Geheugen van de VU cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Geheugen van de VU te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Geheugen van de VU.

Bekijk het origineel

Uit de Pers.

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Uit de Pers.

9 minuten leestijd

E; n der Hervormde predikanten had onlangs in een plaatselijk kerkelijk blad een allegorie gegeven, waarin verteld werd, hoe een deel der bewoners uit een oud, wel ietwat vervallen gebouïv, was weggeloopen om een nieuw huis te betrekken, en in plaats van daar nu rus jg te leven, telkens over de heining heen kwam kijken naar de scheuren in de verlaten woning terwijl ze niet eens merkten hoe hun eigen nieuw modisch huis reeds kraakte in zijn binten en scheef trok in zijn muren.

De bedoeling van deze allegorie is duidelijk genoeg.

Df. Wagenair heeft in de Zuider-Kerkbode Öaarop geantwcord met het volgende pendant, dat zeker de verdienste bezit een getrouwer beeld der werkelijkheid te leveren:

Er was eens een huis, kant en hecht gebouwd. Bovenal was vast en onwrikbaar het fondament. Het was niet op lossen grond gebouwd, maar op een rots. En de muren waren van den besten steen, en heel het huis oiet greenenhout betim merd. 't Was gebouwd voor de eeuwen! 't Zag er deftig uit. Een slank torentje wees naar boven ! In dit huis was een aantal vertrekken. Er woorden onderscheidene families in — zooals men dat vroeger had — doch al die gezinnen waren ver want — één groote familie. De leefregel was stipt Er heerschten orde en vrede. Er was ook een portier aangesteld en die had last en macht om slechts toe te laten die van de familie waren, en buiten de deur te zetten, die niet wilden leven naar de huisregels en die den huisvrede braken.

Doch nu kwam er een tijd. dat deze goede orde verslapte. Een verkeerde geest kwam in 't huis. Vroeger gingen alle bewoners op hoogtijd naar de groote eetzaal en daar zongen ze het hetzelfde Godverheerlijkend lied, vereenigden zich in één i, ebed en aten te zaïr.en met verheuging des harten. Doch nu kwamen er velen, die de!en broedermaaltijd verzuimden en de gemeenschap der huis genooten niet meer wilden oefenen. Zij vonden hun gezelschap bij allerlei vreemd en ui.heemsch volk, en zij zochten die in huis te brengen en te houden, boewei ze een andere taal spraken en andere zeden haiden dan de oorspronkelijke huisgenooten. De kinderen maakten 't erger dan de ouders en men besloot, toen 't huis te klein weid, om in plaats van er een verdieping op te zetten, die t fundament best kon dragen, maar links en rechts en achter en voor uit te bouwen. Zoo geschiedde. Een hoefijzer van aanbouwels en nevecgebouwen verrees langzamerhand om 't oude huis heer. 't Werd cijna ingebouwd. In anderen stijl, al heel erg nieuwmodisch, maar zonder degelijke fundamenten en met halfsteens muurtjes verrees de uitbouw. Hier en daar werd hij vervaardigd van houtwerk en teschilderd bordpapier, 't Werd een mengelmoes van stijlen. Alles wat zich in de bouw kunst openbaarde, scheen na te gisten in den bouw van dit huizen complex. Straks begonnen de verdwaasden het oorspronkelijke gebouw te haten. Ze trachten t te verbouwen. Ze begonnen het ie sloopen en ach, onderscheidene vertrekken stortten in puin. De nieuwmodische bewoners vonden zich thuis in de nieuwe, met klatergoud en bloemen geschilderde gedeelten. En velen omliepen deze tochtige en ongezdlige woningen en verlieten t huis geheel. Ze vonden ook de kost, die er in den gemeenschappelijken maaltyd opged'scht werd, zoo verwaterd en zoo laf, dat ze er van walgden, en gingen de wijde wereld in. Le huisgenooten die de oude traditiën bewaarden, werden soms bespot en gehoond. Toen kwam er iemand, die zich alle gezag aanmatigde, hoewel hij eigenlijk niets te zeggen had. Hij liet den ouden portier afmaken en benoemde zijn moorden ar tot zijn opvo'ger, en stelde een nieuwen huisorde m. De oude gebouwen en de nieuwmodische inkomelingen de echte zonen en het bastaardkroost moeten elkander als broeders erkennen, en de huisvaders, die de huiselijke godsdienstoefeningen leidden, mochten dat net doen zooals ze wilden. En acii liu traden er lasteraars, en spotters op! Het huiselijk gebed werd soms • een gruwel en schadelijke spijzen w.rden er rondgediend, die zelfs de oogen aandeden en met name vele kinderen kleurenblind en bijziende maakten, zoodat zij niet meer konden zien, wat recht of krom was en groen of rood. Ook prikkelde dat gif tot gewelddadigheid en vernielzucht....

Nu werd het voor de huisgenooten, die nog altoos de oude tradities lief hadden, bijna onmolijk langer in dit Babel te blijven. Enkele huisvaders traden op en weigerden sommige medebe woners, die 't zeer grof maakten, als broeders te erkennen. Ook toornden zij tegen nieuwe huisgezangen, die allen gedwongen werden gedurig te zingen. Na ontstond er een groote verbiitering. En de nieuwe portier nam die Rustver=toorders pakte hen zeer hardhandig bij den kraag en wierp hen de nieuwe voorpoort uit. Die hen lief hadden, volgden hen Eerst werden ze vervolgd en gesard en geplaagd, schandelijk. Eindelijk kregen ze toestemming om op het oude oorspronkelijke fundament, op een van de verwoeste plekken des huizes een nieuw gebouwtje te zetten. Ze namen uit de in puin geworpen muren de gave steenen en bouwden in bescheiden afmetingen naar dear.tieke mode, een nieuw gebouwtje Het behoorde wel tot 't huizen-complex, doch was zorgvuldig afgescheiden van de gemeenschap der vroegere huisgenooten, die hen vervolgd hadden, of die dit wel hadden afgekeurd, maar niet hadden kunnen beletten.

Nu werden eronder deze laatsten kloeke zonen geboren en 't werden mannen van kracht en moed. Zij zagen het grievend onrecht, den kinderen des huizes aangedaan. Zij begonnen hun medestanders te organiseeren. Eerst wilden ze beproeven om tot een schikking te geraken, opdai zij ongehinderd het oude tuis zouden mogen vernieuwen en zich daarin afzonderen, waarbij ze op hereeriging met de daar afgescheiden levende familie hoopten, die ook beloofd had, om, als het oude huis in zijn geheel vernieuwd worden mocht, weder te keeren. Straks kwamen er eerst botsingen en conflicten, toen een groote strijd. En het einde was, dat er een scheur kwam onder de gemeenschappelijke bewoners.

De portier en zijne helpers grepen hen aan en verdreven hen uit al de nieuwe bijgebouwen, maar in een deel van het antieke gebouw handhaafden ze zich. Daar vernieuwden ze onderscheidene gedeelten, die zeer gehavend en misvormd waren. Het eikenhouten fraai besneuen beschot, dat dik onder veiflagen stak, werd afgebrand! Allerlei muurtjes werden weggebroken en ramen hersteld. In slijl werd de eeizaal gerestaureerd, en de schaftkelders, die vol puin lagen, werden opgeruimd, en vele kostelijke kunstwerken, die daar lang voor oud vuil hadden gelegen, opgenomen en op de oorspronkelijke plaats teruggebracht.

Nu vereenigden zich de broeders, die zich eerst hadden afgescheiden en op 't oude fundament nieuw gebouwd, met deze tweede groep huisger.oo ten en de opbouw van genen werd met de restau ratie van dezen een geheel. Samen bouwen ze nu verder en, al was er wel eens een wemigje verschil dit liep maar over bijzaken, met name over de beste manier om opgeleid te worden tot den huiselijken dienst. Ook was er een tijd lang eenig wantrouwen, doch aangezien ze in t onderhouden der huisregels volkomen eens waren, kwamen ze dit verdriet eerlang wel te boven, en allen verheugden zich, dat ze weer komen machten in een deel van het met den ouden naam gesierde, gerestaureerde, of althans op het aloude fundament herbouwde oude huis.

Hunne vrienden, die nog het andere gedeelte van 't oude huis, dat aansloot aan de bijgebouwen, bleven bewonen, begonnen nu ook hun best te doen om dit in stijl te restaureeren, en knappe architecten rekenden in hun bouwplan er op, dat eenmaal weer 't reeds gerestaureerde en herbouwde gedeelte met wat nu aan de beurt kwam een schoon en symmetrisch geheel zoude vormen.

Was het wonder, dat de gescheiden familieleden zich hierover in hope verblijdden ? Zij behoorden toch in één woning de broederlijke gemeenschap te genieten. De achtergebleven broederen behoorden toch niet met de verwerpprs en verachters der voorouderlijke huistraditiën een huiselijk leven te leiden, zij die niet eenmaal samen konden bidden en brood eten ! Aan welk een gevaar stelden ze ook hun kinderen bloot om vervreemd te raken van het leven der ouders ! Nu waren er echter onder de achtergebleven broeders die deze belangstelling niet konden velen en er boos tegen in riepen.

Maar wat dunkt mijn lezer, is dit niet verkeerd van hen?

Ik zou zeggen: hoop doet leven. En liefde trekt. En daarom moeten de gedeelde zonen van wat oorspronkelijk één huis was en weer wezen moet, elkander niet afstooten, maar zoeken, er> ook de bewoners van 't Gerestaureerde huis gedurig hen, die in het met de bijgebouwen nog verbonden ge­ deelde toeven, opwekken om toch niet stil te zitten, maar aan het werk te gaan, en ook om de oogen uit te wrijven en goed te zien wat latere bijbouw is en wat van hun woning nog werkelijk staat op 't oude fundament. Zoolang als ze in den waan verkeeren, dat heel dat gebouwencomplex op 't oude fundament staat en bij het oude huis behoort, en 't gerestaureerde deel daarentegen niet. en ook dat al die verwerpers en verachters van de oude huistraditie kinderen en geen 'oestaarden, inwoners en geen vreemdelingen zijn, die ook hun rechten hebben en tot eiken prijs bijeen moeten blijven, zoolang zal hun verwarring al grooter worden, doch ala ze maar r.it dien droom uitwaken, dan daagt de blijde ure der h? reeniging aller broederen en der volheerlijke herstelling van het echte oude huis!

Ook hier is het kleed der verdichting doorzichtig genoeg. En het toont bovendien, waarom we de Gereformeerde broeders in de Hervormde kerk niet los kunnen laten.

Zij en wij hooren bijeen.

Ea al wordt onze belangstelling wat lastig gevonden, bloed is dikker dan water en de band des bloeds blijft ons naar hen trekken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zondag 28 januari 1906

De Heraut | 4 Pagina's

Uit de Pers.

Bekijk de hele uitgave van zondag 28 januari 1906

De Heraut | 4 Pagina's