Geheugen van de VU cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Geheugen van de VU te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Geheugen van de VU.

Bekijk het origineel

Psychiatrie en wereldbeschouwing - pagina 22

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Psychiatrie en wereldbeschouwing - pagina 22

Rede uitgesproken bij de aanvaarding van het hoogleeraarsambt aan de Vrije Universiteit te Amsterdam

5 minuten leestijd

22 Deze n o ë t i s c h e of pneumatische mensen, of hoe men dezen ook w i l noemen, z a l a l t i j d trachten, gelijk F a u s t , de grenzen v a n zijn psychophysische banden te verbreken. D e mensch blijft, ook volgens F r e u d , strijden tegen deze gebondenheid. H i j k a n daarbij zijn psychische instinctenergie i n psychophysische processen blusschen, of tot geestelijke a c t i v i t e i t sublimeeren. I n ieder mensch leeft dat beginsel, dat iets anders is, dan hij zelf en toch hij zelf is. D i t n u is het „ I k " , de geest, of ook de ziel, i n dien bijzonderen z i n , w a a r i n deze staat tegenover het psychische. Deze g e c r e e ë e r d e geest m a a k t telkens weer een nieuwe i n d i v i d u a l i s a t i e v a n het menschelijk psychophysisch organisme mogelijk. Deze geest is door G o d rechtstreeks geschapen en drager v a n het eeuwigheidsbeginsel, dat i n den mensch is gelegd. D i t is de wezenlijke s t r u c t u u r des menschen. H e t is God zelf, die achter dien geest staat en, zelf A l m a c h t i g , den menschelijken geest k r a c h t u i t Z i j n V o l h e i d geeft. D i t is de zekerh e i d v a n den geloovige u i t alle tijden en daarop bouwt hij zijn metaphysisch i n z i c h t i n het wezen v a n den mensch. Door dit te accentueeren en daardoor den pneumatischen mensch op den v o o r g r o n d te brengen, dreigt bij ons zonder twijfel de é é n h e i d der p s y c h i a t r i e een utopie te worden, aangezien de klinisch-pathologische gegevens en de k e n n i s der innerlijke levenservaringen meer dan elders bij ons divergeeren. D o c h deze antinomie is, gelijk i k i n het bovenstaande heb trachten a a n te toonen, voor den schriftgeloovige i n p r i n c i p e opgeheven, omdat achter zijn beschouwingen, zoowel op psycholog i s c h t e r r e i n als op dat der pathologie, de p r i n c i p i e n staan v a n é é n en dezelfde O p e n b a r i n g , terwijl, wat het i n d i v i d u e e l e g e v a l betreft, de é é n h e i d gevonden wordt i n de z i c h ontplooiende persoonlijkheid, w a a r i n zoowel de pneumatische als de somatopsychische persoon z i c h i n organischen samenhang manifesteert. Of dit Bijbelgeloof de basis z a l zijn voor onze m e t a p h y s i c a v a n den mensch, dan w e l , of we onze i n z i c h t e n opbouwen op de gegevens v a n de moderne wetenschap, hangt ter eerster instantie niet af v a n l o g i c a of formeele c r i t e r i ë n . I n v r a g e n v a n wereldbeschouwing en geloof is de logica eer een m i d d e l ter verd e d i g i n g dan ter fundeering v a n ons stelsel, dat op geheel andere gronden is gebouwd d a n positivistische kennis. M a a r hoe ook de grondbeschouwingen daardoor i n wezen v a n elkaar mogen v e r s c h i l l e n , a l l e n streven wij n a a r den opbouw v a n de é é n h e i d v a n den menschelijken persoon en de emancipatie v a n den geest u i t de gebondenheid a a n het n a t u u r l i j k e . De d r a n g n a a r z u l k een wereldbeschouwing en de zucht n a a r de v r i j m a k i n g v a n het geestelijk leven met zijn eeuwige waarden is niet alleen een postulaat der C h r i s t e l i j k e r e l i g i e , doch ook het streven v a n den wetenschappelijken mensch. I n de oploss i n g v a n vele vragen, die h i e r l i g g e n , gaan we een eindweegs samen: constitutie- en karakterstudie, s t r u c t u u r a n a l y s e en onderzoek der i n n e r l i j k e l e v e n s e r v a r i n g zullen we gezamenlijk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 23 november 1928

Inaugurele redes | 27 Pagina's

Psychiatrie en wereldbeschouwing - pagina 22

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 23 november 1928

Inaugurele redes | 27 Pagina's