Omvang en invloed der Zuid-Nederlandsche immigratie van het laatste kwart der 16e eeuw - pagina 54

52

OMVANG E N I N V L O E D D E R Z U I D - N E D . IMMIGRATIE.

hebben meegewerkt om de vreemdelingen zulk een doorn in 't oog van die libertijnsche tegenpartij te doen zijn. Veel krach­ tiger heeft uiteraard de stand van zaken, die op het terrein der verhouding van kerk en overheid in die dagen gegroeid is, in die richting zijn invloed doen gelden. Na al wat ik omtrent het overtuigd-Gereformeerde stand­ punt van het uitgewekenen-element heb gezegd, verwondert het U niet te hooren dat het reeds vrij spoedig in het kerkelijke leven van ons vaderland een invloedrijke positie begon te ver­ krijgen. Waren van het begin af onder de predikanten veel vreemdelingen geweest, eerland vond men die vlaamsche en brabantsche mannen ook op delketels der ouderlingen en dia­ kenen. En al hebben zij misschien in geen een kerkeraad, wat de quantiteit betreft, de meerderheid gehad, qualitatief zullen ze omgekeerd wel dikwijls het meeste gewicht in de schaal hebben gelegd. Maar was dat nu geen ramp voor de libertijnen? Immers, dat was toen al wel genoegzaam gebleken: hoe Calvijnscher, hoe vastberadener en taaier tegenstander tegen de pretensie, dat de magistraat zoo goed in kerkelijke als in burgerlijke za­ ken het beslissende woord had te spreken! En dies, nu die Vla­ mingen en Brabanders in de consistorie de eerste viool speel­ den was alle succes, waarmee men hen buiten 't stadhuis had pogen te houden, weer volkomen illusoir geworden en liet zich van de toekomst niets zoozeer verwachten dan een voortdu­ rende strijd. Of was aan dat gevaar door beslist optreden toch misschien nog te ontkomen ? Aan pogingen daartoe heeft het in allen ge­ valle niet ontbroken. Was er gelegenheid om door besluiten den onzaligen stroom nog wat tegen te houden, dan werd zon­ der aarzeling ingegrepen. Zoo bijv. in 1597; toen, naar aanlei­ ding van een door den kerkeraad opgemaakt predikanten­ viertal, waarop o.a. ook de namen van den Antwerpenaar Thysius en den Gentenaar Regius voorkwamen, in een ukase van burgemeesteren zonder eenige consideratie werd gedecre­ teerd : geen buitenlanders, zoolang er gekwalificeerde personen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen