De klassieke school in de economie - pagina 20
Rede, gehouden bij de aanvaarding van het Ambt van Hoogleeraar in de Economie en de Statistiek aan de Vrije Universiteit te Amsterdam
20 gedachte, alsof Smith in een later tijdperk van zijn leven, oordeelde, dat de zucht, om zijn eigenbelang te bevorderen, het eenige motief in den mensch is. Maar niet minder beslist staat vast, dat hij in zijn Wealth of nations alleen met dit egoïsme rekening hield en meende gerechtigd te zijn, om in de economie alleen op het eigen belang te letten. En dit juist is het punt, waar het hierop aankomt. Wanneer toch aan Smith en de zijnen verweten wordt, dat zij in de economie aan het eigenbelang eene overheerschende positie schonken, dan ligt in deze beschuldiging volstrekt niet opgesloten het verwijt, dat zij bij den mensch geene andere drijfveeren veronderstelden, maar wordt hun ten kwade geduid, dat zij oordeelden in deze wetenschap het eigenbelang van andere bestaande motieven te moeten isoleeren, en deze eenvoudig buiten beschouwing te laten. Het uitgaan van eenen homo economicus, het baseeren van de economie op de drift van het eigenbelang alleen, dat is de groote dwaling der klassieke school. Van het eigenbelang te redeneeren als eene constante, zich zelve immer gelijk blijvende, kwantitatief en kwalitatief bepaalde kracht is ondoenlijk, omdat deze drijfveer in den mensch zoo onbepaald mogelijk is ) . Onbepaald is zij in alle opzichten. Onbepaald, omdat de opvatting omtrent hetgeen belang of rijkdom is bij den eenen mensch eene geheel andere is dan die van zijnen naaste; onbepaald, omdat volstrekt niet valt te voorspellen, in welke richting zich de zelfzucht zal ontwikkelen ; onbepaald, omdat allerlei tegenwerkende factoren aan dit motief eene zeer verschillende sterkte kunnen geven. Wel verre van te zijn eene onveranderlijke grootheid, waaruit vaste regels en wetten kunnen worden afgeleid, is het een verzamelnaam voor de meest uiteenloopende begeerten, welke zich op onderscheidene wijzen 46
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 18 november 1904
Inaugurele redes | 65 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 18 november 1904
Inaugurele redes | 65 Pagina's