1908-1909 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 150

142 en hunne functies zijn te verklaren door rekening te houden met de grondeigenschappen der samenstellende elementen, ook de hersenen en de functies daarvan, de ziel, de geest, zijn alleen de gevolgen Van bijzondere rangschikking der materie. De gewone opvatting is nu deze, door (mechanische, chemische^ thermische) prikkels worden de organen der zintuigen getroffen en zoo zou het lichaam op de ziel werken : de bewegingsprocessen in de hersenen verwekken gewaarwordingen. En anderzijds werkt de ziel op het lichaam in, wanneer de wil de ledematen beweegt. Maar de wet van het behoud van energie komt deze opvatting bestrijden. Zoodra nu een prikkel oog of oor treft, dan wordt deze beweging tot een bepaalde plaats van de hersenen voortgeplant en daar treedt de gewaarwording op. Zou nu deze bewegingsenergie hier verdwijnen om als gewaarwording op te treden, dan zou dit tegen de energiewet strijden daar toch de bewegingen in een anderen vorm van energie moeten zijn omgezet. Zoo zou het ook zijn met de inwerking van de ziel op het lichaam. Ik steek mijn hand uit of beweeg ze op een of andere wijze. De gewone opvatting is: de wil der ziel beweegt de hand. Dat is onmogelijk, zegt de wet van het behoud van energie. Zou de ziel bewegingen van ledematen kunnen geven, die niet door physische oorzaken bepaald zijn, zoo zou het blijkbaar vermeerdering van physische energie zijn, dit is echter volgens de wet onmogelijk. De natuur zou een ontzaglijk groot reservoir van energie zijn, in de meest verschillende vormen, maar toch in quantitoit gelijk blijvend. Dit wereldjDroces zou geen winst of verlies hebben, debet en credit der wereldrekening zouden altijd gelijk blijven. In de tweede plaats werd dan genoemd het principe der gesloten natuurcausaliteit. Het ideaal van de natiuirwetenschappelijke verklaring der wereld is, haar te leeren kennen als een mechanisme, dat in al zijn deelen volgens bepaalde wetten samenhangt, begrepen en berekend kan worden ') Dit beteekent niets meer en niets minder dan dit, dat aangenomen de materie met hare eigenschajjpen en de natuurwetten als mechanische wetten, er op het geheele gebied "l)

Busse, 1. c. S. 12.3.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen