1908-1909 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 54

46 in den bodem doordrong. (1803—1879) in zijne

Zoodat, zegt de geoloog FKIEURICH MOHK

„Geschichte der Erde", „die Feuergluth des

Erdinnern durch die Speremberger Messungen gründlich beseitigt ist". Maar het is ook onwetenschappelijk om uit de waarneming, dat de temperatuur van den bodem rijst, wanneer men er dieper in doordringt, zulke ver reikende gevolgtrekkingen af te leiden. W a n t veel dieper dan 2000 meter is men nog niet in de korst der aarde doorgedrongen ; om bij het middelpunt te komen, zou men eene diepte van 6370000 meter moeten bereiken, en derhalve is men pas tot op het 3185ste gedeelte van die diepte gekomen. H e t is dus ongetwijfeld zeer gewaagd

en

niet zeer wetenschappelijk, om uit verschijnsels,

die eene diepte van 2000 meter aanbiedt, conclusies te trekken met het oog op diepten, die de bereikte diepten honderden, ja duizenden malen overtreffen. Een

enkel voorbeeld moge hier als illustratie dienen.

Nog niet

lang geleden beweerde men, ook op grond van waarnemingen, dat de temperatuur stijgt.

der atmosfeer steeds daalt, naar mate men hooger

ALEXANDER VON HÜMBOLDT had zulks in Zuid-Amerika aange-

toond ; uit talrijke waarnemingen bij opstijgingen in den dampkring was het gebleken, en de luchtreiziger JAMES GLAISHER (1809—1903) had het zelfs bewezen voor eene hoogte van meer dan 8800 meter. Men meende zelfs uit de onderzoekingen te kunnen afleiden dat, wanneer de lucht vrij vochtig is, de temperatuur van den dampkring ongeveer 1" C. daalt telkens wanneer men 200 meter hooger stijgt. En w a t is nu in de laatste jaren g e b l e k e n ?

Dat men te voor-

barig is geweest, en dat de atmosfeer op eene grootere hoogte, dan men vroeger had kunnen bereiken, weer in temperatuur toeneemt. Zoo was op den eersten Mei 1902 boven Noord-Duitschland op eene hoogte van 10000 meter de temperatuur — iiP C. en op eene hoogte, van 18000 meter — 29 C. Den 3den Aug. 1905 werd te Straatsburg, waar toen de temperatuur 17 C. bedroeg, een van zelfregistreerende werktuigen voorziene luchtbol opgelaten.

Op eene hoogte van 15500

meter was de temperatuur gedaald tot — 63 C , op 19000 meter boven de vaste aarde was de warmtegraad — 49 C. en op 25800 meter hoogte wees de thermometer — 40 C. Den 25sten Juli 1907 wees de thermometer in een boven Zurich opgestegen luchtbol op eene hoogte

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen