1908-1909 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 115

107 Prof. Woltjer 1) z e g t : „Wij gaan nit van zekerheid, maar wij trachten ook

zekerheid te verwerven door de wetenschap.

het andere verder:

niet uit,

„Door de

maar

H e t eene sluit

is er veeleer de voorwaarde van," en

zekerheid

van het geloof leidt de weg tot de

zekerheid van het aanschouwen, ook in de wetenschap. Wij gelooven, dat de natuur de schepping Gods is, en in dat geloof zeker, onderzoeken wij de natuur om haar steeds beter en dieper te leeren kennen." Buekers schijnt volkomen in te stemmen m e t Haeckels monisme, volgens welke opvatting de „ziel" onafsclieidclijk verbonden is met de stof

„De onschatbare

verdienste van Haeckel zit juist daarin,

dat hij dit eenheidsbegrip heeft uitgewerkt tot een wetenschappelijk niet te weerleggen, althans tot heden nog niet weerlegd beginsel en dat hij daarmee hot materialisme heeft verheven tot den rang van een zuiver wetenschappelijk stelsel. De psyche is één met en inhaerent aan

de materie".

zijn hypothesen behoefte

Woltjer zegt van monisme en evolutieleer: „het en theorieën, oi)gebouwd om

te voldoen aan de

van een alomvattende wereldbeschouwing

voor hen, die

het Christendom don rug hebben toegekeerd, maar wetenschap zijn ze niet en kunnen ze niet worden, tenzij men het begrip van zekerheid uit het weten nog meer wil eliuiineeren."

Misschien dat B.

dit in theorie wil toestemmen, maar toch zal hij tevens overtuigd zijn van de jtiistheid

dezer hypothese en in de practijk doen, alsof

het een bewezen feit was. dogma's,

dat men op uatuurwet(Mischappelijk gebied

hoort verkondigen, zou

Het

aantal

eene lange lijst vormen, als men ze ging

opsommen.

Hoeveel bezwaren zijn niet ingebracht tegen de biogene-

tische grondwet ?

Ilaeckel zelf heeft terstond de groote bezwaren

gevoeld en toegegeven, dat de palingenesc door de caenogenese vervalsclit was.

Op zoo'n manier kunnen vele bezwaren weggecijferd

worden,

Hertwig

O.

wil

op grond

der

vele

bezwaren eenige

„Abanderimgen nnd erlauternde zusiltze" aanl)rengen, maar volgens Wasmann

zijn

deze van

dien aard, dat er van de oorspronkelijke

grondwet (de individueele ontwikkeling of ontogenese is eene recapitulatie van de ontwikkeling van den stamboom of phylogenese) niets 1)

Woltjer De zekerheid der wetenschap.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen