De klassieke school in de economie - pagina 28
Rede, gehouden bij de aanvaarding van het Ambt van Hoogleeraar in de Economie en de Statistiek aan de Vrije Universiteit te Amsterdam
28 nen banvloek slingeren tegen de kapitalistische maat schappij, die met ijzeren noodwendigheid haren ondergang te gemoet gaat, dan staan zij, hoe verschillend de toe passing ook moge wezen, toch onder den invloed van éénzelfde stelsel ), dat, met het eigenbelang als uitgangs punt, het leven in vaste onverbreekbare wetten wringt. De statistiek zocht de economie in de berekening van dien natuurlijken loop der dingen tegemoet te komen. Sinds Quetelet ) met zijne overwegend natuurwetenschappelijk-mathematische vorming hier den toon aangaf, werd uitgegaan van een verkeersleven met vast mecha nisch verloop, waarop de mensch geen invloed kon uit oefenen. De mensch zelf was niet meer dan „een paralelogram van krachten", en met pijnlijke nauwkeurigheid, tot in duizendsten, berekenende, weet die statistiek, alsof zij vermag het zieleleven van den mensch met Röntgenstralen te doorzoeken, u te verhalen van een vast percentage misdadigen hartstocht, een zeker quantum huwelijksdrang enz. Adolf Held ) heeft overtuigend aangetoond, dat in den arbeid van Smith de kiemen eener dergelijke opvatting van de statistiek besloten liggen, en terecht merkt hij op, dat, wie in de economie aan hanger is van den schrijver van de Wealth of nations, in de statistiek bij Quetelet moet belanden. Dat bij zulk eene beschouwing in de economie elk verband met het veelvormig werkelijk leven uit het oog wordt verloren, is duidelijk. Aan grenzenlooze abstractie hebben zich de klassieke meesters schuldig gemaakt. Zij schiepen eenen mensch, los van eiken band, koud van iederen invloed van plaats en tijd. Voor de historische ontwikkeling der tijden voelen zij niet, de eigenaardige gesteldheid van ieder land en volk wordt door hen vol komen verwaarloosd. Door de aanhangers der oude school 61
62
fi3
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 18 november 1904
Inaugurele redes | 65 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 18 november 1904
Inaugurele redes | 65 Pagina's