Simonie?

Volgens een bericht in de Pers zouden de beide Gereformeerde predikanten te Scheveningen besloten hebben, voortaan geen geschenken meer aan te nemen van degenen, die bij hen belijdenis des geloofs hebben afgelegd, en wel opj'grond dat ze het aannemen van zulke, ' geschenken Simonie achten.

Op het besluit zelf dezer predikanten maken we geen captie. Ieder moet voor zich zelf weten, of hij zulke geschenken v^'il aannemen of niet. En wanneer iemand het aannemen van zulke geschenken niet oirbaar of niet wenschelijk acht, dan late hij het. Hierin staat of valt een iegelijk zijn eigen heer, en heeft niemand het recht een ander te veroordeelen.

Anders staat het echter met de motiveering van dit besluit, die ter kennis van het publiek is gebracht, nl. dat het aannemen van zulke geschenken Simonie zou zijn te achten. Nu is Simonie een zeer ernstige zonde in het kerkelijke leven; onze Kerkenorde rekent deze zonde zelfs onder degene, welke waardig zijn, ' dat een predikant, die zich daaraan schuldig maakt, in zijn bediening geschorst of afgezet zal worden. Is het geven van geschenken bij het doen van belijdenis metterdaad Simonie, dan moet dit gebruik niet alleen te Scheveningen, maar overal waar het nog in zwang is, worden afgeschaft, en dan zouden degenen, die deze gewoonte nog in stand hielden, deswege zelfs kerkelijk gecensureerd moeten worden.

Maar ook al zal dit laatste wel niet zoo bedoeld wezen door onze Scheveningsche broeders, ze hebben toch door die uitdrukking Simonie een schandmerk gedrukt op een gewoonte, dj^ in vele kerken gevolgd wordt, en de ^'raagt dient daarom gesteld te worden, of die qualificatie wel juist is.

Nu is de uitdrukking: Simonie, ontleend, gelijk men weet, aan iiet bekende verhaal, dat Lucas ons in de Handelingen der Apostelen doet, hoe Simon, de toovenaar te Samaria, toen hij zag, hoe de Apostelen door oplegging der handen den Heiligen Geest meedeelden, hun geld bood, wanneer ze die macht ook hem wilden verleenen. Eigenlijk is de zonde van Simonie deze, dat 'men poogt door geld geestelijke gaven te verkrijgen, niaar het woord wordt ook gebruikt voor dengene, die , door geld of geschenken zich bewegen laat, zulke geestelijke gaven aan iemand uit te deelen. Zoowel wie het geestelijke koopen wil als wie het verkoopt, staat schuldig aan Simonie. Inzonderheid wordt dit woord toegepast op degenen, die een ambt in de kerk koopen of verkoopen, zooals dit vroeger in de Roomsche Kerk vaak voorkwam, en daarop doelt ook de bepaling in onze Kerkenorde. Zelfs gold oudtijds in onze Kerken als regel, dat een proponent bij zijn kerkelijk examen onder eede verklaren moest, dat hij om een beroep te verkrijgen aan niemand eenige geschenken of geld gegeven of beloofd had, en men noemde dezen eed den eed tegen de Simonie.

Maar aangezien in het verhaal van Lucas niet bepaald sprake is van het willen koopen van een geestelijk ambt, maar van een geestelijke kracht, wordt het woord Simonie ook wel in meer algemeenen zin gebruikt voor het aannemen van geld of geschenken, wanneer het doel daarvan is, een geestelijke zaak deelac)itig te worden, zooals bijv. de bediening der sacramenten. Wie geld aanbiedt of aanneemt bijv. om gedoopt te worden, maakt zich schuldig aan de zonde van Simonie. Elke koophandel met^ geestelijke gaven, hetzij dit geschiedt' door geld of door geschenken, is Simonie en mag in Christus' Kerk nooit worden geduld, want het is in strijd met Christus' woord: gij hebt het om niet ontvangen, geeft het om niet.

Toch moet men zeer voorzichtig wezen om niet elk geschenk-, aan een predikant gegeven, daarom als Simonie te veroordeelen. Eeh predikant, die in een vacante gemeente prediken gaat, ontvangt daarvoor een gratificatie in geld, maar niemand zal hem daarom van Simonie beschuldigen. En evenmin maakt een gemeente zich schuldig aan Simonie, wanneer ze haar predikant, die voor een beroep naar elders bedankt, een geschenk vereert als teeken van dankbaarheid. Zal er van Simonie sprake wezen, dan moet er altoos openlijk of bedekt met geestelijke zaken koophandel gedreven worden; dan moet het zijn een do tit des, ik geef u dit geschenk of beloof het u te geven, wanneer ge die geestelijke zaak mij schenkt. Maar het is geen Simonie, wanneer een Dienaar des Woords van de gemeente salaris ontvangt, hetzij dan in den vorm van een bepaalde maandelijksche toelage, hetzij, zooals vroeger veelal het gebruik was, in den vorm van naturaHa; en evenmin is het Simonie, wanneer men van een gemeentelid een geschenk aanneemt als bewijs van liefde en waardeering, geschonken voor den ge.estelijken arbeid aan hem ten koste gebgd. Want dezelfde Christus, die gezegd heeft: gij hebt het om niet ontvangen, geeft het om niet, heeft ook gezegd, dat de arbeider in het Evangelie zijn loon waardig is en heeft wel geschenken aangenomen van zijn discipelen, die hem dienden van hun goederen.

Past men nu deze regels, door onze Gereformeerde practizjjns gesteld, op het onderhavige geval toe, dan is het niet moeilijk te zeggen, in hoeverre het aannemen van zulke geschenken bij de toelating tot het Avondmaal Simonie is of niet. Waanneer het doel daarvan was om de predikanten te bewegen, door het vooruitzicht op een groot geschenk, ook vele van zijn catechisanten bij de onderzoeking van de belijdenis des geloofs er door te laten, dan zou dit metterdaad Simonie wezen, en wel een zeer ergerlijke vorm van Simonie, want de toegang tot het Avondmaal zou dan verleend worden ter wille van deze geschenken. In hoeverre hiervoor gevaar bestaat, heeft ieder predikant zelf te beoordeelen; maar als algemeenen regel te stellen, dat het geven van deze geschenken deze bedoeling zou hebben of déze verleiding zou meebrengen voor den predikant, zou te kort doen aan de eer onzer Gereformeerde gemeentekden en een blaam op onze predikanten werpen, die gansch onverdiend is. Als de ouders dezer mm^m ionge ledematen den predikant een geschenk geven bij de belijdenis des geloofs, dan is het niet om den toegang tot het Avondmaal te koopen voor geld of gaven, maar om den predikant een bewijs van dankbaarheid te geven voor de catechetische onderwijzing hunner kinderen. Dat catechetisch onderwijs wordt gratis gegeven, maar niets belet een vader of moeder om, zonder eenigen dwang van den predikant of kerkeraad, na afloop van dat onderwijs den predikant ook door een stoffelijk blijk te toonen, dat men de toewijding en zorg van den predikant voor zijn kind op prijs heeft gesteld. Anders zou het evenzeer ongeoorloofd wezen, een predikant een geschenk te geven na een huwelijksinzegening of bij de bevestiging van een mededienaar in het ambt. Al wat uit vrije liefde en da? ikbaarheid gegeven wordt, kan nooit Simonie worden genoemd.

Het eenige bezvi^aar, dat met recht tegen het geven van zulke geschenken kan worden ingebracht, is, .dat ze zoo licht een e'ivoonte worden en zulk een gewoonte dan als een soorl verpltchtiiig gdidX \w& tkQn. Men kan dan geen belijdenis des geloofs doen, of het hoort er bij, dat men den predikant een cadeau geeft. Het is dan niet meer een vrijwillige gave, maar het wordt een soort belasting, die men te betalen heeft om tot het Avondmaal te worden toegelaten. En niet alleen, dat dit zeer drukkend kan werken op armere gemeenteleden, die zulk geld moeilijk missen knnnen, maar de schijn zou dan voor het volk kunnen ontstaan, alsof het geestelijk goed wel niet om geld te koop is, maar toch zonder een offer in geld niet te verkrijgen is. En dat zou zeker in strijd wezen met Christus' woord, dat wat de dienaar om niet ontvangen heeft, ook om niet moet worden gegeven. Het heerlijke woord van Jesaja: o alle gij dorstigen, komt tot de wateren, en gij, die geen geld hebt, komt, koopt en eet, ja koopt zonder geld en zonder prijs wijn en melk, zou dan bij het Avondmaal niet meer kunnen gelezen worden.

• Maar al kunnen we wel verstaan, dat om die reden sommige predikanten het noodzakelijk achten dit geven van geschenken bij de belijdenis, af te schaffen, toch mag daarom het geven van zulk een geschenk mits het geheel vrijwillig geschiede en louter een bev^fijs van dankbaarheid zij voor. het genoten onderwijs, niet als Simonie worden afgekeurd. Hier toch geldt, wat de Apostel Paulus heeft gezegd: indien wij ulieden het geestelijke gezaaid hebben, is het een groote zaak, zoo • wij het uwe, dat lichamelijk is, maaien?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen