De klassieke school in de economie - pagina 25
Rede, gehouden bij de aanvaarding van het Ambt van Hoogleeraar in de Economie en de Statistiek aan de Vrije Universiteit te Amsterdam
25 dit niet. Het gaat niet aan, om aan al de het eigenbelang tegenwerkende factoren de rol van causae turbantes toe te kennen. Er zou wellicht geen bezwaar bestaan, om de beperking van het eigenbelang door eene uitwendige oorzaak als het staatsgezag onder de storende invloeden te rekenen, maar zeker kan men zoo niet handelen met de andere gevoelens, die in 's menschen ziel leven, en vooral niet met dien machtigen factor, den wil. In het feit, dat de mensch een verantwoordelijk wezen is, dat allerlei geestelijke grootheden werken, ligt de klove, die de natuurwetenschappen ook van de economie scheidt. Dit nu heeft de oude school uit het oog verloren. Zij is opgetreden met de pretentie, om voor het economisch leven eene wetenschap te scheppen, op dezelfde leest geschoeid als de physica en de chemie, eene mechanische verkeerstheorie, wier stellingen uit de drift van het eigen belang zijn afteleiden. Zelfs neemt de economist hier eene benijdbare positie i n ; bekend is, hoe Cairnes medelijdend de schouders ophaalt over de natuurkundigen, die in hunne laboratoria moeitevolle onderzoekingen moeten verrichten, terwijl in de economie de ultima causa onmiddellijk ge geven is. Zoo werd dan het formuleeren van vaste wetten, die het economisch leven beheerschen, de taak, waarvan de mannen der oude school met groot talent zich zochten te kwijten. Ook S m i t h ) stelde zich dien eisch, hoe weinig scherp hij dien ook accentueerde. Ricardo gaf in zijn Principies of political economy and taxation ) te kennen, dat, naar zijne meening, het ontdekken van wetten, het hoofdprobleem der economie is. Malthus ging hiermede accoord, en sinds dien leeft bij de lange reeks van klas sieke nazaten de voorstelling, dat in dit opsporen van wetten het primum verum van de economische wetenschap 52
53
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 18 november 1904
Inaugurele redes | 65 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 18 november 1904
Inaugurele redes | 65 Pagina's