Psychiatrie en wereldbeschouwing - pagina 17
Rede uitgesproken bij de aanvaarding van het hoogleeraarsambt aan de Vrije Universiteit te Amsterdam
17 derzoekers i n zeer uiteenloopende r i c h t i n g gaan. F r e u d i n den lateren tijd, H a r t m a n n , e.a.*) w i l l e n alleen een natuurwetenschappelijke bestudeering v a n het psychische en w e r k e n met aan de d y n a m i c a ontleende begrippen, zoodat heel het zieleleven n a a r zijn i n h o u d en v o r m opgaat i n een d y n a m i e k v a n biologische krachten. Daarentegen trachten anderen als A d l e r en K ü n k e l heel het psychische i n relatie te brengen met de u i t w e r k i n g der innerlijke e r v a r i n g . E e n p o g i n g tot een meer omvattende wetenschappelijke fundeering v a n deze i n z i c h t e n zie i k i n de b e g r i p s v o r m i n g v a n G r ü n b a u m , die erop wijst, dat i n de psychoanalyse een bijzonder type v a n kennen aan den dag treedt, n.1. de technosophie, d.w.z. een zienswijze, w a a r i n de natuur- en geesteswetenschappelijke c a t e g o r i e ë n n o g niet scherp v a n elkaar gescheiden zijn. D a a r i n is het Socratisch a p r i o r i aanvaard, dat weten en k u n n e n , in-> zicht en leven é é n zijn. B i j consequent doordenken v a n deze beschouwing k u n n e n wij de eenheid v a n den biologischen en pneumatischen persoon begrijpen, alsook het wezensverband tusschen een bepaalden i n h o u d v a n een b e l e v i n g en den v o r m , w a a r i n hij beleefd wordt. Zoo zien we steeds meer i n de psychologische p s y c h i a t r i e een streven, om naast het opsporen v a n de constitutietypen en het zoeken v a n de psychophysische totaliteitsrelaties, ernstig studie te m a k e n v a n de keerpunten i n de i n d i v i d u e e l e levensgeschiedenis en den i n n e r l i j k e n samenhang der ervaringsinhouden. W e k u n n e n niet meer v o l s t a a n met te spreken over w a a n v o r m i n g en structureele verbanden, doch moeten ook teruggaan tot den grond, misschien w e l tot de p r i n c i p i ë e l e basis v a n ziekte i n het algemeen. Plaatste de psychologische r i c h t i n g i n de p s y c h i a t r i e , zooals die door constitutieleer en totaliteitsprincipe v e l d w i n t , ons reeds voor p r i n c i p i ë e l e beslissingen inzake onze beschouwing over het wezen v a n den mensch, nog verder r e i k e n de i n z i c h t e n , die aan de neurosenleer te g r o n d s l a g k u n n e n gelegd worden en ten deele reeds gelegd zijn. W a n t voor een allesomvattende anthropologie geeft de psychopathologie, gelijk ze thans wordt beoefend, vele gegevens, daar voor h a a r i n bijzondere mate de mensch en zijn levenslot het centrale probleem is. Zoo k a n een leer omtrent het wezen v a n den mensch door de heHendaagsche p s y c h i a t r i e wezenlijk bepaald worden, t e r w i j l omgekeerd een eenmaal v e r w o r v e n wereldbeschouwing op de psychopathologische i n z i c h t e n v a n grooten invloed k a n zijn. D e beschouwingen omtrent het wezen v a n den mensch, gelijk die voortvloeien !)
Hartmarm: Die Grundlage der Psychoanalyse. Hermann: Psychoanalyse und Logik. Grünbaum: Die Idee der Psychoanalyse und die Erkenntnistheorie.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 23 november 1928
Inaugurele redes | 27 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 23 november 1928
Inaugurele redes | 27 Pagina's