van dankzegging kan ook zeer gevoegelijk verbonden worden aan de verklaring van den Catechismus, die s middags of 's avonds na den Avondmaalsdienst gehouden wordt. Moet niet elke prediking de gemeente opwekken tot een dankbaar heilig leven? En .is de behandeling van on en Catechismus, die toch bij uitnemendheid practisch is. daarvoor niet geschikt?

Naar onze overtuiging is deze wijze van doen, zooals in onderscheidene, misschien wel in de meeste Gereformeerde kerken, gebruikelijk is, het meest aan te raden.

Waar thans in fommigeclassen over deze materie gesproken wordt, schijnbaar met de bedoeling om de nabetrachtingsleerrede geheel af te se affen, daar blijve men bij de algemeene lijn door onze vaderen getrokken Men bespreke het meerof min wensche lijke. Men overtuige, men dwinge niet, vooral niet in zaken van meer ondergeschikt belang.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen