Geheugen van de VU cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Geheugen van de VU te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Geheugen van de VU.

Bekijk het origineel

Gedurende de rustige

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Gedurende de rustige

7 minuten leestijd

Gedurende de rustige zomermaanden, wanneer het politiek en kerkelijk leven een tijdlang schijnt in te sluimeren, en de pers moeite heeft de belangstelling harer lezers wakker te houden, vergadert jaarlijks de Synode der Hsrvotmde Kerk. De verslagen harer zittingen zijn een welkome aanvulling van het tekort aan persnieuws; maar wel weinigen zullen er gevonden worden, die den moed hebben deze verslagen geregeld te volgen. De arbeid der Synode gaat zoozeer op in administratieve bepalingen, ïn fïaaccieele regelingen en in het aanhooren van rapporten, dat er een Jobsgeduld noodig is om het verslag harer werkzaamheden te lezen. Bovendien, de saamstelling van het raderwerk der Synodale organisatie is zoo ingewikkeld, dat een eenvoudig leek nooit begrijpt, of een Synodaal besluit nu werkelijk een besluit is of niet. Telken jare neemt de Synode beslissingen, die dan aan het advies der provinciale Kerkbesturen moeten onderworpen worden en op een volgende Synode, waar ze definitief moeten vastgesteld worden, weer worden verworpen. Het maakt den indruk van een Penelope's arbeid, die eiken nacht weer uitrafelde wat ze overdag geweven had. Schot zit er in haar werk nooit. En niets toont meer, hoe weinig levenskracht er schuilt in deze massale volkskerk, dan de onbeduidenheid van den arbeid harer Synodes.

Vooral dit jaar kwam dat sterk uit.

Reeds eer de Synode saamkwam, werd de klacht beluisterd, dat er ditmaal zoo weinig belangrijks op haar agendum voorkwam. Magerder was het synodaal menu in geen jaren geweest. Zondert men de quaestie van het vrouwenstemrecht uit, dan was er niet één quaestie, die de aandacht van het kerkelijk publiek trok. Zelfs de poging van het Hoofdbestuur der Confessioneele vereeniging om te laatster ure de reorganisatieplannen nogmaals aan de orde te stellen, maakte fiasco. Men was het moe, om altijd weer nieuwe lappen op een oud kleed te zetten, en wist bovendien, dat elke aandrang bij de Synode een kloppen aan doovemansdeur zou zijn.

Orthodox was de Synode ook nu in haar meerderheid en ze koos zelfs den confessioneelen predikant Ds. Leenmansuit Harlingen tot haar voorzitter, maar de orthodoxe meerderheid slonk ditmaal bedenkelijk. Ze bedroeg slechts één stem. Was de verhouding vroeger 12 orthodoxen tegenover 7 vrijzinnigen, thans stond het 10 tegen 9. Was nog één stem omgegaan, dan waren de modernen weer de baas geweest. Wel is die verandering in stemmencijfer ten daele aan toevallige omstandig heden te wijten geweest, maar er blijkt toch uit, hoe machtig de vrijzinnigheid nog altoos ia de bestuurscolleges is.

Van den arbeid der Synode valt zoo goed als niets mee te doelen. Groot was de Synode alleen in het afstemmen, maar practisch deed ze niets. Wel had men namens den Kerkeraad van Ameide een reeks voorstellen ingediend, om de bestuurs inrichting der Kerk meer naar gereformeerd model te wijzigen en den band aan de belijdenis vaster te maken, maar de Synode wees deze voorstellen schier met voorname minachting van de hand. Ze wilde niets weten van een andere saamsteliing van haar eigen college, of van een uitbreiding van de bevoegdheden der classicale vergaderingen. Haar synodale organisatie blijft haar heilig huisje, waaraan niet geraakt mag worden. De Synode voelt maar al te goed, dat het huis innerlijk zoo bouwvallig is, dat wanneer ook maar éen steen losgerukt wordt, het geheel in puin stort. Daarom klemt ze zich krampachtig aan het bestaande vast. En evenzoo ging het met elke poging om de tucht te handhaven of de belijdenis meer tot haar recht te doen komen. Verworpen werd het voorstel om bij de toelating tot het Avondmaal de belijdenis-vragen verplichtend te stellen. Even weinig genade vond in de oogen der Synode het voorstel, om voortaan geen kinderen te doopen van ouders, die geen attest wan goed zedelijk gedrag konden overleggen, wanneer ze den doop op een andere plaats begeerden.

Zelfs ging de Synode in haar afkeer van de handhaving der belijdenis nog verder, Ze hechtte niet alleen openlijk haar zegel aan het afkeurend oordeel der Synodale Commissie over den Kerkeraad te Ameide, die weigerde een goed attest af te geven aan moderne leden, die elders belijdenis wilden doen, maar gelastte zelfs, dat dit oordeel in de kerkelijke bladen gepubliceerd zou worden, opdat iedere Kerkeraad el zou weten, dat men bij het afgeven an dit attest geen onderzoek mocht doen aar de rcligi-euze gezindheid der betroken personen. De zwakke poging door nkele Kerkeraden in den laatsten tijd beroefd, om aan de stuitende onthdiiging an het Avondmaal een einde te maken, oest blijkbaar onverwijld de kop ingerukt. De Synode rook brandlucht en zette aarom terstond de synodale spuit in wering. Bij corflict kan geen enkele kerkeraad hopen, door de „orthodoxe" Synode in 't gelijk te worden gesteld. Dat heeft de Syiiode duidelijk willen doen uitkomen. Da attesten, quaestie, het spook van 1886, moet eens en voor goed van de baan.

Voorts herriep deze Synode het besluit er voorgaande om aan ce bedeelden stemecht te schenken. Zelfs het voorstel om lthans de tijdelijk bedeelden niet van het stemrecht uit te sluiten, kon geen genade vinden. De armen, aan wie de Kerk barmhartigheid bewijst, zullen deze aalmoes moeten koopen met het verlies van hun kerkelijke rechten. Een besHsstn», die niet alleen toont, hoe weinig deze Synode met den geest van onzen tijd meeleeft, maar ook hoe wciriig ze verstaat van wat Christelijke barmhartigheid is. Christus en de Apostelen, die leefden van de gaven der rijken, zouden in de Hervormde. Kerk niet als kerkelijk mondig zijn aangezien.

En wel heeft de Synode ten slotte, evenals haar voorgangster, het besluit gehandhaafd, dat aan vrouwen geen stemrecht zou worden geschonken en het ambt van bedienaar des Woords voor haar niet zou openstaan, maar het eerste besluit kwam thans slechts met één stem meerderheid tot stand. Als het vrouweacomité zich nog wat meer roert, zal een volgende Synode op dit punt wel toegeven.

0/erigens valt van den arbeid dezer Synode niets belangrijks meer mee te deelen. Voorzoover er nog gewichtige zaken aan de orde kwamen, als de reorganisatie van het godgeleerd onderwijs en de kerkelijke ordening der zendelingen, werd de tijd niet rijp geacht om te beslissen, of de zaak in handen gesteld van een commissie van advies.

Zoo heeft ook deze Synode weer getoond, hoe juist het profetische woord van Dr. Hoedemaker was: Heere, bewaar ons voor een orthodoxe Synode, Mat, ingezonken, zonder vuur of geestdrift ging ook dezs Synode voorbij. Wat uit den boezem der Kerk zich nog opheft om voor het recht van belijdenis, handhaving der tucht of reorganisatie te pleiten, wordt meedogenloos afgemaakt. Leven komt er eerst dan ia de Synode, wanneer ze tegen de stoutigheden van sommige Gereformeerde Kefkeraden, die op eigen hand, het modernisme willen tegengaan, kan optreden.

Er ligt in dit alles een smaad voor de Ketk van Christus, dien we diep voelen. De Hervormde Kerk is nog altoos de meest talrijke in ons vaderland. Ze omvat bijna de helft van ons volk. Bovenal, er schuilt in haar nog altoos een belangrijk deel van ons Gereformeerde volk, broeders en zusters met wie we, trots alle kerkelijk verschil, ons zoo nauw verbonden voelen. En als dan dezi Kerk in haar Synode zoo machteloos blijkt, zooveel gebrek aan energie en levenskracat toont, zoo weinig hare hooge roeping verstaat tegenover de nooden en behoeften van onzen tijd, dan treuren we om Zions wille.

Als het zout smakeloos is geworden, waarmee zal het gezouten worden?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zondag 19 september 1909

De Heraut | 4 Pagina's

Gedurende de rustige

Bekijk de hele uitgave van zondag 19 september 1909

De Heraut | 4 Pagina's