De klassieke school in de economie - pagina 34

34 gepredikt heeft den twijfel, het egoïsme en het materialisme. Smith zelf was een vurig aanhanger van het deïsme; niet aan de Physiocraten ontleende hij zijne levensbeschouwing, veeleer oefende de Engelsche „Aufklarungsphilosophie" eenen beslissenden invloed op de ,,économistes" uit. ). Onder den ban nu van dit deïsme is de economie in de 18 eeuw gekomen, en daardoor is zij steeds verder op het glibberig pad voortgegleden. Nimmer heeft de oude school zich aan zijne doodelijke omarming weten te onttrekken. Hoe worden wij hierbij herinnerd aan de woorden van De la Mennais, die met eenige variatie kunnen worden omgesmeed tot de stelling, dat elke fundamenteele dwaling in de religie ook eene fundamenteele fout in de economie i s ) . Door die deïstische levensbeschouwing toch geleid, werd in de economie het stoffelijk belang van den individu op den voorgrond gesteld, die individu beschouwd als eene zuiver egoïstische kracht, zijn belang als grondslag en doel van de maatschappij geteekend, die het best zal worden gebaat, indien aan de werking van het eigen belang, de vrije teugel wordt gelaten. Zoo werd de economie niet veel meer dan wat Zachariae noemde, „eine Methodenlehre der Habsucht und des Geizes" ). Individualisme, materialisme, optimisme en fatalisme zijn de vruchten die aan dezen boom zijn gegroeid. Wel prediken ons die vruchten de waarheid van Vinet's kernachtig woord, dat het deïsme niet meer is dan een verguld atheïsme ). Tarde heeft onlangs de juistheid dezer woorden betwist, toen hij in zijn Psychologie économique ) scherpe scheiding maakte tusschen Smith en zijne volgelingen, daar toch achter de beschouwingen van den eerste stond de gedachte aan een weldoend God en bij hem de 85

e

86

87

8ö

89

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen