Uit de Pers.

Kort en pittig, gelijk we dat van hem ge wend zijn, schrijft Ds. Gispen in De Bazuin, naar aanleiding van Dr. Cramer's preeken over modern geloof:

We zijn, nu wel een halve eeuw lang, gewoon te spreken van modern ongeloof. Modern te zijn en ongeloovig te zijn werd voor hetzelfde gehouden.

De moderne verwerpt de H. Schrift als de van God ingegevene Schrift, als de bijzondere, boven natuurlijke Openbaring van God, aan de menschen gegeven tot een regel des geloofs en des levens, als het Woord van God, dat aangenomen en ge loofd moet worden, en dat op elk terrein des levens gelden moet als de geopenbaarde wil van God, als de kenbroh der waarheid; zoodat alles wat wij van God en goddelijke zaken kunnen weten en moeten gelooven daarin geopenbaard is, en dat wij God op geen andere wijze mogen dienen dan Hij in dit Zijn Woord bevolen heeft.

De modernen houden zichzelven echter niet voor ongeloovigen, maar voor de ware, echte geloovigen, en worden boos als men hen ongeloovigen, paga nisten of heidenen noemt. Want, zeggen zij, ze hebben diepen eerbied voor Jezus, hebben God lief boven alles en hun naasten als zichzelven, ja boven zichzelven. Zij gelooven zooals Jezus geloofd heeft, in kinderlijk vertrouwen op God als hun Vader, leven in gemeenschap met God, gelijk Jezus leefde, aan den boezem des Vaders. In hunne schatting zijn degenen, die hun geloof gronden en hun leven regelen naar eenig uitwendig gezag, hetzij dan dat van de Schrift, of van de belijdenis der Kerk, in den grond, de ongeloovigen; oftewei de farizeën, die op tempel, Wet en Sabbat hun vertrouwen stellen.

Sinds de Overheid des Lands de theologische •aculteit aan de Rijksuniversiteit heeft opgeheven, en daarvoor in de plaats stelde een faculteit voor godsdienst-wetenschap, wier taak is het verschijnsel, dat men godsdienst noemt, wetenschappelijk te verklaren, en leerstoelen heeft voor de f eoefening van de Israëlitische en Oud-Christelijke let teckunde, om de boeken des Ouden en Nieuwen Testaments historisch-critisch te onderzoeken, en na te speuren in welken tijd zij zijn ontstaan, en wie de Schrijvers dezer boeken zjn enz. enz., is het moderne gelooi zeer toegenomen. Al de aanstaande predikanten, van al de protestantsche Kerkgenootschappen, worden in deze richting onderwezen en gevormd. Zij kunnen, in de ge meehte komend, al wat zij aan de Universiteit ge leerd hebben, in de gemeente overbrengen, en hun onderwijs daarnaar inrichten, en dan heeten zij modernen. I\Iaar zij kunnen ook doen net of ze van niets welen, het geleerde aan de Universiteit wegbergen in de kast, de oude termen van Bijbel en belijdenis blijven gebruiken, en dan heeten ze «geloovige predikanten”.

Langzamerhand echter zijn enkele dezer geloo vige predikanten tot het inzicht gekomen, dat de gemeente toch niet altijd onkundig gehouden mag worden van den stand der historische critiek en hoe het met den Bijbel staat, die door velen nog als het onfeilbaar Woord van God wordt geloofd en beleden. Als de gemeente maar op de hoogte gebracht wordt met de uitkomsten van het wetenschappelijk onderzoek, van den oorsprong en den inhoud der boeken des Ouden en Nieuwen Testaments, zal zij den ethischen of zedelijken inhoud van den Bijbel meer leeren begrijpen en waardeeren. Zij zal toenemen in geestelijk leven, en haar invloed naar buiten zal grooter worden, naarmate ze leert beseffen, dat alle uitwendig gezag, dat alle band aan een verouderde belijdenis en het geloof aan een letterlijke ingeving der Schrift, moet losgelaten en verworpen worden. De gemeente zal toenemen in de kennis van Jezus Christus naarmate zij vaster gelooft, tdai wij van geen enkel woord en van geen enkele daad van Jezus met volkomen zekerheid kunnen zeggen : Zoo heeft Jesus gesproken en dat heejt hij gedaan.

Deze laatste woorden zijn ontleend iian een z.g. preek van Dr. J. C. Cramer, pred. bij de Ned. Hervormden te 's-Gravenhage, naar aanleiding van I Cor. 2 : 12

En zoo blijkt dan opnieuw, dat het nu nog veelal i; gelijk het ook in vroeger eeuwen was, dat de gemeente het lastdier is, dat de wetenschappelijke bagage der H.H. theologen dragen moet, in de onderstelling dat het beesïje vetter, krachtiger en levenslustiger zal worden, als he weinig voedsel in de maag, maar veel lasten op den rug krijgt

Die gewoonlijk modernen genoemd worden, hebben, door hun philosophie en Schriftcritiek, ont zettende verwoestingen aangericht in het persoonlijk leven van duizenden, in de Kerken die zij dienden, en in geheel het nationale leven. Zij hebben het vertrouwen des volks verloren, zoodat in de aanzienlijkste gemeenten der Hervormden geen hunner meer kans heeft op een beroep. Maar nu komen de «geloovige predikanten" het vernielingswerk der modernen bevestigen en voltooien, en, als heilige mystieken uit de middeleeuwen roepen ze, met dweepzieken ernst, het uit: God wil het! God wil het! God wil dat wij de gemeente onderwijzen in de Schriftcritiek en haar, op ons gezag doen gelooven, dat wij van geen enkel woord en van geen enkele daad van Jezus met zekerheid kunnen zeggen: Zoo heeft Jezus gesproken en dat heeft Jezus gedaan. Dit nu is het moderne geloof.

De klacht over heeren theologen, die veelal, vroeger en nu, de gemeente tot lastdier maken van hun wetenschappelijke bagage, in plaats van haar te voeden met Gods Woord, hoe aardig het beeld ook gekozen is, is misschien wat te algemeen uitgedrukt en kan den indruk geven, alsof heel de wetenschap eer schadelijk dan Yoordeelig voor de gemeente is.

Natuurlijk bedoelt de schrijver dit niet zoo. Zijn crhiek geldt de wetenschap, die met Gods Woord gebroken heeft en het geloof der ge meente verwoest. En dan heeft hij volkomen gelijk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen