Woensdag j.l. werden de lessen

Amsterdam, 22 September 1911.

Woensdag j.l. werden de lessen aan de Vrije Universiteit geopend doordat voor een talrijk publiek, bestaande uit Directeuren, Curatoren, Hoogleeraren enStudent|n, de prorector Dr. H. H. Kuyper een toespraak hield over Akad'emische vrijheid ea zedelijke tucht. Na eerst den ouderen en jongeren studenten bg den aanvang van den nieuwen cursus een hartelijk welkom te hebben toegeroepen, wees de spreker er op, hoe het Akademische leven een contrast brengt, waar het ^enerzijds een groote mate van vrijheid schenkt, maar ook anderzijds roept tot tucht over ons zelf.

Met deze Akademische vrijheid bedoelde spreker niet de vrijheid der wetenschap als zoodanig; ook niet de vrijheid der Universiteit, die onafhankelijk moet blijven van Kerk en Staat; maar de vrijheid van levensbeweging aan den student geschonken. Die vrijheid van het studentenleven was geen giftige uitwas, maar een noodzakelijke voorwaarde van de Akademische paedagogiek. Waar het doel van de Universitaire opleiding toch is, niet om af te richten voor een bepaald ambt, maar om wetenschappelijke vorming te geven, daar is eerste vereischte van die vorming, dat men leert zelfstandig te denken. Alle schoolsche dwang woirdt daarom als contrabande van de Universiteit worden geweerd. Er is vrijheid in de keuze der studiën, in het bezoeken der colleges, in het afleggen der examens. En evenzoo als bij zijn studie wordt aan den student ook in zijn privaatleven een groote mate van vrijheid geschonken, omdat hij van onder het ouderlijk toezicht verwijderd, nu zijn eigen weg heeft te gaan. Zoo slaat de studententijd als een periode van vrijheid tegenover de gebondenheid van het gymnasiaal onderwqs, dat voorafging, en tegenover de gebondenheid van het maatschappelijke leven, dat later volgen zal. Deze vrijheid nu is noodig om het zelfstandige karakter van den student te vormen. Hij, die later geroepen is leiding te geven in de maatschappij, in het gezin, in de kerk'of den staat, moet aan de Hoogeschool leeren niet langer aan den leiband van anderen te loopen, maar op eigen beenen te kunnen staan. Waar deze vrijheid, die aan het studentenleven eigen is, echter haar doel niet in zich zelf heeft, maar middel is om het karakter te vormen en de zelfstandige persoonlijkheid te ontwikkelen, mag ze nooit ontaarden in ongebondenheid, maar behoort ze altoos gepaard te gaan met het besef van hooge verantwoordelijkheid tegenover God en met zedelijke tucht over ons zelf.

Na zoo de beteekenis en het doel der Akademische vrijheid te hebben uiteengezet, kwam spreker tot de zedelijke tucht. Onder die tucht verstond hij niet de tucht, die door den senaat wordt uitgeoefend, wanneer een student wegens opzettelijke verwaarloozing zijner studiën of zedelijk wangedrag wordt gestraft, maar de tucht, die de student over zich zelf en over zrjn eigen leven heeft uit te oefenen. Het woord tucht moge in het tegenwoordig spraakgebruik, vooral door de afleidingen tuchtschool, uchtiging enz, , een minder vriendelijke beteeenis hebben gekregen en denken doen aan eer straffe maatregelen, de afleiding van et woord toont, dat het oorspronkelijke egrip eenvoudig zeggen wil: opvoeding, orming van het karakter, een zich wennen s l z o d i z e b g w i aan een ordelijk en zedelijk leven. Tuchthuis beteekent in het oud-HolIandsch niets anders dan school en het in onze Statenoverzetting gebruikte woord tuchtmeester is de vertaling van paedagoog. In dien zin opgevat, wil „tucht" zeggen, dat de student zich niet moet laten meesleepen door zin tot vermaak, door verkeerde vriendschap, door zondige hartstochten, maar dat hij moet leeren zich zelf te bsheerschen, al zijn kracht aan te wenden voor het doel zijner studiën, en meester te worden over zijn zinnelijke natuur. Zoo is deze zedelijke tucht, juist omdat ze niet met dwang van buiten ons wordt opgelegd, maar door ons zelf wordt uitgeoefend, niet in strijd met de libertas academica, maar haar noodzakelijk correctief. Afzonderlijk ging spreker vervolgens na, hoe de student zich aan deze tucht gewennen moet bij den gang zijner studiën, bij de verdeelisg van zijn tijd, bij de afwisseling van studie en ontspanning, bij de keuze en omgang met zgn vrietiden en vooral bij zqa eigen zedelijk leven. Waar het wonen in een groote stad voor den jongen en onervaren student niet geringe gevaren meebrengt, zou spreker het liefst willen, dat elk jong student een mentor of tutor kreeg, zooals dit in Engeland gewoonte is. Het plichtsbesef der ouderen zou daardoor worden gesterkt om een gosd voorbeeld te geven, en de jongeren kregen een raadsman en steun. Ten slotte wekte spreker de studenten op, om de zedelijke kracht, die tot oefening van deze zelftucht noodig is, niet in zichzelf te zoeken, maar in het gebed tot Hem, die gezegd heeft: Alleen wien de Zoon heeft vrijge^ maakt, die is waarlijk vrg. Zoo zal de libertas academica in nog schooner glans verschijnen, wanneer ze tot een libertas Christiana geworden is. Hierna ging de spreker in het gebed om den zegen Gods over den arbeid der Hoogeschool in dit nieuwe jaar in te roepen.

Het verblijdt ons te kunnen raededeelen, dat het aantal, studenten, dat in dezen cursus zich liet inschrijven, niet onbelangrijk hooger is dan het. vorige jaar. Bedroeg het toen 18 (voor de Theologie 11, voor de Rechten 5 en voor de Medicijnen 2) thans klom het reeds tot 29 (voor de Theologie 16, voor de Rechten 7, voor de Letteren 3 en voor de Medicijnen 3).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen