De klassieke school in de economie - pagina 24
Rede, gehouden bij de aanvaarding van het Ambt van Hoogleeraar in de Economie en de Statistiek aan de Vrije Universiteit te Amsterdam
24 generalisatie steeds min of meer van de werking van bijkomstige invloeden of stoffen geabstraheerd worden. Naarmate dit scherper kan geschieden, des te meer waarde heeft de generalisatie. Tegen een dergelijk abstraheeren nu in de economie is op zich zelf niets in te brengen. Wie het egoïsme abstraheert en eene zielkundige theorie van zijne werking geeft, verdient daarvoor allerminst blaam; maar anders wordt het, indien aan deze analyse wetten worden ontleend, die op den vollen mensch van toepassing worden verklaard. Wel dient bedacht te worden, dat een voornaam verschil daarin bestaat, dat in de economie de beteekenis van de geïsoleerde factoren wordt bepaald door het waardeeringsoordeel, zooals zich dit onder den invloed van 's menschen levensbeschouwing vormt. In de natuurwetenschappen is hiervan geen sprake: niemand denkt er aan, in geestdrift te ontvlammen voor de stikstof of een kruistocht te prediken tegen de zuurstof. Hier kan dan ook geen vervalsching van het object plaats hebben, terwijl daartegen wel in de economie moet gewaarschuwd worden. Nooit mag toch de abstractie worden verward met eigen fictie; waar de fictie verschijnt, houdt het terrein der echte abstractie op, en begint het gebied van de leugen. En aan die fictie nu maken de mannen der oude school zich in hooge mate schuldig. Zij flngeeren eenen mensch, die alleen beheerscht wordt door de zucht, om zijn eigenbelang te bevredigen, en aan de werking hiervan geven zij een natuurwettelijke kracht. Wanneer echter in de natuurwetenschappen eene wet geformuleerd wordt, dan is deze het resultaat van „een empirisch onderzoek, dat onder bepaalde voorwaarden eene bepaalde werking preciseert"; hier is men in staat, om de storende invloeden te berekenen en in de formuleering der wet tot uitdrukking te brengen. Maar in de economie kan
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 18 november 1904
Inaugurele redes | 65 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 18 november 1904
Inaugurele redes | 65 Pagina's