1908-1909 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 162

154 der gesloten natiiurcausaliteit meenen te moeten blijven vasthouden, terwijl geen inbreuk gemaakt wordt op de energiewet. liet parallelisme moet echter een albezieling aannemen, die niet door door de ervaring gegeven is. Het is verder alleen op idealistischen bodem zonder tegenspraak door te voeren, dus het dwingt als 't ware een „erkenntnistheoretische Ansicht" op. Een ander nadeel der monistische beschouwing is, dat zij het algeheele verschil van het physische en het psychische niet kan verklaren en ten slotte ook bij de vraag naar de eenheid van het bewijstzijn tegenover ernstige moeilijkheden staat. De wisselwerkingstheorie is vrij van deze nadeelen, zij laat zich echter met de anatomische en physiologische feiten niet zoo gemakkelijk vereenigen als hot parallclisme. Ten slotte krijgen we toch den indruk, dat ook de schrijver meer aan de zijde van de voorstanders der wisselwerkingstheorie dan aan die der parallelisten staat. Ook Busse ^) neemt het standj)unt in, dat de dualistisch-causalis tische beschouwing degene is, welke het meest natuurlijk moet genoemd worden en door overwegende gronden gesteund wordt, het standpunt dat de psychische en lichamelijke wereld tegenover elkander en tegelijk in betrekking tot elkander steltDit standpunt is ook dat van hen, die aan Gods Woord vasthouden. Zoowel ziel als lichaam zijn scheppingen Gods, specifiek van elkaar verschillend, maar toch met elkaar in betrekking staande. Het psychische is niet een eigenscliap of een product der materie, maar iets geheel nieuws, wel aangelegd op de physische wereld, maar niet uit haar te verklaren. Ook van evolutionistisch standpunt dringt de dualistisch-causalistische beschouwing aan te nemen, dat de menschelijke ziel niet de om- en voortzetting is der apenziel of van de ziel van een op de apen gelijkend schepsel, maar een nieuwe en eigenaardige uitdrukking van de algenieene idee der „Geistigkeit", wel in vele trekken der organisatie met de overige trekken overeenstemmend, in andere ook van afwijken. Zij treedt op, zoodra aan de physische zijde de ontwikkeling' der organismen een hoogte heeft bereikt, die de werkzaamheid van een zoodanig psychisch lev(>n, als bij den 1) Busse, 1. c. S. 475.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen