Nieuw-Testamentische exegese - pagina 33
Rede gehouden bij de aanvaarding van het Hoogleeraarsambt in de Heilige Godgeleerdheid aan de Vrije Universiteit te Amsterdam
34 vooral in geschriften van niet wetenschappelijken aard moet in het oog gehouden, hoe de gedachte eerder is dan het woord. ) Waar de wetenschap haar invloed laat gelden, bezigt men elk woord zooveel mogelijk in één welbegrensde beteekenis, dan moet onder één term steeds hetzelfde worden verstaan. Maar zoo geschiedt het niet in het dagelijksch leven. Dan is er eerst een geestesinhoud en die inhoud wordt in woorden benaderd. Het: ,,Ik kan het niet beter uitdrukken" is voor vele menschen haast tot stopwoord geworden. Er zijn vaak wel termen, die een gedachte beter zouden weergeven, maar die termen ontbreken soms in den woordenschat van een spreker. Vele menschen hechten aan eenige of vele woorden een bijzondere beteekenis, die zulk een woord in 't algemeen gesproken eigenlijk niet heeft. En omdat elke taal tenslotte gebrekkig is, is zelfs voor den grootsten geleerde en beheerscher der taal nooit adaequate uitdrukking deigedachten te bereiken. Nu moet de exegeet, vooral als hij een geschrift, dat niet in zijn eigen taal geschreven is, wil verklaren, wel van het woord uitgaan. Woordenboeken zijn onmisbaar, maar woordenboeken zijn het bederf voor de exegese, als zij zóó worden gebruikt, dat men de opgegeven beteekenis wringt in het tekstverband. De analyse gaat uit van het woord, de synthese neemt de proef op de som, gaat na, of de gedachte wel behoorlijk uit den tekst is te voorschijn gebracht, of sommige woorden onder den invloed der gedachte niet meer of minder van beteekenis zijn veranderd. Omdat de gedachte van het geheel meer is, dan de beteekenis der afzonderlijke woorden, moet de synthese de analyse corrigeeren. ) Ik mag mij ontslagen rekenen van de taak om aan te toonen, dat voor het N . T., hetwelk werd geschreven door meest ongeleerde 84
85
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 13 december 1912
Inaugurele redes | 64 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 13 december 1912
Inaugurele redes | 64 Pagina's