Omvang en invloed der Zuid-Nederlandsche immigratie van het laatste kwart der 16e eeuw - pagina 59

OMVANG EN INVLOED DER ZUID-NED.

57

IMMIGRATIE.

het oog op onzen eigen tijd niet in den zin? Eerlijk wegen in deze is niet gemakkelijk. Maar zooveel het kan moeten wc het toch doen. Brengt dat nu echter niet als resultaat, dat zij — hoewel dan niet bot in dien algemeen verstanen zin, toch wel wat primitief en achterlandsch in hun cultuurleven waren ? Levenskrachtig, maar zonder verfijning? Een volkomen ongevaarlijke combinatie van eigenschappen was dat nu natuurlijk niet. Vooral niet toen dat zoo aangelegde volk vervolgens — ook al leed het tot dusver geen krimp — op eens werd meegesleept in een maalstroom van ontzaglijk toenemenden materiëelen vooruitgang, toen zijn welvaart als zienderoogen steeg. Dreigen den nouveau riche niet altijd twee klippen: óf dat hij vergeet, dat hij zijn bezit productief heeft te maken en een vrek wordt, óf dat hij niet beseft, waaraan hij het dienstbaar heeft te doen zijn? Maar, welk een geluk! juist omstreeks dien zelfden tijd stroomt het hier nu in verschillende der centra van ons nationa­ le leven vol uitgewekenen. Vol menschen m. a. w., die — zooals we bij de bespreking der zuid-nederlandsche invloeden in zake de industrie gezien hebben — behalve de textielnijverheid, bo­ venal de edeler ambachten, de kustnijverheid beoefenden ). En die — hoewel ze op handelsgebied waarschijnlijk meer de vol­ gers dan de voorgangers zijn geweest — te dien aanzien toch anderzijds ook enkele mannen hebben geleverd, die voor 't oog van 't geheele vaderland ontzaglijke sommen hebben durven besteden aan wetenschappelijke zeevaartkunde en aan het op touw zetten van reizen, die eigenlijk net zooveel ontdekkings­ tochten als handelsvaarten zijn geweest ). 1

2

H Zelfs op een gebied, waarop de immigranten zóó weinig invloed oefenden als op dat van den handel, schijnt die invloed nog in dezelfde richting te hebben gewerkt. Na hun komst krijgt de rotterdamsche zeevaart, die tot nogtoe uit­ sluitend vervoer van lastgoederen (vrachtberekening per last) of „grove waren" was geweest, gaandeweg geheel het karakter van vervoer van stukgoederen of „fijne waren". *) Eigenaardig is, dat men in den tijd der immigratie meermalen dien ongunstigen roep, waarin men wist te staan, ging braveeren. Wat Jan van Hout zeide: „wie durft ontkennen, dat de stichting der leidsche hoogeschool „de botticheyt" die

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen