Psychiatrie en wereldbeschouwing - pagina 20

20 der geestelijke dingen — onmiddellijk tot de persoonlijke ervar i n g geraken, v a n w a t philosophie en godsdienst ons v a n oudsher hebben geleerd, m a a r w a t voor den modernen en wetens c h a p p e l i j k - g e o r i è n t e e r d e n mensch a a n levende waarde heeft ingeboet. B l i j k t h i e r u i t alzoo, dat het niet a l l e n gelukt, het zieleleven v a n den mensch restloos u i t den biologisch en persoon te verk l a r e n , zoodat er twee p r i n c i p e s : het n o ë t i s c h e en het biologische a a n de s t r u c t u u r v a n den geheelen mensch ten grondslag worden gelegd, i n de studie v a n het gestoorde geestesleven moet d i t leiden tot een zekere antinomie, waardoor de é é n h e i d i n de k l i n i s c h e p s y c h i a t r i e dreigt v e r l o r e n te gaan. M e t dit dualisme heeft trouwens de psychologie reeds eeuwen achtereen moeten worstelen. Reeds bij A r i s t o t e l e s v i n d e n w e h i e r v a n de eerste symptomen. W a t hij z i e l noemt, is feitelijk de g r o n d v a n de gezamenlijke levensfuncties, zoowel v a n de v o e d i n g en groei, v a n de g e w a a r w o r d i n g en de begeerte, alsook v a n het denken en w i l l e n . I n deze psychologische dynamologie is de z i e l het ordenend en gestaltegevend levensprincipe. M a a r deze psychophysische leer v a n de alles omvattende ipv/rj is niet i n overeenstemming te brengen met zijn metaphysische beschouwingen over den vovg. Deze kloof tusschen de leer v a n den vovg en de biologische o p v a t t i n g v a n de z i e l is d a a r o m v a n zoo groote beteekenis, w i j l ze toont, dat het zelfs een zoo r i j k e n en energieken geest als Aristoteles niet gelukt is, het zieleleven v a n den mensch biologisch te v e r k l a r e n . E r bleef toch altoos iets, dat z i c h niet als levensfunctie liet verstaan en h a r d n e k k i g een andere beschouwing verlangde, d a n de biologische psychologie k o n geven. E e r s t het C h r i s t e n d o m bracht h i e r i n v e r a n d e r i n g . D e persoonlijkheid w e r d i n h a a r recht en waarde erkendr H e e l de psychologie veranderde v a n i n h o u d en k a r a k t e r . Op den v o o r g r o n d t r a d de problematiek v a n het bewustzijn en de samenhang der doorleefde inhouden. D e mensch begon z i c h over zijn eigen i n n e r l i j k verloop rekenschap te geven en z i c h i n zijn eigen levensgeschiedenis te verdiepen: de Bijbelschrijvers g i n g e n d a a r i n voor. P a u l u s geeft i n zijn brieven, met name i n dien a a n de R o m e i n e n , ó ó k n a a r het oordeel v a n andersdenkenden, systematisch en met geniale begaafdheid rekenschap v a n zijn i n n e r l i j k e n levensloop met de beslissende momenten als het correlaat v a n den pneumatischen persoon i n zijn strijd tegen de psychophysische constitutie. L e v e n d onder den vófiog xrjg oaoxóg streeft h i e r de mensch, die zichzelf nog e r v a a r t als ipv%ixóg, n a a r de heerschappij v a n den geest, d i e onder den vófiog rov nvevfiaxog is gesteld. H i e r wordt het i n n e r l i j k e levensgebeuren concreet en scherp geformuleerd tot descriptie gebracht. H i e r l i g t ook de grondslag voor onze eigen beschouwingen, gelijk die, belicht door de theolo-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen