Buitenland.

Duitschland. Uit Hessen.

De Evangelische stadgemeente van Darmstadt in Hessen heeft al jarenlang geen enkel positief (orthodox) predikant; wordt uitsluitend door „moderne" leeraars gediend. Onlangs was er een vijfde predikantsplaats in het leven geroepen, en daarom kwamen 300 gemeenteleden tot den „Kirchenvorstand" met het verzoek, een orthodox predikant daarvoor te beroepen. Zij deden dat met beroep op de regeling voor het beroepen van predikanten, die voorschrijft dat besturen die hebben mede te werken tot het uitbrengen van een beroep, bij hunne besluiten behoorlijk rekening moeten houden met eventueel bestaande minderheden in de Gemeente. Desniettegenstaande werd een beslist modern predikant beroepen, zoodat verreweg het grootste deel der bevolking van Hessen, bestaat in de parochie van de Stadskirche, de Kapelle en de Johanniskirche, geen orthodox predikant bezit.

Kan men er zica over verwonderen, dat in Hessen bewegingen, als die daar eenige weken geleden plaats vonden, waarbij het verschijnsel van in tongen spreken zich voordeed, aanstonds grooten invloed uitoefenden?

Wat deze beweging aangaat, kan worden gezegd, dat zij heel wat kalmer geworden is. De vergaderingen door Dallmeyer geleid, hebben op verlangen der politie opgehouden. Wij vinden het te betreur; : n, dat de politie zich met deze aangelegenheid heeft bemoeid. Zou het ingrijpen der kerkbesturen, in het bijzonder het meermalen verschijnen van een Generaal-superintendent, er toe hebben bijgedragen, om de gemoederen te kalmseren?

In elk geval is niet te ontkennen, dat de beweging zich in breede kringen laat gevoelen. In Groszalmerode zou een groot deel der gemeente de landskerk verlaten, doch, nadateen conferentie op het raadhuis gehouden was, schijnen die leden toch jij de kerk te zullen blijven. Hun werden „concessies", gedaan, heet het. Het motief waarom vele aanzienlijken der gemeente hunne kerk wilden verlaten, was, dat de predikant der gemeente de samenkomsten, waarbij in tongen gesproken werd, leidde, en het kerkbestuur onwillig of cnmaditig scheen, dit te beletten. Ook in Röh da wordt de beweging door den predikant der p.aats Junghaus; geleid deze

hield bedestonden in zijn kerk tot middernacht. Daartegen is geprotesteerd en nu mag voortaan de kerk alleen voor gewone Godsdienstoefeningen gebruikt worden. De beweging is ook overgeslagen op het naburige Waldeck; er moeten daarbij te Wildungen straatschandalen zijn voorgekomen. Doch over het algemeen genomen, schijnt het hartstochtelijke der vergaderingen minder geworden te zijn.

Italië. Tegen en voor de jongste pauselijke encycliek.

Hoe noodig het was dat de paus met zijn encycliek tegen het modernisme tot zijn kudde gekomen is, blijkt uit het feit dat eenige ongenoemde schrijvers gemeend hebben het pauselijk stuk met een tegenencycliek te moeten beantwoorden. De paus heeft allen die aan het opstellen van deze tegenencycliek gearbeid hebben, in den ban gedaan. Deze excommunicatie treedt onmiddellijk in, voordat zij ter kennis van de betrokken personen gebracht is. Daar het modernisme door de bevoegde kerkelijke autoriteiten tot ketterij of liever tot een bundel ketterijen verklaard is, die het fundament van het Christendom aangrijpen, zoo zijn alle modernisten, als zoodanig zich bewust, metterdaad buiten de Katholieke kerk gesloten, ook al is dat feit niet door persoonlijke excommunicatie juridisch geconstateerd.

Na het publiceeren van de Encycliek Pascendi kan er geen twijfel meer over deze feitelijke en rechtelijke positie der modernisten bestaan.

In Engeland heeft de Jezuiët Tyrrell zich openlijk tegen de encycliek van den paus verklaard. Hij onderwierp het stuk van den paus aan een critiek, die opgenomen werd door den Londenschen Times, waarin hij verklaarde dat de pauselijke encycliek geen herderlijk, maar een polemisch schrijven is en dat daarom Pius X afgedaald is var. de hooge plaats der liefde, vanwaar een paus zijn volk behoorde toe te spreken. Smalend zegt hij aan den paus, dat hij zelf niets weet van de onderwerpen die hij behandelt en dat de kardinaal Merry - del Val de pauselijke decreten schrijft

De paus heeft hierop persoonlijk vader Tyrrell beroofd van het voorrecht der Heilige Sacramenten. Dit is wel geeh excommunicatie, maar het lijkt er toch op.

Wanneer nu in sommige bladen de handeling van vader Tyrrell op één lijn gesteld wordt met die van Luther, die de pauselijke bul in het vuur wierp, dan is men zeker het goede spoor bijster. Luther was geen voorstander van de „hoogere critiek", hij hield zich aan Gods Woord en verbrandde daarom het pauselijk stuk.

Het Beijersche episcopaat heeft van zijne instemming met de encycliek Pascendi laten blijken, door bij het rondzenden van dit stuk een schrijven te voegen, waarin de geestelijkheid ernstig wordt aangemaand met het schrijven van den paus rekening te houden. De Augsburgsche bisschop Maximiliaan Lingg noemt daarin de encycliek „een model van grondige en alzijdige behandeling van practisch-theologische vraagstukken", en vreest dat de jongere geestelijken denkbeelden koesteren die aan het modernisme verwant zijn, en bezweert hen, hem niet te noodzaken de in de encycliek voorgeschreven strafmiddelen in toepassing te brengen. Nog beslister is de Würzburger bisschop Schlör opgetreden; hij heeft een schrijven van dankbetuiging aan den paus opgesteld en noodigde lederen geestelijke van zijn diocese dit stuk te teekenen.

Men ziet uit dit alles, dat het modernisme ook ter dege in de Roomsche kerk gedrongen is, doch de paus doet wat in menige vrije en in menige staats-of landskerk niet gedaan wordt; hij oefent daarover tucht uit.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen